Tanzimat Döneminde Modern Bilim Algısı

Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Makale detayları

Tanzimat Döneminde Modern Bilim Algısı

Yazarlar:

Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

İstanbul University Journal of Sociology 2013 Vol.3 Issue 26, pp.1-31

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000728753

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-6931

Özet:

 


In this study, departing from the arguments of comparative and historical sociology of knowledge, the rise of modern science in the Tanzimat period as a first phase of the institutional modernization of the Ottoman State will be interpreted. This article will showcase statements that the sociology of knowledge, which has developed in relation to the rise of modern knowledge, cannot explain the institutionalization of Ottoman science. And in this context, the specificity of the improving conditions of Ottoman science and the insufficiency of comparative-historical sociology of knowledge for explaining the type of knowledge produced via transference is highlighted. It is a conclusion of this study that rationalization and secularization, the conditions that engender modern knowledge, are the result of the transfer process of modern knowledge rather than a pre-condition in Ottoman society. Moreover, it will be stated that science and technology -which are perceived as the reasons for the “progress” in the West- were produced within the Ottoman structure rather than being the outcomes of a pragmatic transformation of Ottoman modernization. In order to elucidate the character of Ottoman modernization, the perception of the political elite on Western science is depicted.

.

 

Bu çalışmada, karşılaştırmalı ve tarihsel bilgi sosyolojisinin savlarından hareketle Osmanlı Devleti'nin kurumsal modernleşmesinin ilk evresi olarak Tanzimat döneminde modern bilimin ortaya çıkışı anlamlandırılmaya çalışılmaktadır. Makalede bilgi sosyolojisinin modern bilginin doğuşuna dair geliştirdiği açıklama biçimlerinin Osmanlı biliminin kurumlaşmasını açıklayamadığına ve bu bağlamda Osmanlı biliminin doğuş koşullarının özgüllüğüne, karşılaştırmalı ve tarihsel bilgi sosyolojisinin transfer yoluyla üretilen bilgi türünü açıklamadaki yetersizliğine işaret edilmektedir. Modern bilgiyi doğuran koşullar olarak rasyonelleşme ve sekülerleşmenin Osmanlı toplumunda önkoşul olmaktan ziyade modern bilginin aktarımı sürecinin sonuçları oldukları, çalışmanın bulgusu olarak kaydedilmiştir. Ayrıca Osmanlı modernleşmesinin paradigmatik bir dönüşüm arayışının sonucu olmaktan ziyade Batı'nın 'ilerlemişliğinin' nedenleri olarak algılanan bilim ve teknolojinin Osmanlı bünyesinde üretilmesi olarak gerçekleştiği ifade edilmiştir. Osmanlı modernleşmesinin bu karakterine ayna tutabilmek için siyasal kadronun Batı bilimine dair geliştirdikleri algı tasvir edilmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

Tanzimat Döneminde Modern Bilim Algısı

Yazarlar: Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Yayıncı: Istanbul University

Dergi: İstanbul University Journal of Sociology 2013 Vol.3 Issue 26, pp.1-31

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000728753

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2667-6931

Sayı

Yazarlar:

Aynur ERDOĞAN COŞKUN

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

İstanbul University Journal of Sociology 2013 Vol.3 Issue 26, pp.1-31

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000728753

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2667-6931