WHAT HAPPENED IN INLAND SOUTHWESTERNANATOLIA BEFORE 5500 BC?A REVIEW OF THE ARCHAEOLOGICAL EVIDENCEFROM THE SELCEN-ÖRENARASI SETTLEMENT

Fulya DEDEOĞLU; Ali OZAN

Makale detayları

WHAT HAPPENED IN INLAND SOUTHWESTERNANATOLIA BEFORE 5500 BC?A REVIEW OF THE ARCHAEOLOGICAL EVIDENCEFROM THE SELCEN-ÖRENARASI SETTLEMENT

Yazarlar:

Fulya DEDEOĞLU | Ali OZAN

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

OLBA 2016 Issue 24, pp.1-30

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2016

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000531300

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667

Özet:

 

The Upper Meander Basin qualifies as a region where one can follow the characteristics of the material cultures of two important cultural regions in the Neolithic
 and Early Chalcolithic periods and the changes they underwent. The settlement of
 Selcen-Örenarası is strategically located at the pass connecting the plains to the
 mountains. Its location enables us to make an overall inference concerning the
 settlement pattern and cultural process of the settlements in this extensive region,
 which extends from the Lake District to the Coastal Aegean. The archaeological
 data shows that before the 6th millennium BC the settlements in the basin shared
 a cultural structure which was common in many aspects. The analogies which can
 particularly be followed via the monochrome pottery verify this relationship among
 the Lake District, the Upper Meander Basin in Central Southwestern Anatolia,
 and the Coastal Aegean. It is also clear that the cultural borders were reshaped
 and the above-mentioned common cultural structure underwent a change after the
 6th millennium BC. Because of this process, the Upper Meander Basin culturally
 joined the Lake District, as indicated by the painted pottery. On the other hand,
 the tradition of monochrome pottery continued uninterruptedly in the Coastal
 Aegean settlements located in and around İzmir. There is no doubt that the mutual
 relations within the regions concerned did not completely end. However, after
 the 6th millennium BC, the Upper Meander Basin displayed a culture which was
 identical with that of the Lake District but differed from the Coastal Aegean. These
 changes and transformation can be followed via the settlement of Selcen-Örenarası
 in the Upper Meander Basin. The systematic surveys in the region document that both the plains and the
 plateau leaning against the mountainous region were preferred as settlement areas
 in the basin throughout the Neolithic Period. The same surveys also shows that
 this settlement order changed at the beginning of the 6th millennium BC when settlements shifted towards the plain. In this paper, it is put forward that this change
 in the Upper Meander Basin not only reflected a transformation within the region
 but also affected the Coastal Aegean and even the regions located to the west of
 the Aegean Sea in terms of its consequences. Likewise, the new settlements which
 appeared concurrently in these last two regions seem to have been related to the
 changes in the Upper Meander Basin. It is likely that some of the settlements
 represented by the monochrome pottery tradition in the Upper Meander Basin in
 Inland Southwestern Anatolia withdrew towards the plain and integrated with the
 Lake District, whereas some communities from these same settlements must have
 dispersed and moved westwards.

 

Yukarı Menderes Havzası Neolitik ve Erken Kalkolitik dönemlerde iki önemli kültür bölgesinin materyal kültür özelliklerinin ve bunların zaman içerisinde
 gösterdiği değişimin takip edilebildiği bir bölge özelliği gösterir. Bu kesimde yer
 alan Selcen-Örenarası yerleşimi, gerek ova düzlüklerinden dağlık bölgeye geçiş
 veren konumu, gerekse materyal kültürü açısından, havzadaki diğer yerleşimler
 ile birlikte bölgenin yerleşim modeli ve kültürel sürecine ilişkin genel bir çıkarım elde etmemizi sağlamaktadır. Zira arkeolojik veriler, MÖ 6. binyıl öncesinde
 Göller Bölgesi’nden Kıyı Ege’ye değin uzanan geniş bölgenin birçok yönden
 ortak bir kültürel yapı sergilediğini göstermektedir. Özellikle monokrom çanak
 çömlekleğin üzerinden takip edilebilen benzerlikler Göller Bölgesi, İç Güneybatı
 Anadolu’da yer alan Yukarı Menderes Havzası ve Kıyı Ege arasındaki bu ilişkiyi
 doğrulamaktadır. MÖ 6. binyıldan sonra kültürel sınırların yeniden şekillendiği ve
 yukarıda bahsedilen ortak kültürel yapının değiştiği görülür. Bu süreçle birlikte
 Yukarı Menderes Havzası, boya bezemeli çanak çömleklerin gösterdiği üzere,
 kültürel olarak Göller bölgesine dâhil olur. Diğer yandan İzmir ve çevresinde yer
 alan Kıyı Ege yerleşimlerinde monokrom çanak çömlek geleneği kesintisiz olarak
 devam eder. Bahsedilen bölgelerdeki karşılıklı ilişkilerin tamamen sona ermediği
 kuşkusuzdur. Ancak bu tarihten sonra, Yukarı Menderes Havzası ve Göller Bölgesi
 paralele bir kültür gelişim sergiler ve Kıyı Ege’den farklılaşır. Bu değişim ve dönüşüm Yukarı Menderes Havzası’nda Selcen-Örenarası yerleşimi üzerinden takip
 edilebilmektedir. Havzanın Neolitik Dönem boyunca hem ova düzlüklerinin hem de dağlık
 kesime yaslanan plato düzleminin yerleşim alanı olarak tercih edildiği, bölgedeki
 sistematik yüzey araştırmalarıyla belgelenmiştir. Bu yerleşim düzeninin MÖ 6. binyılın başlarındadeğiştiği ve yerleşimlerin ova düzlemine doğru kaydığı, yine aynı
 araştırmaların sonuçlarından birisidir. Makalede, Yukarı Menderes Havzası’nda
 görülen bu değişimin sadece bölgenin kendi içerisindeki bir dönüşümü yansıtmadığı ve sonuçları bakımından Kıyı Ege ve hatta Ege Denizi’nin batısında yer alan
 bölgeleri de etkilediği ortaya konulmaktadır. Nitekim aynı tarihlerde, bu son iki
 bölgede ortaya çıkan yeni yerleşimler, Yukarı Menderes Havzası’nda yaşanan değişim ile ilişkili gibi görünmektedir. Muhtemelen İç Güneybatı Anadolu’daki Yukarı
 Menderes Havzası’nda monokrom gelenekle temsil edilen yerleşimlerin bir kısmı
 ova düzlemine doğru çekilir ve Göller Bölgesi ile bütünleşirken, aynı yerleşimlerden bazı topluluklar da batıya doğru hareket etmiş olmalıdır.

Makale detayları

WHAT HAPPENED IN INLAND SOUTHWESTERNANATOLIA BEFORE 5500 BC?A REVIEW OF THE ARCHAEOLOGICAL EVIDENCEFROM THE SELCEN-ÖRENARASI SETTLEMENT

Yazarlar: Fulya DEDEOĞLU | Ali OZAN

Yayıncı: Mersin University

Dergi: OLBA 2016 Issue 24, pp.1-30

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2016

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000531300

Sıklık: Yıllık

eISSN: 2687-6558

pISSN: 1301-7667

Sayı

Yazarlar:

Fulya DEDEOĞLU | Ali OZAN

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

OLBA 2016 Issue 24, pp.1-30

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2016

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000531300

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667