KULLANIMLAR VE DOYUMLAR KURAMI ÇERÇEVESİNDE BİR SOSYAL PAYLAŞIM AĞI İNCELEMESİ: FACEBOOK ÖRNEĞİ

Şeyma YILDIRIM; Murat ÖZDEMİR; Ece ALPARSLAN

Makale detayları

KULLANIMLAR VE DOYUMLAR KURAMI ÇERÇEVESİNDE BİR SOSYAL PAYLAŞIM AĞI İNCELEMESİ: FACEBOOK ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Şeyma YILDIRIM | Murat ÖZDEMİR | Ece ALPARSLAN

Yayıncı:

Istanbul Ticaret University

Ana Başlıklar:

Media and communication

Dergi:

Intermedia International E-journal 2018 Vol.5 Issue 8, pp.42-65

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000468978

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-3669

Özet:

 

Kitle iletişim araçlarındaki gelişmelerle şekillenen her bir kitle iletişim biçimi ve dönemi, beraberinde iletişim sürecini de
değiştirip dönüştürmektedir. Kitle iletişim süreçlerindeki değişimlerle birlikte, izleyicilerin/kullanıcıların kitle iletişim
araçlarına birtakım farklı sosyal ve psikolojik gereksinimlerle yönelmeleri her dönemde söz konusu olmuştur. Günümüzdeki
iletişim sürecini şekillendiren başlıca kitle iletişim araçları, yeni medya olarak tanımlanan Web 2.0 teknolojileridir. Bu
çalışma kapsamında, söz konusu yeni medya ortam ve araçlarından biri olan sosyal medya platformu Facebook, kullanımlar
ve doyumlar kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Toplamda 23 katılımcıyla gerçekleştirilen dört odak grup görüşmesinde,
temel olarak katılımcıların Facebook’u nasıl ve ne gibi amaçlarla kullandıkları ve bu kullanımlarından ne gibi doyumlar elde
ettikleri irdelenmiştir. Ayrıca bu temel sorularla birlikte değerlendirilmek üzere, katılımcıların, Facebook’a atfettikleri anlam
ve Facebook’un yokluğunda ne hissettikleri/hissedecekleri de sorgulanmıştır. Yani bu araştırma, üç ana hat üzerine
kurulmuştur: Facebook kullanım pratikleri, Facebook kullanım nedenleri/sağladığı doyumlar, Facebook’suz kalmanın
katılımcılar açısından ifade ettiği anlam. Araştırmanın katılımcıları, ölçütlü örnekleme tekniğiyle belirlenmiş ve ‘Facebook
kullanıyor olma’ ölçütü esas alınmıştır. Katılımcılara; ‘demografik bilgiler’, ‘Facebook kullanım pratikleri’, ‘Facebook kullanım
nedenleri’ ve ‘Facebook’suz kalmanın katılımcılar açısından ne anlam ifade ettiği’ başıkları altında dört kategoride
hazırlanan, toplamda 40 adet açık uçlu soru yöneltilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, günümüzde akıllı cep telefonu
kullanımının hızla artması, sosyal medya kullanım pratiklerini de etkiliyor görünmektedir. Akıllı cep telefonlarıyla zaman ve
mekân kısıtlı olmaksızın Facebook’a her an, her yerden ulaşabiliyor olmak, bu platformda geçirilen sürenin belli bir zaman
aralığına işaret etmeyen ‘az az, sık sık’ şeklindeki bir kullanım pratiğine dönüştüğü söylenebilir. Bu araştırma kapsamında
Facebook’un kullanım nedenleri/sağladığı doyumlar önem sırasına göre şu şekildedir: (1) sosyal çevreyle (aile, arkadaş vs.)
iletişim hâlinde olmak, (2) haber takibi, (3) etkinlik takibi, (4) grup üyeliği ve sayfa takibi. Çalışma sonucunda Facebook katılımcılar tarafından, yoğun olarak, hem çevresindeki insanlara hem de kendilerine dair bilgileri depoladıkları bir veri
tabanı (database) olarak görülmektedir. Ayrıca, katılımcıların bu depodaki bilgilere/paylaşımlara zaman zaman bakarak
bellek tazelediklerini ifade etmeleri, Facebook’un bellek inşasında da önemli bir yeri olduğunu göstermektedir.
Facebook’suz kalmanın, kullanıcılar açısından ne anlam ifade ettiğine dair sonuçların, Facebook’un ‘veri tabanı’ işleviyle
bağlantılı olduğu görülmüştür. Öte yandan, Facebook’un olmaması hâlinde yerine mutlaka muadili bir platformun
açılacağına duyulan inanç da, bu konuda ulaşılan önemli bir noktadır. Yani, Facebook’suz kalmaktan endişe/üzüntü
duyacağını belirten katılımcılar, Facebook’a depoladıkları bilgilerin kaybolacağı için üzüntü/endişe duyacaklarını belirtirken;
Facebook’suz kalmaktan etkilenmeyeceklerini belirten kullanıcıla .

Makale detayları

KULLANIMLAR VE DOYUMLAR KURAMI ÇERÇEVESİNDE BİR SOSYAL PAYLAŞIM AĞI İNCELEMESİ: FACEBOOK ÖRNEĞİ

Yazarlar: Şeyma YILDIRIM | Murat ÖZDEMİR | Ece ALPARSLAN

Yayıncı: Istanbul Ticaret University

Ana Başlıklar: Media and communication

Dergi: Intermedia International E-journal 2018 Vol.5 Issue 8, pp.42-65

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000468978

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2149-3669

Sayı

Yazarlar:

Şeyma YILDIRIM | Murat ÖZDEMİR | Ece ALPARSLAN

Yayıncı:

Istanbul Ticaret University

Ana Başlıklar:

Media and communication

Dergi:

Intermedia International E-journal 2018 Vol.5 Issue 8, pp.42-65

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000468978

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-3669