BİR SÛFÎNİN KENDİ HAKİKATİYLE SÖYLEŞMESİ: MEHMED EMÎN EFENDİ’NİN EL-MAKĀMETÜ’SSÛFİYYE ADLI ESERİ VE KEMÂLEDDİN HARPUTÎ’NİN TERCÜMESİ

Ahmet KARATAŞ

Makale detayları

BİR SÛFÎNİN KENDİ HAKİKATİYLE SÖYLEŞMESİ: MEHMED EMÎN EFENDİ’NİN EL-MAKĀMETÜ’SSÛFİYYE ADLI ESERİ VE KEMÂLEDDİN HARPUTÎ’NİN TERCÜMESİ

Yazarlar:

Ahmet KARATAŞ

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Şarkiyat Mecmuası 2017 Issue 31, pp.59-103

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000603633

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-6916

pISSN:

1307-5020

Özet:

 

Makāme is a genre of the Islamic literature in which an imaginary hero’s short stories are told. The most significant feature of those stories is the authors style. The author decorates his work with many arts mostly by secî, tenmîk and cinâs and chooses phonetically different and less used words to create a flowery style. In this style words are preffered over meanings and that is also important to show the author’s language dominance. In Arabic world Hemedânî and Harîrî opened a new era in this style. But also in some makāmes even thought the style protected its place some topics such as teaching, to advise, encouragement to the good manners
became the purpose of the genre. This article focus on the makāme written in Arabic by Mehmed Emîn Efendi who was the attorney general in Elazığ at the end of the 19th century. The text is important according to its context rather than its style. Mehmed Kemâledddîn Harputî one of the foremost müderris and the müfti of Elazığ translated this makāme and serialized it with its original in Cerîde-i Sûfiyye journal. In this article the uppermentioned makāme -being the last of its kind in Ottoman Era- is presented to the attention of the scholars by taking up its topic, content and sources and also Kemâleddin Efendi’s way of translation is determined, the original text is enriched with footnes, vowelized and presented with its translation.

 

Makāme, İslâm edebiyatının türlerinden olup hayâlî bir kahramanın mâcerâlarının anlatıldığı kısa hikâyelerdir. Bu hikâyelerde dikkat çeken en önemli özellik müellifin metni başta secî, tenmîk ve cinâs olmak üzere bir çok edebî sanatla süslemesi, telaffuzu zor ve az kullanılan kelimeleri tercih ederek gâyet süslü bir üslubu benimsemesidir. Lafzın mânâdan üstün tutulması müellifin dile hâkimiyetini göstermesi bakımından önemlidir. Arap dünyasında Hemedânî ve Harîrî bu türde çığır açmışlardır. Ancak bazı makāmelerde şekil hususiyetleri yerini korumasına rağmen öğretme, nasihat etme, güzel ahlâka teşvik gibi hususlar esas gâye hâline getirilmiştir. XIX. asrın sonlarında Mamuretü’l-azîz’de (Elazığ) müddeî-i umûmîlik (savcılık) yapan Mehmed Emîn Efendi’nin yazdığı ve makalemizin ana
konusunu teşkil eden Arapça tasavvufî makāme de şekil özelliklerinden ziyâde muhtevâsı yönüyle önem arzeden bir metindir. Elazığ’ın önde gelen müderris ve müftülerinden Mehmed Kemâleddin Harputî Efendi bu makāmeyi tercüme etmiş ve aslıyla beraber Cerîde-i Sûfiyye dergisinde tefrikalar hâlinde yayımlamıştır. Bu makalede türünün Osmanlı’daki son örneği olan söz konusu makāme, konusu, muhtevâsı ve kaynakları bakımından ele alınmış, Kemâleddin Efendi’nin tercümede gözettiği unsurlar belirlenmiş ve metnin aslı harekelenip çeşitli dipnotlarla zenginleştirilerek tercümesiyle birlikte ilim dünyasının dikkatlerine sunulmaya çalışılmıştır.

Makale detayları

BİR SÛFÎNİN KENDİ HAKİKATİYLE SÖYLEŞMESİ: MEHMED EMÎN EFENDİ’NİN EL-MAKĀMETÜ’SSÛFİYYE ADLI ESERİ VE KEMÂLEDDİN HARPUTÎ’NİN TERCÜMESİ

Yazarlar: Ahmet KARATAŞ

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Şarkiyat Mecmuası 2017 Issue 31, pp.59-103

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000603633

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-6916

pISSN: 1307-5020

Sayı

Yazarlar:

Ahmet KARATAŞ

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Şarkiyat Mecmuası 2017 Issue 31, pp.59-103

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000603633

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-6916

pISSN:

1307-5020