Yeni Bir Belgeye Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Mülâzemet Sistemi

Ercan ALAN

Makale detayları

Yeni Bir Belgeye Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Mülâzemet Sistemi

Yazarlar:

Ercan ALAN

Yayıncı:

İstanbul 29 Mayıs University

Dergi:

Osmanlı Araştırmaları 2017 Vol.49 Issue 49, pp.89-124

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000558233

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

0255-0636

Özet:

 


Mulazemet was a prerequisite for joining the Ottoman ilmiye establishment. This paper is a study of a mulazemet register dated 906-911 Hijri (1501-
1506), the earliest mulazemet register found so far. It shows that the mulazemet
system gained its shape and form in the reign of Bayezid II. Although it is known
that mulazemet system was in use since the end of the 15th century, how it was
applied has remained obscure. It is generally accepted that mulazemet system was
systematized by Ebussuud Efendi in the second half of 16th century during the reign
of Suleiman the Magnificent. Beginning with İsmail Hakkı Uzunçarşılı, several
researchers have studied different aspects of the issue, still, the development of the
mulazemet system has remained in the dark. A detailed analysis of this register shows
that mulazemet was already a systematized practice during the reign of Bayezid II.

.

 


Bu çalışmada Osmanlı ilmiye mesleğine giriş için temel şartlardan biri olan
mülâzemet sisteminin II. Bayezid döneminde şekillenmiş olduğunu gösteren 906-
911 (1501-1506) tarihli bir mülâzemet defteri incelenmektedir. XV. yüzyılın sonlarından itibaren var olduğu bilinmesine rağmen uygulamasının nasıl ve ne şekilde
yürütüldüğü meçhul kalan mülâzemet sisteminin, genel olarak XVI. yüzyılın ikinci
yarısında Kanuni döneminde Ebussuud Efendi tarafından sistemleştirildiği kabul
görmektedir. Mülâzemet hakkında İsmail Hakkı Uzunçarşılı’dan başlayarak birçok
araştırmacı konunun farklı yönleriyle ilgili çalışmalar yapmışlarsa da sistemin nasıl gelişip şekillendiği meçhul kalmıştır. Her şeyden önce ilmiye teşkilatında mülâzemetin
ne zaman başladığı tespit edilememiştir. Bu çalışmanın konusunu teşkil eden defter
ise mülâzemet sisteminin XVI. yüzyılın hemen başlarında, II. Bayezid zamanında
sistemli olarak uygulandığını göstermektedir. Defter, tespit edilen en eski mülâzemet
defteri olup bu çalışmada defterdeki kayıtlardan hareketle mülâzemet sisteminin II.
Bayezid dönemindeki durumu, verilerin ayrıntılı analizi ile değerlendirilecektir. 

.

Makale detayları

Yeni Bir Belgeye Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Mülâzemet Sistemi

Yazarlar: Ercan ALAN

Yayıncı: İstanbul 29 Mayıs University

Dergi: Osmanlı Araştırmaları 2017 Vol.49 Issue 49, pp.89-124

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000558233

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 0255-0636

Sayı

Yazarlar:

Ercan ALAN

Yayıncı:

İstanbul 29 Mayıs University

Dergi:

Osmanlı Araştırmaları 2017 Vol.49 Issue 49, pp.89-124

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000558233

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

0255-0636