Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

Mehmet ÖZTÜRK; Abdullah Muaz GÜVEN; Ahmet YILMAZ

Makale detayları

Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

Yazarlar:

Mehmet ÖZTÜRK | Abdullah Muaz GÜVEN | Ahmet YILMAZ

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2020 Vol.- Issue 16, pp.383-399

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000904216

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-5128

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

. yüzyılda Arapça-Türkçe iki dilli ilk sözlük yazılmıştır. XV. ve XVI. yüzyıllarda manzum ve mensur önemli sözlükler tercüme veya telif edilmiştir. Ancak XVIII. yüzyıla kadar yazılan manzum sözlükler iki veya üç dilli iken mensur sözlükler iki dilli olarak düzenlenmiştir. Bu dönemde Anadolu’da madde başı Arapça olan ilk üç dilli mensûr sözlük, İshâk Hocası Ahmed Efendi’nin Zemâhşerî’nin konularına göre tertib edilmiş Mukeddimetü’l-edeb adlı eserine yaptığı Aksa’l-ereb adlı tercümesidir. Anadolu’da Arapça-Farsça-Türkçe olarak tertib edilen ikinci sözlük ise Terceme-i Ḳânûnu’l-edeb’dir. 18. yüzyıl eserlerinden olan bu eserin yurt içinde 5, yurt dışında 2 olmak üzere toplam yedi yazma nüshası tespit edilmiştir.  Bu çalışmada Anadolu’da yapılan sözlük faaliyetleri kısaca anlatıldıktan sonra Müstakîm-zâde’nin biyografisi ve sözlükçülüğü incelenmiştir. Akabinde Tercüme-i Ḳânûnu’l-edeb’in tercüme nedenleri açıklanmış, içeriği ve nüshaları tanıtılmıştır. Bu sözlüğün en önemli özelliği, son harfe göre tertib edilen üç dilli ilk sözlük olmasıdır. Müstakîm-zâde’nin yapmış olduğu tercüme ile ansiklopedik bir mahiyet kazanan Ḳânûnu’l-edeb, gerek 60 bin kelimelik hacmiyle gerekse tertib düzeni ve içerdiği geniş malumatla kültür tarihimiz için son derece önemli bir eserdir. Müstakîm-zâde’nin lügat ilminde icazetnâme sahibi bir dil âlimi olması da esere ayrı bir önem kazandırmaktadır. Çalışmamız, bu önemli eseri ilim dünyasına tanıtmayı amaçlamaktadır.

Makale detayları

Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

Yazarlar:

Mehmet ÖZTÜRK | Abdullah Muaz GÜVEN | Ahmet YILMAZ

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2020 Vol.- Issue 16, pp.383-399

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000904216

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-5128

Türk İslam Edebiyatı

Müstakîm-zâde

Tercüme-i Ḳânûnu’l-edeb

Hubeyş

Sözlük

Sayı

Makale detayları

Müstakîm-zâde'nin Sözlükçülüğü ve Tercüme-i Kânûnu'l-edeb Adlı Tercümesi

Yazarlar: Mehmet ÖZTÜRK | Abdullah Muaz GÜVEN | Ahmet YILMAZ

Yayıncı: Bingol University

Ana Başlıklar: Dil

Dergi: Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2020 Vol.- Issue 16, pp.383-399

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000904216

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-5128

Türk İslam Edebiyatı

Müstakîm-zâde

Tercüme-i Ḳânûnu’l-edeb

Hubeyş

Sözlük

Sayı

Yazarlar:

Mehmet ÖZTÜRK | Abdullah Muaz GÜVEN | Ahmet YILMAZ

Yayıncı:

Bingol University

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2020 Vol.- Issue 16, pp.383-399

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000904216

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-5128