YENİ BİR ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ:  BULUT ENDEKS-BETA (BE-β)

Mehmet TOP; Tevfik BULUT

Makale detayları

YENİ BİR ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ: BULUT ENDEKS-BETA (BE-β)

Yazarlar:

Mehmet TOP | Tevfik BULUT

Yayıncı:

Ministry of Industry and Technology

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Productivity 2022 Issue 3, pp.393-414

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000683455

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2757-6973

pISSN:

1013-1388

Özet:

 


Purpose: The main purpose of the study is to introduce Bulut Index-Beta (BI-β) method developed to solve Multi-Criteria Decision Making (MCDM) problems, both theoretically and practically. In this context, Bulut Index (BI) and BI-β, which is the advanced version of this method, were compared. 

Methodology: The methods were tested on 2006-2019 period financial statement data of Manufacturing of Basic Pharmaceutical Products and Pharmaceutical Materials sector in Turkey. In BI-β method, implementation steps are both shortened and simplified. In addition, the relationship between the findings obtained from both methods was measured with Spearman Rank and Kendall Tau Correlation methods.


Findings: According to the findings of Spearman Rank and Kendall Tau correlations, there is a statistically insignificant negative correlation between BI and BI-β rankings. When 2006-2019 period of Manufacturing of Basic Pharmaceutical Products and Pharmaceutical Materials sector is evaluated, the best alternative according to BI method is the year 2019 with a BI score of 57,52. In BI-β method, the best alternative is the year 2014 having a BI-β score of 68,12. The alternative with the lowest performance according to BI method is the year 2010 with a BI score of 38,96. Similarly, the alternative with the lowest performance in BI-β method was the year 2010 with a BI-β score of 30,72.


Originality: A dynamic and an easy-to-apply unique index for solution of MCDM problems has been put forward. In addition, since outputs can be produced at sub-levels with the indices, richer insights can be obtained, and thus in-depth analysis can be performed.

.

 


Amaç: Çalışmanın temel amacı, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemlerinin çözümü için geliştirilen Bulut Endeks-Beta (BE-β) yöntemini hem teorik hem de uygulamalı olarak tanıtmaktır. Bu kapsamda Bulut Endeks (BE) ile bu yöntemin gelişmiş versiyonu olan BE-β karşılaştırılmıştır. 

Yöntem: Yöntemler, Türkiye’deki Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı sektörünün 2006-2019 dönemi finansal tablo verileri üzerinden test edilmiştir. BE-β versiyonunda işlem adımları hem kısaltılmış hem de sadeleştirilmiştir. Ayrıca her iki yöntemden elde edilen bulgular arasındaki ilişki, Spearman Sıra ve Kendall Tau Korelasyon yöntemleri ile ölçülmüştür. 

Bulgular: Spearman sıra ve Kendall Tau korelasyonları sonuçlarına göre BE ve BE-β sıralamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan negatif bir ilişki vardır. Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı sektörünün 2006-2019 dönemi değerlendirildiğinde BE yöntemine göre en iyi alternatif, 57,52 BE skoruna sahip 2019 yılıdır. BE-β yönteminde ise en iyi alternatif 68,12 BE-β skoruna sahip 2014 yılıdır. BE yöntemine göre en düşük performansın gösterildiği alternatif 38,96 BE skoruna sahip 2010 yılıdır. Benzer şekilde BE-β yönteminde de en düşük performansın gösterildiği alternatif 30,72 BE-β skoruna sahip 2010 yılıdır.


Özgünlük: ÇKKV problemlerinin çözümüne yönelik dinamik ve kolay uygulanabilir özgün bir endeks ortaya konulmuştur. Ayrıca endekslerle daha alt seviyelerde çıktı üretilebilmesinden dolayı daha zengin iç görü elde edilerek derinlemesine analiz yapılabilmektedir.

.

Makale detayları

YENİ BİR ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMİ: BULUT ENDEKS-BETA (BE-β)

Yazarlar: Mehmet TOP | Tevfik BULUT

Yayıncı: Ministry of Industry and Technology

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Productivity 2022 Issue 3, pp.393-414

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000683455

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2757-6973

pISSN: 1013-1388

Sayı

Yazarlar:

Mehmet TOP | Tevfik BULUT

Yayıncı:

Ministry of Industry and Technology

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Productivity 2022 Issue 3, pp.393-414

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000683455

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2757-6973

pISSN:

1013-1388