Çağdaş Kapitalizmde Başkaldırı Öznelliği: Demolition (2015)

Murtaza Talha ALTINKAYA

Makale detayları

Çağdaş Kapitalizmde Başkaldırı Öznelliği: Demolition (2015)

Yazarlar:

Murtaza Talha ALTINKAYA

Yayıncı:

Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

SineFilozofi 2019, pp.336-351

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000597953

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2547-9458

Özet:

 


Guattari states in his text Chaosmosis
that the most important production of capitalism is the production of
subjectivity. According to him, the production of subjectivity is necessary for
both the manageability of capitalism and the continuation of capitalist system.
But for Guattari (Lazzarato also continues this thesis) the problem is the
production of subjectivity as well as where and how this subjectivity is
produced. Subjectivity is no longer produced in institutions such as Family and
Religion. In the words of Lazzarato, the subjectivities produced for 'social
machines' are now produced with the help of the globalizing world in areas such
as consumption, communication, social media and cinema. Every field where
visual production is produced that is also the area of subjectivity production.
In this context, the mainstream cinema, along with the subjects and
subjectivities that own produces, speaks to the consciousness of individuals or
(as Lazzarato expresses) even to the 'feeling, vision and ways of thinking of
pre-individual components, perception forms etc.'












The subjectivity which transferred to
the spectator with help of narrative style and the characters created in the
films does not always serve capitalist subjectivity; sometimes, this
subjectivity is criticized. Although the number of such films is small, these
examples have been frequently encountered recently. These films not only depict
the situation of the individual in modern capitalism but also try to construct
new forms of subjectivity, as Jacques Ranciere points out, by causing a radical
metamorphosis, a subjective liberation. In this sense, 'Demolition’ (2015,
Director: Jean Marc Vallée) is a film that not only criticizes the
subjectivities produced for 'social machines', but also destroys this whole
structure and leaves the subject in a void. Demolition will be examined in this
context.


.

 


Guattari “Chaosmosis” isimli metninde
kapitalizmin en önemli üretiminin öznellik üretimi olduğunu belirtir. Zira bu
öznellik üretimi ona göre kapitalizmin hem yönetilebilirliği hem de sistemi
devam ettirebilmesi için gereklidir. Fakat Guattari için (Lazzarato da bu tezi
sürdürür) sorun öznelliğin üretilmesi kadar nerede ve nasıl üretildiğidir.
Öznellik artık eskisi gibi çoğunlukla Aile ve Din gibi kurumlarda üretilmez.
Lazzarato’nun deyimiyle “toplumsal makineler” için üretilen öznellikler
globalleşen dünyanın da etkisiyle artık daha çok tüketim, iletişim, sosyal
medya, sinema gibi alanlarda üretilmektedir. Görsellik üretiminin olduğu her
alan aynı zamanda öznellik üretiminin de alanıdır. Bu bağlamda anaakım sinema ürettiği
özneler ve öznelliklerle bireylerin bilinçlerine hatta Lazzarato’nun ifade
ettiği haliyle “birey-öncesi bileşenlerin, algı biçimlerinin hissetme, görme,
düşünme vs. biçimlerine” seslendiği söylenebilir.


Filmlerde inşa edilen anlatı tarzı ve
yaratılan karakterlerle seyirciye iletilen ‘özne’ olma durumu her zaman
kapitalist öznelliğe hizmet etmediği gibi zaman zaman da o öznellik
eleştirilir. Her ne kadar bu tarz filmlerin sayısı az olsa da son zamanlarda bu
örneklere sıklıkla rastlanmaya başlanmıştır. Bu filmler genellikle bireyin
çağdaş kapitalizmde içinde bulunduğu durumu resmetmekle kalmayıp, Jacques
Ranciere’in belirttiği gibi “öznel bir özgürleşmeye radikal bir başkalaşıma”
yol açarak yeni öznellik formları inşa etmeye çalışmaktadır. Bu anlamda 2015
yapımı “Demolition / Yön: Jean-Marc Vallée” filmi “toplumsal makineler” için
üretilen öznellikleri eleştiren, tüm bu yapıyı yıkmakla kalmayıp özneyi bir
boşluğun içerisinde bırakan önemli örneklerden birisidir ve film bu bağlamda
irdelenecektir.

.

Makale detayları

Çağdaş Kapitalizmde Başkaldırı Öznelliği: Demolition (2015)

Yazarlar: Murtaza Talha ALTINKAYA

Yayıncı: Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar: Felsefe

Dergi: SineFilozofi 2019, pp.336-351

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000597953

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2547-9458

Sayı

Yazarlar:

Murtaza Talha ALTINKAYA

Yayıncı:

Serdar ÖZTÜRK

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

SineFilozofi 2019, pp.336-351

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000597953

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2547-9458