BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Osman AKTEKER

Makale detayları

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Yazarlar:

Osman AKTEKER

Yayıncı:

Şükrü Haluk AKALIN

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Electronic Journal of Turcology Researches 2018 Vol.3 Issue 2, pp.81-86

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000788333

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2536-4863

pISSN:

1301-9155

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Gösterge,
gönderge–gösterilen- gösteren zincirinden oluşan dil bilimsel bir kavramdır. Bu
terim zincirinin ilk halkası olan gönderge ,gösterilenin kaynağı; gösteren ise
gösterilenin dil ile ifade ediliş şeklidir. Bu 
ilişki  her göndergenin zihinde
bir gösterileni, her gösterilenin de zihinde bir göstereninin olması sonucunu
doğurur. Gösterilen, göndergenin zihindeki yansıması olduğuna göre
gösterilen  insan zihninin göndergeye
yüklediği anlamdır. Bu takdirde gösterge bilimsel bir anlam tanımı yapacak
olursak gösterilen bir başka deyişle gösterenin anlamıdır. Dil de bir
göstergeler dizgesi olduğu için her gösteren aynı zamanda bir anlama tekabül
eder. O halde;  dilde basit, birleşik,
kelime grubu, ek şeklinde gördüğümüz bütün gösterenlerin bir gösterileni ve
bunun doğal sonucu olarak bir anlamı vardır.


  Geleneksel Türk dil bilgisi yazımında basit,
birleşik, kelime grubu şeklinde olan yapılar tek başına anlamlı olarak kabul
edilirken ekler ve edatlar tek başına anlamsız olarak tanımlanır. Bu çalışmamız
gelenksel dil bilgisinin bu yaklaşımını dil bilimin gösterge verileri ışığında
yeniden analiz etme çabasının bir sonucudur. Temel ilkemiz, dizgede yer alan
her gösterenin bir gösterileni olduğudur. Ekler ve  edatlar da dil dizgesinde gösteren olarak var
olduğuna göre onların da birer gösterileni vardır. Dolayısıyla insan zihninde
de tek başına manalıdırlar. Çalışmamızda öncelikle eklerin
gönderge-gösterilen-gösteren zincirindeki yeri analiz edildi. Bu analizin
neticesinde her ekin bir gösterileni olduğu sonucuna varıldı ve eklerin
gösterilenin tespit edileceği genellemesine ulaşıldı. Bu genellememizi ispat
etmek için bir örneklem seçimi yaptık .Bu seçim için de –m fiilden isim yapma
ekini random (tesadüfi) olarak seçtik. Örneklemin gösterilenini dil dizgesinden
faydalanarak tespit ettik ve Türkçedeki tüm eklerin gösterileninin olduğu
sonucuna vardık.


 

.

Makale detayları

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Yazarlar:

Osman AKTEKER

Yayıncı:

Şükrü Haluk AKALIN

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Electronic Journal of Turcology Researches 2018 Vol.3 Issue 2, pp.81-86

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000788333

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2536-4863

pISSN:

1301-9155

Gösterge kuramına göre ekler

eklerin gösterileni

Sayı

Makale detayları

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Yazarlar: Osman AKTEKER

Yayıncı: Şükrü Haluk AKALIN

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: Electronic Journal of Turcology Researches 2018 Vol.3 Issue 2, pp.81-86

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000788333

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2536-4863

pISSN: 1301-9155

Gösterge kuramına göre ekler

eklerin gösterileni

Sayı

Yazarlar:

Osman AKTEKER

Yayıncı:

Şükrü Haluk AKALIN

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Electronic Journal of Turcology Researches 2018 Vol.3 Issue 2, pp.81-86

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000788333

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2536-4863

pISSN:

1301-9155