Esrârını Molino'dan aldım / Çaldım velî mîrî malı çaldım: Antonio Mascis'in İtalyanca-Türkçe Sözlüğü Üzerine (1677)

Ömer YAĞMUR

Makale detayları

Esrârını Molino'dan aldım / Çaldım velî mîrî malı çaldım: Antonio Mascis'in İtalyanca-Türkçe Sözlüğü Üzerine (1677)

Yazarlar:

Ömer YAĞMUR

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018 Issue 12, pp.68-83

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000610569

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

Özet:

 


Turkish transcription texts are essential data
that enables us to see some phonetic and morphological changes and developments
within the Ottoman field of Western Turkish, overshadowed by the Arabic
alphabet. These texts, which are generally made by Western Turkologists, are
presented to the use of researchers who are specialized in the Ottoman language
field. My work will be on the 17th-century transcription text Vocabolario
Toscano, e Tvrchesco, which was printed in Florence in 1677 by the Italian
translator Antonio Mascis, who had been in Istanbul for 12 years. The
dictionary dedicated to the Grand Duke of Tuscany Cosimo iii (1642-1723)
consists of XXXIV + 38 + 290 pages. After a chapter of praising the Grand Duke,
in the second part, the grammatical rules of Turkish are discussed. According
to Vladimir Drimba, Mascis's grammar consists of a modified imitation of the
Turkish grammar of Giovanni Molino, which was published in 1641 in Rome, in the
Dittionario della lingua Italiana e Turchesca. Drimba also states that the
dictionary is also an imitation. This situation should be considered reasonable
if we consider that plagiarism is widespread at the time, and even the concept
of copyright does not exist. However, Mascis' dictionary is quite different
from Molino concerning both the pronunciation of Turkish words and the addition
of new Turkish words and the Italian entries. Mascis's glossary is not an
imitation of Molino, even if it is not an original work, but it can be
considered as a revised new edition, which shows some changes in Istanbul
dialect from 1641 to 1677. With today's approach, Mascis' biggest mistake is
that he never mentioned Molino in his work. My research aims to reveal these
differences.

.

 


Türkçe transkripsiyon metinleri Batı Türkçesinin
Osmanlı sahası içerisinde, Arap alfabesinin gölgelediği bazı fonetik ve
morfolojik değişim ve gelişmeleri görmemizi sağlayan önemli verilerdir.
Genellikle Batılı Türkologlar tarafından yapılmış çalışmalarla bu metinler dil
alanında uzmanlaşmış araştırıcıların istifadesine sunulmuştur. Benim çalışmam
17. yüzyıl transkripsiyon metni olan, 12 yıl İstanbul'da bulunmuş İtalyan
çevirmen Antonio Mascis'in 1677 yılında Floransa'da bastırdığı Vocabolario Toscano, e Tvrchesco adlı
sözlüğü üzerine olacaktır. Toskana Grandükü Cosimo iii'e (d.1642-ö.1723) ithaf
edilen sözlük XXXIV+38+290 sayfadan oluşur. Grandük'e övgü ile başlayan ilk
bölümün ardından ikinci bölümde Türkçenin dilbilgisi kuralları ele alınır.
Mascis'in grameri Vladimir Drimba'ya göre 1641'de Roma'da basılan Giovanni Molino'nun Dittionario della lingua Italiana, e Turchesca'sının içinde yer
alan Türkçe gramerinin üzerinde değişiklik yapılmış bir imitasyonundan
ibarettir. Drimba, aynı zamanda sözlüğün de imitasyon olduğunu belirtir. O
dönemde intihalin yaygın olduğunu ve hatta telif hakkı kavramının olmadığını
düşünürsek bu gayet normal karşılanmalıdır. Fakat Mascis'in sözlüğü gerek
Türkçe kelimelerin telaffuzu gerekse yeni Türkçe kelimeler ilavesi ve İtalyanca
madde başları yönüyle Molino'dan bir hayli farklılıklar gösterir. Mascis'in
sözlüğü özgün bir eser olmasa dahi Molino'nun kötü bir taklidi değil, 1641'den
1677'ye İstanbul ağzındaki bazı değişmeleri gösteren gözden geçirilmiş yeni bir
baskı olarak düşünülebilir. Bugünün yaklaşımıyla, Mascis'in en büyük hatası
eserinde hiçbir şekilde Molino'dan bahsetmemiş olmasıdır. Araştırmam bahsedilen
bu farklılıkları ortaya koymayı amaçlamaktadır.

.

Makale detayları

Esrârını Molino'dan aldım / Çaldım velî mîrî malı çaldım: Antonio Mascis'in İtalyanca-Türkçe Sözlüğü Üzerine (1677)

Yazarlar: Ömer YAĞMUR

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Dergi: RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018 Issue 12, pp.68-83

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000610569

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2148-9599

pISSN: 2148-7782

Sayı

Yazarlar:

Ömer YAĞMUR

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018 Issue 12, pp.68-83

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000610569

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782