Kilis Manilerinde Kültürel Eko-Sistem Üzerine Bir Değerlendirme

Cevdet AVCI

Makale detayları

Kilis Manilerinde Kültürel Eko-Sistem Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar:

Cevdet AVCI

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Asia Minor Studies 2021 Vol.9 Issue 1, pp.621-644

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871791

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The mani, which is in the Turkish folk literature circle, is among the verse literary texts widely seen in the Turkish world. Mani has been handled from various aspects in the studies on the subject. It is accepted that mani is a distinctive type and form of verse, which has its own rhyme and melodic style. Mani is also used to reinforce meaning in different types of folk literature. Traditionally, mani, which is based on oral creativity, is one of the areas of social memory. In this context, mani carries environmental and cultural indicators related to the society to which it belongs. In this article, the socio-cultural environment reflected in the mani of Kilis region has been examined and evaluated. In the article, Kilis mani, which are considered as one of the memory-based recording and transmission forms of the oral cultural environment, contain important data. The subject of the article is the analysis of these data with a text-centered perspective. In the article, it is aimed to make environmental and cultural reading about the region through the Kilis mani. The literature on the subject was searched, and the mani was collected from the verbal culture environment in Kilis center by interview method. In addition, samples of mani were collected by scanning the subject in written and electronic culture media. The obtained data were analyzed by content analysis technique. In the article, the subjects of Kilis mani were determined as love, wedding, bride-mother-in-law contest, city, festival, job, military service, advice, food, fate, prayer-curse, praise and satire. It has been observed that traditional elements of Kilis folk culture were used extensively in the mani. The environmental and cultural characteristics of Kilis are reflected in the poems in terms of place names, marriage traditions, intent and wishes, agricultural activities in the region, cuisine culture, various tools, dialects and vocabulary. As a result, it has been determined and evaluated that Kilis mani are important social memory areas that reflect the traditional culture and enable the transfer of this culture to future generations.

 

Türk halk edebiyatı dairesi içerisindeki mani, Türk dünyasında yaygın olarak görülür. Maniyle ilgili yapılan çalışmalarda mani konusu çeşitli yönlerden ele alınmıştır. Maninin kendine özgü uyak düzeni ve ezgili söyleyiş biçimi olan dörtlüklerden oluşan müstakil bir  nazım şekli olduğunu söylenilebilir. Mani, farklı halk edebiyatı türleri içerisinde anlamı güçlendirmek için de kullanılmıştır. Bu çalışmada Kilis manilerinden hareketle yöredeki sosyo-kültürel çevre hakkında inceleme ve değerlendirme yapılmıştır. Geleneksel anlamda sözlü ortam yaratıcılığına dayanan maniler, yaşanılan çevreye dair fiziki ve kültürel göstergelerle örülü dörtlükler şeklinde oluşturulur. Çalışmada sözlü kültür ortamının belleğe dayalı kayıt ve aktarım biçimlerinden birisi olarak ele alınan mani, Kilis halk kültürü konusunda önemli veriler içermektedir. Çalışmanın konusu metin merkezli bakış açısıyla bu verilerin incelenmesidir. Çalışmada Kilis manilerinin kültürel gösterge alanı olarak ele alınması amaçlanmıştır. Konuyla ilgili literatür taraması yapılmış, Kilis merkezde sözlü kültür ortamında görüşme yöntemiyle mani derlenmiştir. Ayrıca yazılı ve elektronik kültür ortamında da konuyla ilgili tarama yapılarak mani örnekleri toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle incelenmiştir. Çalışmada Kilis manilerinin konuları aşk/sevda, düğün, gelin-kaynana atışması, şehir, bayram, iş, askerlik, öğüt, yemek, felek, dua-beddua, özgü ve yergi olarak tespit edilmiştir. Manilerde Kilis halk kültürüne dair geleneksel unsurların yoğun olarak kullanıldığı görülmüştür. Kilis’in fiziki ve kültürel özellikleri manilere yer adları, evlilik gelenekleri, niyet ve temenni, yöredeki tarımsal faaliyetler, çeşitli araç-gereç, ağız ve dil özellikleri bakımından yansımıştır. Kilis manilerinin, geleneksel kültürü yansıtan ve bu kültürün gelecek kuşaklara aktarımını sağlayan önemli bellek unsurları olduğu sonucuna varılmıştır.

Makale detayları

Kilis Manilerinde Kültürel Eko-Sistem Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar:

Cevdet AVCI

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Asia Minor Studies 2021 Vol.9 Issue 1, pp.621-644

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871791

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673

kilis

mani

gelenek

gösterge

kültürel bellek

Sayı

Makale detayları

Kilis Manilerinde Kültürel Eko-Sistem Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar: Cevdet AVCI

Yayıncı: Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Asia Minor Studies 2021 Vol.9 Issue 1, pp.621-644

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000871791

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2148-9858

pISSN: 2147-1673

kilis

mani

gelenek

gösterge

kültürel bellek

Sayı

Yazarlar:

Cevdet AVCI

Yayıncı:

Serhat KUZUCU

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Asia Minor Studies 2021 Vol.9 Issue 1, pp.621-644

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000871791

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-9858

pISSN:

2147-1673