II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN'UN ÇALIŞMA USULLERİ VE KURUM ÇALIŞANLARININ GENEL ÖZLÜK DURUMLARI

Sedat KANAT

Makale detayları

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN'UN ÇALIŞMA USULLERİ VE KURUM ÇALIŞANLARININ GENEL ÖZLÜK DURUMLARI

Yazarlar:

Sedat KANAT

Dergi:

Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.42 Issue 2, pp.13-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000924915

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


II. Abdülhamid dönemi, Osmanlı Devleti’nin problemlerle dolu
son zamanlarına denk gelmiştir. Özellikle yönetimle ilgili hemen her alanda bir
kargaşa söz konusu olmuştur. Üstelik, Tanzimat ve Islahat fermanlarının
ilanıyla daha da derinlik kazanan reform gayretleri, ülke içerisinde ve
dışarısındaki karışıklıklarla birlikte ilerlemek zorunda kalmıştır. Bu noktada
Padişah, devlet işlerinin, mümkün olduğunca tek merkezden idare edilmesini ve
böylece yönetimin tüm erklerinin kendisinde toplanmasını tercih etmiştir. Bunun
için önce anayasayı askıya almış; ardından yönetim mekânı olarak Dolmabahçe
Sarayı yerine Yıldız Sarayı’nı belirlemiştir. Bundan sonra II. Abdülhamid,
özellikle saltanatının ilk on beş yılında mükemmel bir seviyeye getireceği ve
birçok birimden oluşan bir Saray teşkilatı olarak Mâbeyn-i Hümâyûn’u yeniden
yapılandırmaya başlamıştır. Böylece, II. Abdülhamid’in gerek özel gerekse resmî
işleri için, yetkileri ve fonksiyonu Bâbıâli’nin çok üzerinde olan bir yönetim
teşkilatı ve biçimi, tarihteki yerini almıştır. Söz konusu kurum zamanla,
kâtipler dışında kalan diğer çalışanları da kapsayan genel bir nizamnâmeye
sahip olmasa da, her birimin kendi içinde bir hiyerarşiyle hareket ettiği
karaktere doğru evrilmiştir. Ayrıca Mâbeyn personeli, ait oldukları birimde
yaptıkları işler dışında çeşitli görevleri de üzerlerinde bulundurmuşlardır.
Diğer taraftan, buradaki görevleri sona eren çalışanlar, emekli olduktan sonra,
özellikle maaş ödemelerinde birtakım sorunlarla karşılaşmışlardır. Bu çalışma,
Mâbeyn-i Hümâyûn’un II. Abdülhamid döneminde geçirdiği dönüşümü, Kurumun kendi
çalışma esaslarını ve Kurum çalışanlarının içinde bulundukları çeşitli özlük
durumlarını ele almayı amaçlamıştır. Çalışmada kullanılan başlıca kaynaklar;
Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki konuyla ilgili belgeler, Ali Akyıldız’ın
DİA’da yer alan makalesi, Carter V. Findley’in Kalemiyeden Mülkiyeye Osmanlı
Memurlarının Toplumsal Tarihi adlı eseriyle, Örikağasızâde Hasan Sırrı’nın Sultan
Abdülhamid Devri Hâtırâları ve Saray İdaresi ile Tahsin Paşa’nın Sultan Abdülhamid, Tahsin Paşa’nın Yıldız
Hâtırâları isimli eserler olmuştur. Mâbeyn-i Hümâyûn’la ilgili derli toplu
bir çalışmanın yapılmamış olması nedeniyle, bu incelemeyle, söz konusu kurumun
bir nebze de olsa aydınlatılmasına katkı sağlanması umut edilmiştir. 

.

Makale detayları

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN'UN ÇALIŞMA USULLERİ VE KURUM ÇALIŞANLARININ GENEL ÖZLÜK DURUMLARI

Yazarlar:

Sedat KANAT

Dergi:

Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.42 Issue 2, pp.13-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000924915

II. ABDÜLHAMİD

MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN

TANZİMAT FERMANI

YILDIZ SARAYI

BÂBIÂLÎ

Sayı

Makale detayları

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN'UN ÇALIŞMA USULLERİ VE KURUM ÇALIŞANLARININ GENEL ÖZLÜK DURUMLARI

Yazarlar: Sedat KANAT

Dergi: Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.42 Issue 2, pp.13-46

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000924915

II. ABDÜLHAMİD

MÂBEYN-İ HÜMÂYÛN

TANZİMAT FERMANI

YILDIZ SARAYI

BÂBIÂLÎ

Sayı

Yazarlar:

Sedat KANAT

Dergi:

Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2018 Vol.42 Issue 2, pp.13-46

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000924915