Zazakî De Derb Û Taybetmendîyê Derbî

Ahmet KIRKAN

Makale detayları

Zazakî De Derb Û Taybetmendîyê Derbî

Yazarlar:

Ahmet KIRKAN

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Mukaddime 2020 Vol.11 Issue 2, pp.446-467

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000591326

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2459-0711

pISSN:

1309-6087

Özet:

 

Dil birimlerinin dilin kullanım alanı içerisinde önemi büyüktür. Dil birimleri iki düzeyden meydana gelir. Bunlardan birincisi segmental düzeydir. Segmental düzeyde (parçasal düzey) dil, parçalara ayrılarak analiz edilir. Bu düzeyde dil; vokal, konsonant, allofon, allomorf, morfem gibi parçalar üzerinde tetkik edilir. Segmental düzeyin elemanları çoğunlukla fizyolojik özellikleri ifade ederler ama anlam oluşturucu değildirler. Bu fizyolojik özellikler de insanlarda aynı şekillerde meydana gelirler. Suprasegmental düzeyde (parçalar üstü) ise segmental düzeye göre daha çok eleman vardır. Bu düzeyde dilde var olan vurgu, ton, tını, ritim, melodi, hız ve hece gibi özellikler analiz edilir. Bu düzeyde sözcüklerin anlamları ortaya çıkar. Dilde var olan parçalar yan yana gelerek yeni anlamlar meydana getirir. Bu anlamlar konuşmacının dili parçalara göre ayırmasına göre de değişir. Segmental düzey optimum şartlarda, herkeste (eksik veya fazla) aynı şekilde meydana gelir. Ama suprasegmental düzey herkeste aynı şekilde meydana gelmez. Bu düzeyin elemanları konuşmacı ve konuşmacının özeliklerine, dinleyicinin özellikleri, ortam vb. özelliklere göre değişirler. Her özellik dilin rengini meydana getirir. Bu çalışmada suprasegmental düzeyin dil birimlerinden vurgu izah edilmiştir. Vurgu, konuşma dilinde çok önemlidir, çünkü cümlenin manası vurguya göre şekillenir. Bu çalışmada amacımız, Zazacada vurgu ve vurgunun özelliklerini örneklerle izah etmektir. Yazılı dilde yazar, noktalama işaretleri gibi özelliklerle meramını anlatabilir. Ama konuşma dilinde konuşmacı vurguyu iyi ayarlaması gerekir ki konuşmacını mesajı eksiksiz bir şekilde dinleyiciye ulaşsın. Bu çalışma yazılı dille sınırlıdır. Yazılı dilden kastımız, Zazaca standart dildir. Çünkü konuşma dilinde vurgu bölgeler göre değişebilir. Bilindiği kadarıyla “Zazaca Sözcüklerde Vurgu” üzerine müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada diğer dillerde yapılmış olan çalışmalardan istifade edilmiş ve bu bilgiler Zazacaya uyarlanmıştır. Aynı şekilde örnekler içinse Zazaca yazılmış olan eserlerden faydalanılmıştır. Kitaplarda bazı izahatlar için örnek vardır ama bazı izahatlar için örnek bulmak mümkün değildir. Bu çalışmada, bu konuda kullanılmak üzere bazı kavramlar önerilmiştir. Çünkü bu alan çok bakirdir ve önerilen kavramlarda dilbilim ölçütlerine göre türetilmiştir.

Makale detayları

Zazakî De Derb Û Taybetmendîyê Derbî

Yazarlar: Ahmet KIRKAN

Yayıncı: Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar: Sosyal Bilimler

Dergi: Mukaddime 2020 Vol.11 Issue 2, pp.446-467

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000591326

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2459-0711

pISSN: 1309-6087

Sayı

Yazarlar:

Ahmet KIRKAN

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Mukaddime 2020 Vol.11 Issue 2, pp.446-467

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000591326

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2459-0711

pISSN:

1309-6087