Çanakkale Koşullarında Andezitlerde Toprak Oluşumu

Aykut YÜKSEL; Hüseyin EKİNCİ

Makale detayları

Çanakkale Koşullarında Andezitlerde Toprak Oluşumu

Yazarlar:

Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar:

Tarım

Dergi:

Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi 2021 Vol.2 Issue 3, pp.103-115

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000515141

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-8285

Özet:

 

This study was carried out in Çan (Muratlar Village)-and Ayvacık (Bektaş Village)-Districts of Çanakkale to determine the physico-chemical and mineralogical properties of two soil profiles formed on andesitic rocks commonly found in the region. Thirteen soil samples were taken from each horizon from both profiles and morphologically defined in the field. Physical, chemical analyzes and some mineralogical analyzes (XRD, SEM-EDX and major oxide) of soil samples were carried out and some weathering indexes such as chemical weathering index - CIA, plagioclase alteration index - PIA and weathering rates such as SiO2 / Al2O3 were calculated. Location of profile 1 receives more rainfall and has a denser vegetation compared to profile 2. Profile 1 contains O-E-B-C and profile 2 contains A-B-C horizons. Texture class of profile 1 was sandy clay loam on the surface, clay loam in the subsurface, and texture class of profile 2 was generally clay loam and clay. Soil reaction of profile 1 was medium and strongly acidic between pH 4.05-5.93, profile 2 was slightly acidic between pH 6.01-6.32. The cation exchange capacity (CEC) was d between 20-40 cmolkg-1 in profile 1 and between 17-27cmolkg-1 in profile 2. The weathering indexes of CIA and PIA in profile 1 were found to be very high compared to profile 2. Accordingly, it was determined that feldspars approached the optimum level of disintegration and that an advanced value of weathering occurred. Hydrothermal alteration was also effective on high value of weathering. According to X-Ray diffraction (XRD) analysis results, while no feldspars were found as an indicator of advanced weathering in profile 1, kaolinite was determined in the surface horizons, and a high proportion of montmorillonite was found in the lower layers of the profile. In profile 2, feldspars and muscovite were determined as the dominant minerals. Montmorillonite was detected in the B horizon and hematite in the C horizon. The results of the study showed that profile 1 was more aged than profile 2 with more different horizons showing an advanced degree of weathering. Soil profiles were classifed as an Ultic Haplustalf and Mollic Haploxeralf, and as Leptic Luvisol (chromic clayic) and Leptic Luvisol (chromic) reference soil groups according to the soil taxonomy and WRB system, respectively.

 

Çanakkale’nin Çan  (Muratlar Köyü) ve Ayvacık (Bektaş Köyü) İlçelerinde yürütülen bu çalışma, yörede yaygın olarak bulunan andezitik kayaçlar üzerinde oluşmuş iki toprak profilinin fiziko-kimyasal ve minerolojik özelliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Arazide morfolojik tanımlamaları yapılan her iki profilden horizon esasına göre 13 adet toprak örneği alınmıştır. Toprak örneklerinde fiziksel ve kimyasal analizler ve bazı mineralojik analizleri (XRD, SEM-EDX ve major oksit) yapılmış ve kimyasal ayrışma indeksi –CIA, plajioklas alterasyon indeksi – PIA ve SİO2/Al2O3 gibi bazı ayrışma oranları hesaplanmıştır. Proil 1’in bulunduğu arazi, 2 nolu profile göre daha fazla yağış almakta ve daha sık bitki örtüsüne sahiptir. Profil 1 O-E-B-C, profil 2 ise A-B-C  horizonlarını içermektedir. Profil 1 yüzeyde kumlu kil tın, yüzey altında ise kil tın - kil, profil 2 ise genellikle kil tın ve kil bünye sınıfındadır. Profil 1de toprak reaksiyonu pH 4.05-5,93 arasında orta ve kuvvetli asidik, profil 2 de ise pH 6.01-6,32 arasında hafif asidik-karakterdedir. Katyon değişim kapasitesi (KDK) profil 1 de 20-40 cmolkg-1 arasında, profil 2 de 17-27cmolkg-1 arasında belirlenmiştir. Profil 1 de CIA ve PIA ayrışma indeksleri  profil 2 ye göre çok yüksek bulunmuştur. Buna göre feldspatların optimum ayrışma değerine yaklaştığı ve ileri derecede bir ayrışmanın gerçekleştiği saptanmıştır. Belirlenen yüksek değerdeki ayrışmada hidrotermal alterasyon etkili olmuştur.  X-Işını difraksiyon (XRD) analiz sonuçlarında profil 1de ileri ayrışmanın göstergesi olarak feldspatlara rastlanmazken yüzey horizonlarında kaolinit belirlenmiş, profilin alt katlarında ise yüksek oranda montmorillonite rastlanmıştır. Profil 2 de başat mineraller olarak özellikle feldspatlar ve muskovit belirlenmiştir.  B horizonunda montmorillonit, C horizonunda ise hematit saptanmıştır. Çalışma sonuçları, profil 1’in profil 2 ye göre ileri derecede ayrışma gösteren, daha farklı horizonlara sahip yaşlı bir profil olduğunu göstermektedir. Toprak profilleri toprak taksonomisine göre sırasıyla Ultic Haplustalf ve Mollic Haploxeralf, WRB sınıflamasına göre ise Leptic Luvisol (chromic clayic) ve Leptic Luvisol (chromic) olarak sınıflandırılmıştır.

Makale detayları

Çanakkale Koşullarında Andezitlerde Toprak Oluşumu

Yazarlar: Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı: Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar: Tarım

Dergi: Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi 2021 Vol.2 Issue 3, pp.103-115

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000515141

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2717-8285

Sayı

Yazarlar:

Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar:

Tarım

Dergi:

Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi 2021 Vol.2 Issue 3, pp.103-115

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000515141

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2717-8285