Aksu Zindan Mağarası, Bazilikal Planlı ve Trikonkhos Apsisli Manastır Kilisesi Üzerine Bir Değerlendirme

Doğan DEMİRCİ

Makale detayları

Aksu Zindan Mağarası, Bazilikal Planlı ve Trikonkhos Apsisli Manastır Kilisesi Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar:

Doğan DEMİRCİ

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Dergi:

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016 Vol.0 Issue 39, pp.183-214

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000584558

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2667-6206

pISSN:

1300-9435

Özet:

 


















Isparta İli Aksu İlçesi’nde yer alan Zindan
Mağarası, mağara önündeki mimari ve içerisindeki kalıntılara göre antik
dönemlerde bölgenin açık hava tapınağı olarak kullanılmıştır. Mağara önünde Erken Helenistik Dönem’den Selçuklu Dönemi’ne kadar olan süreyi kapsayan buluntular ele
geçirilmiştir. Manastır kilisesi, Zindan Mağarası’nın tam karşısında, yakın
mesafedeki tepe üzerinde, tepenin kuzey-doğu yönünde uzanmaktadır. Manastır
kilisesi, bazilikal planlı, ayaklarla üç nefe ayrılmış, dışarıya çıkıntılı üç
apsisli ve narthekslidir. Aynı zamanda Trikonkhos (üç yapraklı yonca) apsisli,
hemen iki nef, bir naostan oluşmakta, ileride bir atriumu bulunmaktadır.
Kilisenin duvarları oldukça tahrip olduğundan duvarlar yıkık durumdadır.
Sintrononun sıvalı ve boyalı üç basamağı bulunmaktadır. Naosun içerisinde apsisli
şapel bir yer almaktadır. Kalıntılar göstermektedir ki manastır kilisesinin
naosu ortasındaki bu tek hacimli şapel muhtemelen geç tarihlidir. Diğer bir
deyişle geç tarihlerde kilisenin tahrip olmasının ardından ikinci evrede bir
şapel yapılmıştır. Manastır kilisesinin güney duvarlarının iç kısımları geç
döneme ait olabilecek bazı fresko kalıntılarıyla dikkati çekmektedir. Sıva
üzerindeki boya izlerinden biraz fikir verebilecek durumda olan resimlerden bazılarına
burada yer verilmiştir. Ancak bunlardan günümüze bir şey kalmamıştır. Ayrıca,
tepe yakınlarında mermer iki küçük sütun parçası bulunmuştur. Bunlardan
birisi kazıma üslubuyla yapılmış stilize yapraklar içerisinde gözyaşı damlasına
benzer motiflidir. Diğer küçük sütun parçası da buna benzemektedir, ancak çelenk
benzeri bir motife sahiptir. Her iki küçük sütun parçasının da boyun kısmında
bilezik benzeri paralel ikişer çizgi bulunmaktadır. Likya Bölgesi’nin dini yapı
formu üç nefli, trikonkhos apsisli ve ahşap çatılı kiliselerdir. Bu form
olasılıkla Mısır gibi güney-doğu Akdeniz’de 6. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
Zindan Manastır Kilisesi’nin Likya Bölgesi’ndeki bazilikal planlı, trikonkhos
apsisli bazı kiliselerle oldukça benzeştiğinden söz edilebilir.    

.

 


















Zindan Cave
located in the Isparta Province, Aksu district, according to the architectural
remains inside and in front of the cave it was used as an open-air sanctuary of
the region in ancient times. İn front of the Zindan Cave, artifacts were seized,
extending from Early Hellenistic to the Seljuk period. The Monastery church is
located opposite the Zindan Cave, lying a short distance north-east of the hilltop,
Monastery church is a basilical planned, three-aisled seperated by pillars with
three projecting apses and a narthex. This again is a triconchos planned
(three-leaf clover apse) approached by a nave, two aisles and beyond is an
atrium. Walls of the church has fairly destructed.
Therefore all the walls have fallen, There are three tiers of the synthronon, with
plastered and painted. There is an chapel with apse remain in the nave. The
remain show that within the ruins of this monastery church a small single-cell
chapel was constructed centre of the nave, probably at a later date. İn other words, at a late period,
following the destruction of the monastery church, a secondary chapel was
constructed. The interior of south walls of monastery church is remarkable for
its remained some frescoes perhaps of the late periods. Traces of
paint on plaster give some idea of the paintings, some of which is
illustrated here, but it is nothing left of them today. Also two small fragments of columns of white
marble were found around the hilltop. One of which is decorated like to “teardrop shape” in stylized leaves by
incised style, another small column fragment is similar to this, but its
ornament has like a garland. Both small columns is etched two parallel lines as
a bracelet on the necks. The
traditional form of ecclesiastical architecture in Lycia was three-aisled,
triconchos apses and wooden-roofed churches, this form likely derived from the
countries of the south-east Mediterranean like to Egypt in the sixth century. May be
mentioned quite
similarity of Zindan Monastery Church with some triconchos apses and bazilical
planned churches in Likya Region. 

.

Makale detayları

Aksu Zindan Mağarası, Bazilikal Planlı ve Trikonkhos Apsisli Manastır Kilisesi Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar: Doğan DEMİRCİ

Yayıncı: Süleyman Demirel University

Dergi: Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016 Vol.0 Issue 39, pp.183-214

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000584558

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2667-6206

pISSN: 1300-9435

Sayı

Yazarlar:

Doğan DEMİRCİ

Yayıncı:

Süleyman Demirel University

Dergi:

Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016 Vol.0 Issue 39, pp.183-214

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000584558

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2667-6206

pISSN:

1300-9435