TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN SÖYLEM BELİRLEYİCİSİ KULLANIMI

Hamide ÇAKIR SARI

Makale detayları

TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN SÖYLEM BELİRLEYİCİSİ KULLANIMI

Yazarlar:

Hamide ÇAKIR SARI

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Dil

Dergi:

Dil Dergisi 2020 Vol.1 Issue 171, pp.75-90

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000953442

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-3542

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Söylem belirleyicileri (discourse markers)
sözlü ve yazılı söylemde sıkça kullanılan birimlerdir ve bildirişimde önemli
işlevler üstlenmektedirler (Schiffrin, 1987, 2001). Söylem belirleyicileri,
konuşma içerisindeki bölümleri gösteren ve bu bölümler arasında tutarlığı
sağlayan "yani", "işte", "şimdi",
"evet", "ama", "şey" ve "tamam" gibi
dilsel öğelerdir (Özbek, 1998). Sınıf içi söylemde pek çok farklı dilsel
yapılarla birlikte, söylem belirleyicileri de önemli bir yere sahiptir. Bu
yapılar aracılığıyla öğretmenler, sınıf içinde öğrencileri
yönlendirebilmekte,  konuya yönelik
ilgilerini canlı tutabilmekte ve dersin evrelerine ilişkin değişimlere dikkati
çekebilmektedir. Diğer bir deyişle, söylem belirleyicileri, sınıf içi
etkileşimindeki ya da öğrenme döngüsündeki değişiklikleri ortaya
koyabilmektedir. Bu doğrultuda bu araştırmanın amacı, günlük yaşamda
kullandığımız söylem belirleyicilerinin sınıf içi iletişimde ne sıklıkla
kullanıldığını ve iletişimdeki işlevlerini ortaya koymaktır. Schiffrin'in
(1987) söylem modeli çerçevesinde oluşturduğu sınıflandırma, çalışmanın
kuramsal çerçevesini oluşturmaktadır.





Kesitsel
olarak planlanan bu çalışmada, Türkçe öğretmenlerinin söylem belirleyicileri
kullanımı üzerine odaklanılmıştır. Veri tabanının oluşturulma sürecinde,
mesleksel deneyim süreleri farklılaşan ve farklı ortaokullarda görev yapan 4’ü
kadın, 4’ü erkek olmak üzere toplam 8 Türkçe öğretmeni ve 7. sınıf
öğrencileriyle çalışılmıştır. 2012-2013 Eğitim Öğretim yılı güz döneminde 16
ders saati kayda alınmıştır. Öncelikle, öğretmenlere araştırmanın konusu ile
ayrıntılı bilgi verilmeden, öğrencileriyle ders sırasındaki tüm etkileşimleri
kamera ile kaydedilmiştir. Daha sonra da bu öğretmen-öğrenci etkileşimleri
yazıya dökülerek çözümlenmiş ve söylem belirleyicisi kullanımı incelenmiştir. Elde
edilen bulgulara göre, söylem belirleyicilerinin kullanım sıklığı öğretmenin
cinsiyetine, yaşına ve deneyimine göre değişiklik göstermektedir. 


.

Makale detayları

TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN SÖYLEM BELİRLEYİCİSİ KULLANIMI

Yazarlar:

Hamide ÇAKIR SARI

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Dil

Dergi:

Dil Dergisi 2020 Vol.1 Issue 171, pp.75-90

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000953442

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-3542

Söylem belirleyicileri

Söylem modeli

Sınıf içi etkileşim

Sınıf içi söylem çözümlemesi

Sayı

Makale detayları

TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN SÖYLEM BELİRLEYİCİSİ KULLANIMI

Yazarlar: Hamide ÇAKIR SARI

Yayıncı: Ankara University

Ana Başlıklar: Dilbilimleri | Dil

Dergi: Dil Dergisi 2020 Vol.1 Issue 171, pp.75-90

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000953442

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1300-3542

Söylem belirleyicileri

Söylem modeli

Sınıf içi etkileşim

Sınıf içi söylem çözümlemesi

Sayı

Yazarlar:

Hamide ÇAKIR SARI

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri | Dil

Dergi:

Dil Dergisi 2020 Vol.1 Issue 171, pp.75-90

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000953442

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-3542