Metinlerarasılık Bağlamında Kurt ile Kıyamete Kalmak Anlatısının Dönüşümü

Gülcan KIZILÖZEN

Makale detayları

Metinlerarasılık Bağlamında Kurt ile Kıyamete Kalmak Anlatısının Dönüşümü

Yazarlar:

Gülcan KIZILÖZEN

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 104, pp.813-825

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418271

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

Sözlü kültür ürünlerinin, yaratım ve aktarım bağlamında, daima dinamik bir yapıya
sahip oldukları bilinmektedir. Özellikle anlatıya dayalı ürünler zamana ve üretilip
aktarıldıkları coğrafyaya bağlı olarak yenilenmekte ve bu yolla var olmaktadırlar.
Bununla birlikte bazı kültürel değişimler sonucunda unutulmaya yüz tutan anlatmaların bir kısmı yapı ve işlev bakımından başkalaşıma uğrayarak sözlü kültürde
yaşamaya devam edebilir. Bu duruma örnek olarak, incelememizde kıyamet konulu bir anlatının zamanla unutularak bir deyim olarak kalıplaşması, deyime dönüşen
bu anlatının daha sonra anlam kötüleşmesine uğrayarak yergi amacıyla kullanılması ele alınmıştır. Kayseri, Yozgat, Azerbaycan ve İran’ın Halhal şehrinden farklı
tarihlerde, farklı araştırmacılar tarafından derlenmek suretiyle yazıya geçirilmiş bu
anlatmalar metinlerarası bağlamda incelenmiş, anlatmaların zaman içinde gerek
konu gerek işlev ve yapı bakımından değişikliğe uğrayarak beddua, alay amaçlı
bir deyime dönüştüğü tespit edilmiştir. Türk köken mitleriyle bağlantılı olan, kıyamet gününde yalnızca yaşlı bir kadın ve kurdun hayatta kalacağının bildirildiği bu
anlatmalar içerik ve söylem bakımından çözümlenmiştir. Zaman içerisinde, inanç
bağlamında kurt ve kadının kutsallığı algısı kültür dünyamızdan uzaklaşmaya başlamıştır. Bu nedenle sözlü kültürde yaşayan kurt ile kıyamete kalmak deyiminde
bu iki motif tamamen olumsuz bir karaktere bürünmüştür. Ancak, anlam ve söylem
bakımından gerçekleşen olumsuz durum, kurt ve kadına dair kıyamet söyleminin
gelenekten silinip gitmesini engellemiştir. Bu bağlamda kurt ile kıyamete kalmak
bir deyim olarak sözlü kültürümüzdeki yolculuğuna devam etmektedir.

Makale detayları

Metinlerarasılık Bağlamında Kurt ile Kıyamete Kalmak Anlatısının Dönüşümü

Yazarlar: Gülcan KIZILÖZEN

Yayıncı: Cyprus International University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 104, pp.813-825

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000418271

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Gülcan KIZILÖZEN

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 104, pp.813-825

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418271

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491