KAYSERİ İLİNDE BİR HALK ŞİFACISI

Gülay YILDIRIM; Türkan IŞIK

Makale detayları

KAYSERİ İLİNDE BİR HALK ŞİFACISI

Yazarlar:

Gülay YILDIRIM | Türkan IŞIK

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2014 Vol.20 Issue 78, pp.239-252

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419241

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

Since the methods used by traditional midwives / healers are the extension of folk medicine
practices, it is important to collect original information regarding folk medicine by talking
to the surviving members of folk medicine and to keep the records of this information.
In addition, healthcare providers’ being aware of the traditional practices in a community
will play an important role in determining realistic health needs. In this context, our article
aimed to evaluate the applications of a healer still surviving. The researchers visited the folk
midwife / healer at her home and informed her about the purpose of the study. After the healer
agreed to talk to us, we had face-to-face talk with her, using the in-depth interview technique.
The 93-year-old participant was mainly interested in gynecological diseases and birth, but
she also dealt with the treatment of other systemic diseases. She was illiterate. She was born
in Kayseri. She had actively continued to apply folk medicine practices for twenty years.
The folk midwife’s practices were first determined and then compared with the practices
applied in the other parts of Anatolia and/or described in antique medical books. The midwife
used witchcraft medicine and parpılama, applied religious treatments and made use of
medicine obtained from herbs or animals. The comparison revealed that some of the traditional
practices had undergone changes in time, in parallel with the changes and developments in
traditions or in the person’s mentality. The practices applied by the folk midwife are similar
to those applied in some cities in Turkey and/or described in antique medical books. In this
context, the midwife / healer in our study can be considered as a folk healer / midwife. The
evaluation of her applications in terms of modern medicine revealed some medical concerns/
drawbacks. For instance, they caused irritation and/or infection. They also led to delays in the
implementation of modern medicine and thus to the development of adverse effects since the
outcome of the treatment was not at a desired level.

 

Geleneksel ebelerin/şifacıların kullandıkları yöntemler halk hekimliği uygulamalarının bir
uzantısı olması açısından sağ kalan kaynak kişilere ulaşılarak halk hekimliğine ilişkin özgün
değerlerin toplanması ve ilgili bilgilerin kayıt altına alınması önemlidir. Aynı zamanda sağlık
hizmeti verenlerin de toplumun geleneksel uygulamalarının farkında olması gerçekçi sağlık
gereksiniminin belirlemesinde önemli rol oynayacaktır. Bu bağlamda yazımızda günümüzde
yaşayan bir iyileştiricinin yaptığı uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Halk
ebesine/şifacısına araştırmacılar tarafından ev ziyareti yapılmıştır. Görüşmeyi kabul etmesi
sonrasında yüz yüze görüşülerek evinde kişiye amacımız hakkında bilgi verilmiştir. .
Kayserili, okur-yazar olmayan ve 93 yaşındaki katılımcımız, kadın hastalıkları ve doğum
ağırlıklı olmakla birlikte diğer sistemik hastalıkların tedavisiyle de ilgilenmiş, halk hekimliği
uygulamalarına aktif olarak yirmi yıl devam etmiştir.
Halk ebesinin uygulamaları belirlenmiş ve bu uygulamalarının Anadolu’nun diğer yörelerinde
ve tarihi tıp eserlerinde yapılan uygulamalarla karşılaştırılması yapılmıştır. Ebe halk
hekimliğinde ırvasa, parpılama, dinsel, bitkisel, hayvan kökenli tedaviler uygulamaktadır.
Bununla birlikte bazı geleneksel uygulamaların geleneklerin zaman içerisinde gelişimlere, değişimlere ayak uydurmasıyla veya bireyin değişen zihniyetine göre şekillendirdiği
görülmektedir. Halk ebesi tarafından sunulan uygulamalar, Türkiye’nin bazı şehirlerindeki ve
tarihsel tıp eserleri içinde yer alan uygulamalarla benzerlik göstermektedir. Bu bağlamda ebe/
şifacı halk şifacısı/ebesi olarak değerlendirilebilir. Yapılan uygulamaların tıbbi sakıncaları
üzerinden bir değerlendirme yapıldığında kimi uygulamaların tahrişe ve enfeksiyon
yatkınlığına, çağdaş tıbbın uygulanmasının gecikmesine neden olduğu dolayısıyla tedavi
sonucunun istendik düzeyde yapılamaması şeklinde olumsuz etki gösterdiğini ifade etmek
mümkündür.

Makale detayları

KAYSERİ İLİNDE BİR HALK ŞİFACISI

Yazarlar: Gülay YILDIRIM | Türkan IŞIK

Yayıncı: Cyprus International University

Dergi: Folklor/Edebiyat 2014 Vol.20 Issue 78, pp.239-252

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000419241

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Gülay YILDIRIM | Türkan IŞIK

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2014 Vol.20 Issue 78, pp.239-252

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419241

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491