Bir Geçiş Dönemi Eseri Olan Risale-i Kudsiyye’deki Mental Fiillerin Kipliklerdeki Görünümü

Tarık ÇELİK

Makale detayları

Bir Geçiş Dönemi Eseri Olan Risale-i Kudsiyye’deki Mental Fiillerin Kipliklerdeki Görünümü

Yazarlar:

Tarık ÇELİK

Yayıncı:

Mehmet ÖZDEMİR

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2019 Vol.3 Issue 2, pp.241-252

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000864032

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2618-6349

pISSN:

2618-6349

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


XIV ve XV. yüzyıllar Anadolu’da varlığını sürdüren Batı
Türkçesinin klasik bir yazı dili olarak standartlaşmaya başladığı dönemdir. Bu
standartlaşma Eski Anadolu Türkçesi olarak da adlandırılan dönemden Klasik
Osmanlıca dönemine geçişle gerçekleşmiştir. Belirli bir sürece yayılan bu geçiş
döneminde telif edilen eserler söz varlıkları ve her iki döneme ait özellikler
taşımaları bakımından incelemeye değerdir. Çalışmaya konu olan Risale-i
Kudsiyye miladi 1498 tarihinde telif edilmiş dini-tasavvufi içerikli bir
eserdir.





Bu çalışma XIV ve XV. yüzyıllardaki Türk duygu ve düşünce
dünyasına kapı aralamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın amacı Risale-i Kudsiyye
adlı eserde mental fiil olarak adlandırılabilecek fiillerin kiplik
kategorilerindeki görünümünü ortaya koymaktır. Fiillerin dilin söz varlığındaki
yeri çok önemlidir. Bu öneme bağlı olarak çok farklı tasnif incelemeleri
yapılmıştır. Yapılan tasnif çalışmalarında ortaya çıkan inceleme alanlarından
birisi de mental kategoridir. Bu çalışmada XV. yüzyılda telif edilen Risale-i
Kudsiyye adlı eserin Ankara Milli Kütüphane nüshasından yararlanılmıştır.
Transkribe edilmiş metin üzerinde mental özellikte olan fiiller tespit edilmiş
ve Yaylagül’ün yaptığı tasnif esas alınarak fiiller “duyu, duygu, anı ve
uslamlama, açıklama fiilleri” olmak üzere dört grupta incelenmiştir. Aynı
fiiller kiplik kategorileri bakımından Palmer’ın tasnifi üzerinde incelenerek
mental özellikteki fiillerin kiplik görünümleri ortaya konulmuştur. Kiplikler,
konuşurun bir olay veya durumla ilgili tutum, tavır ve bilgisini yansıttığı
dilsel işaretleyicilerdir.



.

Makale detayları

Bir Geçiş Dönemi Eseri Olan Risale-i Kudsiyye’deki Mental Fiillerin Kipliklerdeki Görünümü

Yazarlar:

Tarık ÇELİK

Yayıncı:

Mehmet ÖZDEMİR

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2019 Vol.3 Issue 2, pp.241-252

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000864032

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2618-6349

pISSN:

2618-6349

Risale-i Kudsiye

Anlambilim

Mental Fiil

Kiplik Kategorisi

Sayı

Makale detayları

Bir Geçiş Dönemi Eseri Olan Risale-i Kudsiyye’deki Mental Fiillerin Kipliklerdeki Görünümü

Yazarlar: Tarık ÇELİK

Yayıncı: Mehmet ÖZDEMİR

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2019 Vol.3 Issue 2, pp.241-252

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000864032

Sıklık: Aylık

eISSN: 2618-6349

pISSN: 2618-6349

Risale-i Kudsiye

Anlambilim

Mental Fiil

Kiplik Kategorisi

Sayı

Yazarlar:

Tarık ÇELİK

Yayıncı:

Mehmet ÖZDEMİR

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2019 Vol.3 Issue 2, pp.241-252

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000864032

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2618-6349

pISSN:

2618-6349