Feminist tiyatro “Tiyatro Boyalı Kuş” örneği üzerinden Türkiye’deki feminist tiyatrolara genel bir bakış

Yeşim PİRPİR AVAN

Makale detayları

Feminist tiyatro “Tiyatro Boyalı Kuş” örneği üzerinden Türkiye’deki feminist tiyatrolara genel bir bakış

Yazarlar:

Yeşim PİRPİR AVAN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2019, pp.123-138

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000609758

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

Özet:

 


This study aims at presenting an overview of the
differences between feminist theatres and mainstream theatres, the relation
between the text and the use of the body in feminist plays, feminist theatres’
choice of domestic-foreign plays, their approach to the plays written with
patriarchal tradition and the translation/adaptation process of foreign plays
into Turkish via the interview by Jale Karabekir, the founder of Tiyatro Boyalı
Kuş (Theatre Painted Bird) which has been continuing its works as a feminist
theatre community since 2000. After watching the play “A Room of One’s Own”
that was translated/adapted from the feminist text written by Virginia Woolf in
1929 into Turkish by Jale Karabekir in 2019, eight open-ended questions were
prepared and sent to Jale Karabekir through e-mail. Her answers to the
questions were analysed with the descriptive method in the light of feminist
theatre theories based on feminist studies. As a result of this descriptive
study, which is restricted to the above-mentioned play and its
director/translator’s evaluations, it is concluded that feminist movement that
has continued independently especially since 1980 in Turkey is the impetus for
the founding of feminist theatres, Theatre Painted Bird is fundamentally
different from mainstream theatres with their collective structure and
consciousness, they re-read the plays written from the male point of view with
the help of feminist dramaturgy deconstructing the gendered language, so
instead of the traditional plays where women are objectified and given gendered
roles by men, feminist plays are produced and performed where women can explain
themselves at first hand and become a subject via their words and bodies on the
stage, they mostly write their own plays due to copyright costs and their
limited budget, shortly, feminist theatres have become an alternative for
mainstream theatres in Turkey. 

.

 


Bu çalışmada, 2000 yılından bu yana feminist bir
tiyatro topluluğu olarak çalışmalarını sürdüren Tiyatro Boyalı Kuş’un kurucusu
Jale Karabekir ile yapılan görüşme ile feminist tiyatronun ana akım
tiyatrolardan farklarına, feminist tiyatro oyunlarında metin kurgusu ve beden
kullanımı arasındaki ilişkiye, feminist tiyatronun yerli-yabancı oyun
seçimlerine, eril dil ile yazılmış metinlere olan yaklaşımlarına ve yabancı
oyunların Türkçeye çevrilme/uyarlanma sürecine ışık tutulması amaçlanmıştır.
İngiliz feminist yazar Virginia Woolf’ün 1929 yılında yayımladığı ve Jale
Karabekir’in 2019’da çevirdiği/uyarladığı “Kendine Ait Bir Oda” adlı oyunun
ardından Karabekir’e e-posta ile sekiz açık uçlu soru yöneltilmiştir. Bu
sorulara verilen yanıtlar feminist çalışmalardan beslenen feminist tiyatro
kuramları çerçevesinde betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Yukarıda söz
edilen tiyatro oyunu ve Karabekir’in değerlendirmeleri ile sınırlı bu
betimleyici çalışmada Türkiye’de özellikle 1980 sonrasında bağımsız bir şekilde
yoluna devam eden kadın hareketinin feminist tiyatroların temelini attığı, bir
feminist tiyatro olan Tiyatro Boyalı Kuş’un ana akım tiyatrolardan en temel
farkının “kolektif yapıyı ve bilinci” uygulamak olduğu, söz konusu feminist
tiyatronun eril bakış açısıyla yazılmış metinleri feminist dramaturji ile
yeniden okuyarak bu metinlerde kadını nesneleştiren cinsiyetçi dili yapıbozuma
uğrattığı, kadınların kendilerini ilk ağızdan anlatabilecekleri ve hem
sözleriyle, hem de bedenleriyle sahnede özne konumunda yer almalarını sağlayan
feminist tiyatro metinleri ürettiği ve oynadığı, yabancı oyun metinlerinin
çevrilme sürecinde telif hakkı vb. hususlar ortaya çıktığından ve sahip
oldukları kısıtlı bütçeden dolayı bu feminist tiyatronun çoğunlukla oyun
metinlerini kendisinin yazdığı, kısacası ülkemizdeki feminist tiyatroların ana
akım tiyatrolara bir alternatif olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır.

.

Makale detayları

Feminist tiyatro “Tiyatro Boyalı Kuş” örneği üzerinden Türkiye’deki feminist tiyatrolara genel bir bakış

Yazarlar: Yeşim PİRPİR AVAN

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2019, pp.123-138

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000609758

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2148-9599

pISSN: 2148-7782

Sayı

Yazarlar:

Yeşim PİRPİR AVAN

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2019, pp.123-138

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000609758

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782