TÜRKÇEDE {-(y)Xk} SIFAT-FİİL EKİNİN KULLANIMI VE İŞLEVLERİ

Ceyhun SARI

Makale detayları

TÜRKÇEDE {-(y)Xk} SIFAT-FİİL EKİNİN KULLANIMI VE İŞLEVLERİ

Yazarlar:

Ceyhun SARI

Yayıncı:

Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi:

Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2016 Vol.1 Issue 7, pp.233-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000840565

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-8872

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Sondan eklemeli bir dil olan Türkçenin sisteminde fiilimsiler ve özellikle sıfat-fiil ekleri, şekil, anlam ve dizim açısından önemli görevler üstlenmektedir. Türkçeye kıvraklık ve akıcılık kazandıran bu tür ekler, Türkçeyi diğer dillerden ayıran önemli yapılar olarak görülmektedir. Türkçede kullanılan sıfat-fiil eklerinin büyük bir kısmı Eski Türkçeden beri çeşitli lehçe ve ağızlarda yaşayarak günümüze kadar gelmiş, bir kısmı da ya kullanımdan düşmüş ya da yerini yeni oluşan sıfat-fiil eklerine bırakmıştır. Bu makalede, Eski Türkçe metinlerde karşılaşılan ancak daha sonra çeşitli anlam ve görev değişiklikleriyle kullanım alanı değişen, günümüzde ise bazı Türkiye Türkçesi ağızları ile ölçünlü dilde uzantıları görülen {-(y)Xk} sıfat-fiil eki üzerinde durulacaktır. Türk dili alanında yapılan çeşitli çalışmalarda sözü edilen {-(y)Xk} eki, bazen sadece sıfat-fiil eki, fiilden isim yapma eki ya da zaman eki olarak ayrı ayrı, bazen de bunlardan bir kaçına örnek verilerek incelenmiştir. Çalışmada ise sıfat-fiil - zaman eki ilişkisi ile sıfat-fiil – sıfat ve sıfat-fiil - isim ilişkisinden yola çıkılarak {-(y)Xk} ekinin sıfat-fiil eki olarak kullanımına dikkat çekilecektir.
Anahtar Kelimeler: Türkçe, Sıfat-fiil Eki, Geçmiş Zaman Eki, Zarf-fiil Eki, İsim, {-(y)Xk} Eki


Sondan
eklemeli bir dil olan Türkçenin sisteminde fiilimsiler ve özellikle sıfat-fiil
ekleri, şekil, anlam ve dizim açısından önemli görevler üstlenmektedir.
Türkçeye kıvraklık ve akıcılık kazandıran bu tür ekler, Türkçeyi diğer
dillerden ayıran önemli yapılar olarak görülmektedir. Türkçede kullanılan
sıfat-fiil eklerinin büyük bir kısmı Eski Türkçeden beri çeşitli lehçe ve
ağızlarda yaşayarak günümüze kadar gelmiş, bir kısmı da ya kullanımdan düşmüş
ya da yerini yeni oluşan sıfat-fiil eklerine bırakmıştır. Bu makalede, Eski
Türkçe metinlerde karşılaşılan ancak daha sonra çeşitli anlam ve görev
değişiklikleriyle kullanım alanı değişen, günümüzde ise bazı Türkiye Türkçesi
ağızları ile ölçünlü dilde uzantıları görülen {-(y)Xk} sıfat-fiil eki üzerinde durulacaktır. Türk dili alanında
yapılan çeşitli çalışmalarda sözü edilen {-(y)Xk}
eki, bazen sadece sıfat-fiil eki, fiilden isim yapma eki ya da zaman eki olarak
ayrı ayrı, bazen de bunlardan bir kaçına örnek verilerek incelenmiştir.
Çalışmada ise sıfat-fiil - zaman eki ilişkisi ile sıfat-fiil – sıfat ve
sıfat-fiil - isim ilişkisinden yola çıkılarak {-(y)Xk} ekinin sıfat-fiil eki olarak kullanımına dikkat
çekilecektir.


.

Makale detayları

TÜRKÇEDE {-(y)Xk} SIFAT-FİİL EKİNİN KULLANIMI VE İŞLEVLERİ

Yazarlar: Ceyhun SARI

Yayıncı: Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi: Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2016 Vol.1 Issue 7, pp.233-244

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000840565

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2147-8872

Türkçe

Sıfat-fiil Eki

Geçmiş Zaman Eki

Zarf-fiil Eki

İsim

{-(y)Xk} Eki

Sayı

Yazarlar:

Ceyhun SARI

Yayıncı:

Yasin ŞERİFOĞLU

Dergi:

Türük International Language Literature and Folklore Researches Journal 2016 Vol.1 Issue 7, pp.233-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000840565

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2147-8872