Anadolu Kırsalında Göçün Dünkü (XVI-XX. Yüzyıl) Yapısı: Manisa ve Konya Çevresi Üzerinden Bir Göç Okuma Denemesi

İlker YİĞİT

Makale detayları

Anadolu Kırsalında Göçün Dünkü (XVI-XX. Yüzyıl) Yapısı: Manisa ve Konya Çevresi Üzerinden Bir Göç Okuma Denemesi

Yazarlar:

İlker YİĞİT

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2019 Vol.0 Issue 76, pp.205-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414093

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Özet:

 


ABSTRACT





Migration is one of the
important factors affecting societies in political, social and economic terms
in almost every period of history. In the past, while the migration led to the
collapse of a political organization, it led to the emergence of another political
organization. However, it is a necessity to consider the historical migrations
in order to make a correct interpretation of today and to make healthy
projections about the future. In particular, the investigation of the migration
structure of Ottoman Anatolia, which is a recent history, will be able to
provide significant contributions both in revealing the historical background
of migration and in the evaluation of contemporary migrations in the context of
this historical experience. The aim of this study is to contribute to the
literature on the history of migration, as time from the sixteenth century to
the twentieth century, as investigating the structure of migrations in
Anatolian countryside through the samples of Manisa and Konya. In the study,
basically the following question was sought: What are the reasons for the
migration in the Ottoman countryside? For this purpose, information and
findings obtained from archive documents, field surveys and field literature
were used. As a result of the research, it has been determined that the
migrations in rural areas within the time frame and sampling areas are caused
by the pushing factors such as natural disasters, epidemics, banditry
activities, tax pressure, and unrest in the main transportation network.
Sometimes these pushing factors could lead to individual migration, as well as
to mass migration or displacement of rural resettlement centers. It is
understood that the migrations may occur from rural to urban areas, and more
than this, some of which occured within the countryside itself. Information
obtained from archival documents and field surveys can be considered as
important clues to this situation. The migration movement that took place in
the countryside due to various reasons was realized towards the central, safe
and crowded villages as well as the cities. As a result of migrations in rural
areas, which were mainly due to economic and security factors, rural
resettlement centers conglomerate. On the one hand, the mass migrations caused
some villages to disappear and on the other hand, they made significant
contributions to the continuity of the existing villages.





.

 


ÖZ





Göçler,
tarihin hemen her döneminde toplumları siyasi, sosyal ve ekonomik açılardan
etkileyen önemli faktörler arasında yer almaktadır. Öyle ki geçmiş dönemlerde
göçler bir siyasi organizasyonun çökmesine neden olurken, başka bir siyasi
organizasyonun hayat bulmasına yol açabilmiştir. Böylesine önemli etkileri olan
göç olgusuna ilişkin ülkemizde yapılan çalışmalarda daha çok çağdaş dönem
kapsamındakilere odaklanıldığı görülmektedir. Ancak bugünün doğru okunmasında
ve geleceğe dair sağlıklı projeksiyonların yapılmasında tarihi göçlerin de ele
alınması bir zorunluluktur. Özellikle yakın geçmişimiz olan Osmanlı
Anadolu’sunun göç yapısının araştırılması, hem göçün tarihi arka planının
ortaya çıkarılmasında hem de çağdaş göçleri bu tarihi tecrübe bağlamında
değerlendirilmesinde ciddi katkılar sağlayabilecektir. Bu çalışma ile göç
tarihine ilişkin literatüre, zaman olarak XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla kadarki,
mekan olarak ise Manisa ve Konya örnekleri üzerinden, Anadolu kırsalındaki
göçlerin yapısı araştırılarak katkı yapılması hedeflenmiştir. Araştırmada temel
olarak Osmanlı kırsalında meydana gelen göçlerin sebepleri nelerdir? sorusuna
cevap aranmıştır. Bunun için arşiv vesikalarından, arazi araştırmalarından ve
saha literatüründen elde edilen bilgi ve bulgulardan yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, çalışılan zaman dilimi ve örneklem sahaları dahilinde
kırsalda yaşanan göçlerin doğal afetler, salgın hastalıklar, eşkıyalık
faaliyetleri, vergi baskısı, ana ulaşım ağı üzerinde bulunmaya bağlı olarak
ortaya çıkan huzursuzluklar gibi itici faktörler nedeniyle ortaya çıktığı
tespit edilmiştir. Bazen bu itici faktörler bireysel göçlere neden olabildiği
gibi toplu göçlere ya da kırsal iskan merkezlerinin yer değiştirmesine yol
açabilmiştir. Yaşanan göçlerin kırdan şehre olabildiği gibi belki bundan daha
fazla bir kısmı kırsalın kendi içerisinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır. Arşiv
vesikaları ve arazi araştırmalarından elde edilen bilgiler bu duruma dair
önemli ipuçları olarak değerlendirilebilir. Çeşitli sebeplerle kırsalda meydana
gelen göç hareketi şehirlerin yanı sıra merkezi, güvenli ve kalabalık köylere
doğru gerçekleşmiştir. Başta ekonomik ve güvenlik faktörlerinin etkisiyle
gerçekleşen kırsal alandaki göçler neticesinde kırsal iskan merkezleri yer yer
toplulaşmıştır. Meydana gelen toplu göçler, bir taraftan bazı köylerin ortadan
kalkmasına yol açarken diğer taraftan da mevcut köylerin devamlılığına önemli
katkılar sağlamıştır.



.

Makale detayları

Anadolu Kırsalında Göçün Dünkü (XVI-XX. Yüzyıl) Yapısı: Manisa ve Konya Çevresi Üzerinden Bir Göç Okuma Denemesi

Yazarlar: İlker YİĞİT

Yayıncı: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Erdem Dergisi 2019 Vol.0 Issue 76, pp.205-244

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000414093

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Sayı

Yazarlar:

İlker YİĞİT

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2019 Vol.0 Issue 76, pp.205-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414093

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X