High School Students’ Exercise-Related Stages of Change and Physical Activity Self-Efficacy*

Cevdet CENGIZ; Kubra TILMAC

Makale detayları

High School Students’ Exercise-Related Stages of Change and Physical Activity Self-Efficacy*

Yazarlar:

Cevdet CENGIZ | Kubra TILMAC

Yayıncı:

Anı Yayıncılık

Dergi:

Eurasian Journal of Educational Research 2018 Vol.18 Issue 73, pp.59-76

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2018

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000706535

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2528-8911

pISSN:

1302-597X

Özet:

 


Purpose: The existing literature has shown that the amount of sedentary time during early adolescence is low. This decrease is more pronounced among girls than boys. Therefore, the purpose of this study is to analyze high school students’ exercise-related stages of change (ESC) and physical activity self-efficacy (PASE) for overcoming barriers with respect to gender, age, and school type. Research Methods: The survey method, which employed stratified sampling based on the total number of students at each school, was used to select participants (n=393). Findings: According to the results, male students were at more advanced stages of change and had higher levels of self-efficacy for overcoming barriers than their female counterparts. The distribution of high school students across the stages of change was: inactive stages (nprecontemplation, contemplation, and preparation=216, 54.9%) and active stages (naction and maintenance=177, 45.1%). Gender [ESC X2(4, n=393)=14.64, p=0.01] and the type of school [X2(20, n=393)=39.42, p>0.05] were not significantly related to ESC. MANOVA indicated that self-efficacy was related to ESC (Pillai’s Trace=0.09, F(12,678)=1.92, p0.05). Implications for Research and Practice: The sex of students was a significant variable affecting ESC. In addition, the results indicated that lower level of ESC and less PASE exist among female students. Further research should focus on cultivating girls’ exercise habits with the goal of improving exercise behavior intention and self-efficacy for overcoming barriers via stage-specific interventions

.

 


Problem Durumu: Fiziksel aktivite (FA) ve sağlık ilişkisi farklı boyutlarda araştırılmış ve çocuklarda, gençlerde birçok faydası olduğu kanıtlanmıştır. Özellikle obeziteye karşı riskleri azalttığı, diyabet vb. kronik hastalıkları önlemede etkin olduğu, kardiyovasküler rahatsızlıkları azalttığı, kemikleri ve kasları güçlendirdiği gibi akıl sağlığımızı, ruh halimizi iyileştirdiği, depresyon, endişeyi azalttığı, sosyal ilişkileri ve psikolojik iyi olma halimize katkılar sağladığı rapor edilmiştir. Ayrıca, akademik gelişime olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir.

Buna rağmen, lise yıllarında öğrencilerin FA düzeyi ve spora katılımları yaşa bağlı olarak ciddi bir şekilde düşmektedir. Alan yazına baktığımızda erken gençlik yıllarında hareketsiz yaşam tarzının arttığı ve özellikle kız öğrencilerde daha yüksek olduğu görülmektedir. Lise öğrencilerinin egzersiz davranışı değişim basamakları ve FA öz-yeterlik düzeyleri hakkında ulaşılan alan yazında sınırlı bilgi mevcuttur.

Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin FA katılımda engelleri aşmada FA öz-yeterlik ve Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları (EDDB) düzeylerini cinsiyet, yaş ve okul türü değişkenleriyle incelemektir. Araştırma soruları ise; (1) Lise öğrencilerinin EDDB düzeyleri ile cinsiyet, okul türü arasında fark var mıdır?, (2) Lise öğrencilerini FA öz-yeterlik ile EDDB arasında fark var

76 Cevdet CENGIZ - Kubra TILMAC

Eurasian Journal of Educational Research 73 (2018) 59-76

mıdır?, (3) Lise öğrencilerinin FA öz-yeterlik düzeyleri ile cinsiyet, yaş, okul türü arasında fark var mıdır? şeklindedir.

Araştırmanın Yöntemi: Marmara Bölgesindeki bir il merkezi ve ilçeleri seçilen çalışmada farklı okul türlerinde okuyan lise öğrencilerine tarama deseniyle ulaşılmıştır. Örnekleme yöntemi, tabakalı örnekleme olup her bir okulda (temsil oranı=%25) katılımcılar belirlenmiştir. İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Etik Kurul onayı ile okullara gidilerek uygun saatler belirlenmiş ve 21 lise (İl Merkezi=6, İlçeler=15) araştırmaya katılmayı kabul etmiştir. Çalışmanın örneklem sayısı ilde okuyan toplam öğrenci sayısının (n=22,491) %5’ine ulaşmak olmuştur. Örneklem sayısı anketler incelenerek boş, yanlış ve eksik olan anketler çıkartılarak (n=1283) olarak hesaplanmıştır. Katılımcılar “Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları” ile “Fiziksel Aktivite Öz-Yeterlik” anketlerini doldurmuştur. Veri analizinde betimleyici istatistik, Pearson Ki-Kare testi ve Çok Yönlü Varyans Analizi [Multivariate Analyses of Variance (MANOVA)] uygulanmıştır.

Araştırmanın Bulguları: Veri toplama aracı olan fiziksel aktivite öz-yeterlik anketi, açımlayıcı faktör analizi (n=629) ve doğulayıcı faktör analizi (n=261) ile geçerlik ve güvenirliği sağlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre (n=393) erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha üst egzersiz davranışı değişim basamaklarında ve yüksek düzeyde FA öz-yeterlik seviyelerinde oldukları görülmüştür. Lise öğrencilerinin egzersiz davranışı değişim basamakları dağılımlarına baktığımızda: aktif olmayan basamaklarda (neğilim-öncesi, eğilim ve hazırlık=216, 54.9%) ve aktif basamaklarda (nhareket ve devamlılık= 177, 45.1%) olduğu saptanmıştır. Egzersiz davranışı değişim basamakları ile cinsiyet [EDDB X2(4, n=393) = 14.64, p=0.01] arasında anlamlı fark bulunurken okul türü [X2(20, n=393) = 39.42, p > 0.05] arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmemiştir. Yapılan MANOVA analizi sonuçlarına göre ise FA öz-yeterlik ile EDDB arasında fark belirlenmiştir (Pillai’s Trace = .09, F(12,678) = 1.92, p  .05).

Araştırmanın Sonuçları ve Önerileri: Egzersiz davranışı değişim basamakları ile araştırmaya katılan öğrencilerin cinsiyetin etkili olduğu belirlenmiştir. Kız öğrencilerin düşük düzeyde FA katılımda engelleri aşmada öz-yeterlik ve egzersiz davranışı değişim alt basamaklarında oldukları görülmüştür. İleride yapılacak çalışmalarda kız öğrencilerin FA öz-yeterlikleri ve egzersiz davranış niyetleri esas alınarak basamak temelli deneysel araştırmalar önerilmektedir.

.

Makale detayları

High School Students’ Exercise-Related Stages of Change and Physical Activity Self-Efficacy*

Yazarlar: Cevdet CENGIZ | Kubra TILMAC

Yayıncı: Anı Yayıncılık

Dergi: Eurasian Journal of Educational Research 2018 Vol.18 Issue 73, pp.59-76

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2018

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000706535

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2528-8911

pISSN: 1302-597X

Sayı

Yazarlar:

Cevdet CENGIZ | Kubra TILMAC

Yayıncı:

Anı Yayıncılık

Dergi:

Eurasian Journal of Educational Research 2018 Vol.18 Issue 73, pp.59-76

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2018

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000706535

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2528-8911

pISSN:

1302-597X