el-Esmâ ve’l-Ahkâm Görüşleri Bağlamında İbâdiyye-Mu‘tezile Etkileşimi

Mehmet YOLDAŞ; Mehmet KUBAT

Makale detayları

el-Esmâ ve’l-Ahkâm Görüşleri Bağlamında İbâdiyye-Mu‘tezile Etkileşimi

Yazarlar:

Mehmet YOLDAŞ | Mehmet KUBAT

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 2022 Vol.15 Issue 1, pp.219-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000949032

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The events of strife that took place during the years of Ali's caliphate led to the start of sectarian movements. As a result of the socio-political events of this period, various issues were discussed in different gatherings. The relationship between "faith-great sin", one of the topics discussed, was the most important issue on the agenda. Basra was at the forefront of the places where these discussions were held. Ibadiyya had an important position among the groups active in Basra. Likewise, Mu'tazila had a considerable weight in scientific circles. When the views of both sects are examined, there are similar opinions on some issues. Although it does not seem possible to think that there will be an interaction between the Bedouin origin Ibâdiyya on the one hand, and the Mu'tazila of mawâli origin, on the other hand, the examples of intellectual closeness mentioned in the works bring to mind the existence of an intellectual interaction between these two sects. In our article, in the context of " al-asmâ wa’l-ahkâm" views, we will try to determine the similarity of the ideas between the two sects, especially considering the formation periods, and to reveal the interaction that we think exists between them.

 

Hz. Ali’nin hilafet yıllarında yaşanan fitne olayları, fırkalaşma hareketlerinin başlamasına neden oldu. Bu dönemdeki toplumsal-siyasal olayların sonucu çeşitli konular farklı mahfillerde tartışılıyordu. Tartışılan konulardan “iman-kebire” ilişkisi gündemin en önemli konusuydu. Bu tartışmaların hararetle yapıldığı yerlerin başında Basra gelmekteydi. Basra’da etkin olan gruplar içerisinde İbâdiyye önemli bir konuma sahipti. Aynı şekilde Mu‘tezile’nin de ilim çevrelerinde hatırı sayılır bir ağırlığı bulunmaktaydı. Her iki mezhebin görüşleri incelendiğinde bazı konularda benzer düşüncelerin varlığı söz konusudur. Bir yandan bedevî kökenli İbâdiyye, diğer yandan entelektüel yönü ağır basan mevâlî kökenli Mu‘tezile arasında etkileşimin olacağını düşünmek mümkün görünmemekle beraber eserlerde zikredilen fikri yakınlık örnekleri, bu iki mezhep arasında bir fikri etkileşimin varlığını akla getirmektedir. Makalemizde “el-esmâ ve’l-ahkâm” görüşleri bağlamında her iki mezhep arasında özellikle teşekkül dönemlerini dikkate alarak fikirlerin benzerliğini tespit etmeye ve aralarında var olduğunu düşündüğümüz etkileşimi ortaya koymaya gayret edeceğiz.

Makale detayları

el-Esmâ ve’l-Ahkâm Görüşleri Bağlamında İbâdiyye-Mu‘tezile Etkileşimi

Yazarlar:

Mehmet YOLDAŞ | Mehmet KUBAT

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 2022 Vol.15 Issue 1, pp.219-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000949032

İslâm Mezhepleri Tarihi

İbâdiyye

Mu‘tezile

İman

Kebire

Sayı

Makale detayları

el-Esmâ ve’l-Ahkâm Görüşleri Bağlamında İbâdiyye-Mu‘tezile Etkileşimi

Yazarlar: Mehmet YOLDAŞ | Mehmet KUBAT

Ana Başlıklar: Din

Dergi: e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 2022 Vol.15 Issue 1, pp.219-258

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000949032

İslâm Mezhepleri Tarihi

İbâdiyye

Mu‘tezile

İman

Kebire

Sayı

Yazarlar:

Mehmet YOLDAŞ | Mehmet KUBAT

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi 2022 Vol.15 Issue 1, pp.219-258

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000949032