Geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik ölçümlerin yerine geçebilecek vekil özelliklerin CBS ile belirlenmesi

Ayhan Doğan; Murat Başeğmez; Cevdet Coşkun Aydın

Makale detayları

Geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik ölçümlerin yerine geçebilecek vekil özelliklerin CBS ile belirlenmesi

Yazarlar:

Ayhan Doğan | Murat Başeğmez | Cevdet Coşkun Aydın

Yayıncı:

Murat YAKAR

Ana Başlıklar:

Mühendislik

Dergi:

Geomatik Vol.8 Issue 3, pp.293-305

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288080

pISSN:

2564-6761

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Deprem ve diğer afetlere dayanıklı yapılar inşa edebilmek için yerel zemin koşullarının bilinmesi gereklidir. Jeofizik çalışmalar ve gerektiğinde jeoteknik sondajlar, yerel zemin koşullarının belirlenmesinde en çok kullanılan yöntemlerdendir. Ancak geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik çalışmalar yapılması uzun zaman gerektiren maliyetli bir işlemdir. Bu çalışmada çok geniş alanlardaki sismik P- ve S-dalgası hızları, zemin hâkim titreşim periyodu ve yoğunluk gibi jeofizik ve jeoteknik yöntemlerle belirlenen özellikler yerine litoloji, coğrafi eğim ve yükseklik gibi özelliklerin vekil özellikler olarak kullanılabilirliği CBS analizleri yapılarak araştırılmıştır. Vekil özellikler yöntemi kullanılarak arazi çalışmalarından elde edilen jeofizik ve jeoteknik parametreler vekil parametrelerle karşılaştırılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, ters mesafe ağırlıklandırma IDW yöntemi ile ara değer hesaplaması enterpolasyon yapılmış ve her bir kriter coğrafi bilgi sistemleri CBS ile yeniden sınıflandırılarak karar haritaları üretilmiştir. Analizler sonucunda, sadece vekil kriterler kullanılarak inceleme alanının zemin koşulları hakkında sınıflararası 50 oranında tutarlılık olduğu tespit edilmiştir. Böylece, önerilen vekil kritelerin yalnızca genel amaçlı bölgelendirme ve sınıflama çalışmalarında kullanılabileceği anlaşılmıştır.

 Deprem ve diğer afetlere dayanıklı yapılar inşa edebilmek için yerel zemin koşullarının bilinmesi gereklidir. Jeofizik çalışmalar ve gerektiğinde jeoteknik sondajlar, yerel zemin koşullarının belirlenmesinde en çok kullanılan yöntemlerdendir. Ancak geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik çalışmalar yapılması uzun zaman gerektiren maliyetli bir işlemdir. Bu çalışmada çok geniş alanlardaki sismik P- ve S-dalgası hızları, zemin hâkim titreşim periyodu ve yoğunluk gibi jeofizik ve jeoteknik yöntemlerle belirlenen özellikler yerine litoloji, coğrafi eğim ve yükseklik gibi özelliklerin vekil özellikler olarak kullanılabilirliği CBS analizleri yapılarak araştırılmıştır. Vekil özellikler yöntemi kullanılarak arazi çalışmalarından elde edilen jeofizik ve jeoteknik parametreler vekil parametrelerle karşılaştırılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, ters mesafe ağırlıklandırma IDW yöntemi ile ara değer hesaplaması enterpolasyon yapılmış ve her bir kriter coğrafi bilgi sistemleri CBS ile yeniden sınıflandırılarak karar haritaları üretilmiştir. Analizler sonucunda, sadece vekil kriterler kullanılarak inceleme alanının zemin koşulları hakkında sınıflararası 50 oranında tutarlılık olduğu tespit edilmiştir. Böylece, önerilen vekil kritelerin yalnızca genel amaçlı bölgelendirme ve sınıflama çalışmalarında kullanılabileceği anlaşılmıştır.

