III. Ahmed Devrinde Osmanlı Kur’an Kıraatı Geleneğine Bir Hicaz Pratiğini Dahil Etme Teşebbüsü: “Harf-i Dâd” Yahut “Velâ’d-Dâllîn” Tartışması

Mehmet GEL

Makale detayları

III. Ahmed Devrinde Osmanlı Kur’an Kıraatı Geleneğine Bir Hicaz Pratiğini Dahil Etme Teşebbüsü: “Harf-i Dâd” Yahut “Velâ’d-Dâllîn” Tartışması

Yazarlar:

Mehmet GEL

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2020 Vol.25 Issue 49, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959530

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Bu makalede Ayasofya Camii vaizi Süleyman Efendi’nin
(ö. 1722) 1718 yılında İstanbul’da dâd ( ) harfinin telaffuz
ediliş şeklinin doğru olmadığı ve tashih edilmesi gerektiği
iddiasıyla başlattığı “harf-i dâd tartışması” incelenmektedir.
İlmî, fikrî, dinî ve içtimai birçok boyutu olan bu tartışma,
İstanbul’da ciddi bir sosyal kargaşa meydana getirmiş
ve nihayet Osmanlı merkezî iktidarının müdahalesiyle
noktalanmıştır. Söz konusu boyutların her biri açısından
ilgi çekici olan bu tartışma, özellikle Haremeyn ve Kahire
ilim çevrelerinin Osmanlı ilim geleneği ve dinî hayatı üzerindeki
etkisine ışık tutması bakımından önem arz etmektedir.
Bu sebeple, makalede öncelikle tartışmaya yol açan faktörler ve öne çıkan aktörlerinin ilişki ağlarına odaklanılmaktadır.
Sonrasında ise, Târîh-i Râşid, Vekâyiü’l-fudalâ,
Sadreddinzade’nin Ceride’si gibi birincil tarih ve biyografi
kaynaklarına ve meseleyle bağlantılı olarak yazılmış dâd
harfi konulu birçok risaleye dayalı olarak tartışma tasvir ve
tahlil edilmektedir. Makalede tartışma bir sosyal tarih meselesi
olarak ele alındığı için, kıraat ilmini ilgilendiren boyut
bu tasvir ve tahlillerin dışında kalmaktadır. Makalede bu
tasvir ve tahliller çerçevesinde tartışmanın sebebi, aktörleri,
ilmî-fikrî, dinî, içtimai, siyasi dinamikleri ve Osmanlı ilim
çevrelerindeki yansımaları hakkında birçok tespit, açıklama
ve yorum dile getirilmektedir.

Makale detayları

III. Ahmed Devrinde Osmanlı Kur’an Kıraatı Geleneğine Bir Hicaz Pratiğini Dahil Etme Teşebbüsü: “Harf-i Dâd” Yahut “Velâ’d-Dâllîn” Tartışması

Yazarlar:

Mehmet GEL

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2020 Vol.25 Issue 49, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959530

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834

Süleyman Efendi

harf-i dâd tartışması

Osmanlı ilim ve din tarihi

Ali Mansûrî

III: Ahmed

Sayı

Makale detayları

III. Ahmed Devrinde Osmanlı Kur’an Kıraatı Geleneğine Bir Hicaz Pratiğini Dahil Etme Teşebbüsü: “Harf-i Dâd” Yahut “Velâ’d-Dâllîn” Tartışması

Yazarlar: Mehmet GEL

Yayıncı: Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar: Sosyal Bilimler

Dergi: Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2020 Vol.25 Issue 49, pp.0-0

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000959530

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1309-6834

Süleyman Efendi

harf-i dâd tartışması

Osmanlı ilim ve din tarihi

Ali Mansûrî

III: Ahmed

Sayı

Yazarlar:

Mehmet GEL

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2020 Vol.25 Issue 49, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959530

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834