Bir Türk Baladı: Türkü-Destan

Ali Osman ÖZTÜRK

Makale detayları

Bir Türk Baladı: Türkü-Destan

Yazarlar:

Ali Osman ÖZTÜRK

Yayıncı:

Süleyman Fidan

Ana Başlıklar:

Folklor

Dergi:

Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 2, pp.151-155

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000640045

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-4173

pISSN:

2667-4173

Özet:

 


Bu yazıyla “Türkü-destan” olarak adlandırmayı uygun
gördüğüm Türk halk müziğinin özel bir türü olan “destan türküleri”ni ele almak
istiyorum. Kúnos, Radloff’un[1]  Proben serisinde destanı,
Ba’rma-türküleri’nin bir alt türü olarak “kısa soluklu şiir” olarak tanımlar.
Kúnos’a göre destanlar “her ne kadar halk ağzıyla söylenmiş ve halka özgü
kültür öğeleri ile kaleme alınmış” metinler olsa bile, “tam olarak halk edebiyatı
ürünlerine dâhil edilemezler”[2].
Kúnos’un kastettiği tanınmış şairlerin şiirleridir. Burada ele alınacak olan
türkü-destan konusuna Kowalski, “Türkü” başlıklı yazısında[3]
değinmiştir. Kowalski tür olarak türkü-destana “ilk Kúnos tarafından tanıtılan
ünlü Türkmen Kızı” adlı baladı örnek gösterir[4].
Kowalski’ye göre “bu tarz metinler, yani Türk kültür dairesinde öne çıkmış ve
karşılıklı olarak bir kız ve bir oğlan tarafından söylenen ve diyaloga dayalı
şiirler” kesin olarak balad’dır. Yazar, Radloff’un eserlerinden[5]
bu görüşünü destekleyen birçok örnek sunar. Edmond Saussey (1952: 21vd) ve
sonraki yıllarda Türkiye ile birlikte tüm Avrupa’dan baladlar derleyen
“European Folk Ballads”’ın[6]
yayıncıları da aynı şekilde destanı bir balad olarak değerlendirirler. Her iki
durumda yukarıda bahsi geçen ve Kúnos’un ilk defa Budapeste’de yayınladığı
balad, örnek metin seçilir. Söz konusu balad, Kúnos’un (1889: 119vd)
çalışmasında epik, daha doğrusu narativik özelliği belirgin bir şekilde öne
çıkan bir anlatı içerisinde yer alan nesir türüdür. Boratav (1982: 426) ve
Ursula Reinhard destanı aynı anlamda kullanırlar. Destan, ayrıca halk arasında
da bu şekliyle tanınır.

.

Makale detayları

Bir Türk Baladı: Türkü-Destan

Yazarlar: Ali Osman ÖZTÜRK

Yayıncı: Süleyman Fidan

Ana Başlıklar: Folklor

Dergi: Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 2, pp.151-155

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000640045

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-4173

pISSN: 2667-4173

Sayı

Yazarlar:

Ali Osman ÖZTÜRK

Yayıncı:

Süleyman Fidan

Ana Başlıklar:

Folklor

Dergi:

Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.2 Issue 2, pp.151-155

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000640045

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-4173

pISSN:

2667-4173