 Deprem ve diğer afetlere dayanıklı yapılar inşa edebilmek için yerel zemin koşullarının bilinmesi gereklidir. Jeofizik çalışmalar ve gerektiğinde jeoteknik sondajlar, yerel zemin koşullarının belirlenmesinde en çok kullanılan yöntemlerdendir. Ancak geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik çalışmalar yapılması uzun zaman gerektiren maliyetli bir işlemdir. Bu çalışmada çok geniş alanlardaki sismik P- ve S-dalgası hızları, zemin hâkim titreşim periyodu ve yoğunluk gibi jeofizik ve jeoteknik yöntemlerle belirlenen özellikler yerine litoloji, coğrafi eğim ve yükseklik gibi özelliklerin vekil özellikler olarak kullanılabilirliği CBS analizleri yapılarak araştırılmıştır. Vekil özellikler yöntemi kullanılarak arazi çalışmalarından elde edilen jeofizik ve jeoteknik parametreler vekil parametrelerle karşılaştırılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, ters mesafe ağırlıklandırma IDW yöntemi ile ara değer hesaplaması enterpolasyon yapılmış ve her bir kriter coğrafi bilgi sistemleri CBS ile yeniden sınıflandırılarak karar haritaları üretilmiştir. Analizler sonucunda, sadece vekil kriterler kullanılarak inceleme alanının zemin koşulları hakkında sınıflararası 50 oranında tutarlılık olduğu tespit edilmiştir. Böylece, önerilen vekil kritelerin yalnızca genel amaçlı bölgelendirme ve sınıflama çalışmalarında kullanılabileceği anlaşılmıştır.

 Deprem ve diğer afetlere dayanıklı yapılar inşa edebilmek için yerel zemin koşullarının bilinmesi gereklidir. Jeofizik çalışmalar ve gerektiğinde jeoteknik sondajlar, yerel zemin koşullarının belirlenmesinde en çok kullanılan yöntemlerdendir. Ancak geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik çalışmalar yapılması uzun zaman gerektiren maliyetli bir işlemdir. Bu çalışmada çok geniş alanlardaki sismik P- ve S-dalgası hızları, zemin hâkim titreşim periyodu ve yoğunluk gibi jeofizik ve jeoteknik yöntemlerle belirlenen özellikler yerine litoloji, coğrafi eğim ve yükseklik gibi özelliklerin vekil özellikler olarak kullanılabilirliği CBS analizleri yapılarak araştırılmıştır. Vekil özellikler yöntemi kullanılarak arazi çalışmalarından elde edilen jeofizik ve jeoteknik parametreler vekil parametrelerle karşılaştırılarak analiz edilmektedir. Bu çalışmada, ters mesafe ağırlıklandırma IDW yöntemi ile ara değer hesaplaması enterpolasyon yapılmış ve her bir kriter coğrafi bilgi sistemleri CBS ile yeniden sınıflandırılarak karar haritaları üretilmiştir. Analizler sonucunda, sadece vekil kriterler kullanılarak inceleme alanının zemin koşulları hakkında sınıflararası 50 oranında tutarlılık olduğu tespit edilmiştir. Böylece, önerilen vekil kritelerin yalnızca genel amaçlı bölgelendirme ve sınıflama çalışmalarında kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Makale detayları

Geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik ölçümlerin yerine geçebilecek vekil özelliklerin CBS ile belirlenmesi

Yazarlar:

Ayhan Doğan | Murat Başeğmez | Cevdet Coşkun Aydın

Yayıncı:

Murat YAKAR

Ana Başlıklar:

Mühendislik

Dergi:

Geomatik Vol.8 Issue 3, pp.293-305

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288080

pISSN:

2564-6761

Jeofizik

Jeoteknik

Vekil yöntem

CBS

IDW

Sayı

Makale detayları

Geniş çalışma alanlarında jeofizik ve jeoteknik ölçümlerin yerine geçebilecek vekil özelliklerin CBS ile belirlenmesi

Yazarlar: Ayhan Doğan | Murat Başeğmez | Cevdet Coşkun Aydın

Yayıncı: Murat YAKAR

Ana Başlıklar: Mühendislik

Dergi: Geomatik Vol.8 Issue 3, pp.293-305

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001288080

pISSN: 2564-6761

Jeofizik

Jeoteknik

Vekil yöntem

CBS

IDW

Sayı

Yazarlar:

Ayhan Doğan | Murat Başeğmez | Cevdet Coşkun Aydın

Yayıncı:

Murat YAKAR

Ana Başlıklar:

Mühendislik

Dergi:

Geomatik Vol.8 Issue 3, pp.293-305

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288080

pISSN:

2564-6761