Halide Edip Adıvar’ın Nasrettin Hoca üzerinden ironik çağ eleştirisi: Maske ve Ruh

Nesrin KARACA

Makale detayları

Halide Edip Adıvar’ın Nasrettin Hoca üzerinden ironik çağ eleştirisi: Maske ve Ruh

Yazarlar:

Nesrin KARACA

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2013 Vol.20 Issue 1, pp.13-38

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717211

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934

Özet:

 

Halide Edip Adıvar tries to look at the world and the problems that threaten
  the world through the lenses of Nasrettin Hoca in the play Maske ve Ruh (1945),
  which she describes as a “fantasy play”. In this piece embodying ironical and
  outstanding features when compared to the mainstream understandings of literature
  and theatre of the time, Adıvar delicately makes use of various visual and auditory
  elements such as text, fiction, setting, costume and effect by mounting the 14th and
  21st centuries together.
  Exhausted by the pre-World War II period and its conditions that threaten the
  world, and after breathing the air of Akşehir that is filled with peace and beauty,
  Adıvar wants to see the world through the eyes of Nasrettin Hoca and understand it
  the way he did. The world system to be projected upon the future, the values and
  their oppositional appearance all seem to her as “an intellectual misguidedness that
  lack direction”, which was what led her to write this ‘fantasy’ with Nasrettin Hoca
  narration.
  While drawing together various names such as Nasrettin Hoca, Shakespeare,
  İbn-I Haldun, Timurlenk, Sokrates and more, Halide Edip discusses particularly
  Nasrettin Hoca and Shakespeare together, as the representatives of the common
  values of humanity through their evaluation of world issues and of the course of the
  century. By such a comparative analysis of the West and the East, she indeed makes
  a critical inquiry of different time periods and of man’s current place in history.

 

Halide Edip Adıvar, “Fantezi Piyes” olarak nitelediği dört perdelik Maske ve
  Ruh (1945) adlı oyununda; dünyaya ve dünyayı tehdit eden sorunlara Nasrettin
  Hoca gözünden bakmaya çalışmıştır. Yazar; 14. yüzyıl ile 21. yüzyılı bir arada
  kurgulayarak, yazıldığı dönemin edebiyat ve tiyatro anlayışının üstünde ve ironik
  özellikler taşıyan bu eserinde; metin, kurgu, dekor, kostüm, efekt gibi görsel ve
  işitsel unsurları yaratmada ustalık göstermiştir.
  II. Dünya Savaşı öncesi dünyayı ve uygarlığı tehdit eden sorunların yorgun
  düşürdüğü Halide Edip Adıvar, Akşehir'in insana barış ve huzur, güzellik aşılayan
  havasını soluduktan sonra, dünyaya biraz Nasrettin Hoca gözüyle bakmak, olayları
  bir de Nasrettin Hoca gibi kavramak istemiştir. Geleceği etkileyecek dünya düzeni,
  değerler ve bunların birbirlerine karşıt gibi durmaları ona “cihet tayin ettiremeyen
  bir fikri pusulasızlık” gibi göründüğünden, kahramanı Nasrettin Hoca olan bu
  ‘fanteziyi’ yazmıştır.
  Nasrettin Hoca, Shakespeare, İbn-i Haldun, Timurlenk, Sokrat ve daha birçok
  smi bir araya getirmiş olan Halide Edip; özellikle birbirinden hoşlanan Nasrettin
  Hoca ile Shakespeare’i dünya meselelerini ve çağın gidişini birlikte değerlendiren
  kahramanlar olarak insanlığın ortak değerlerinin temsilcisi konumunda ele almış,
  Doğu ve Batı’yı karşılaştırarak çağların ve insanlığın geldiği noktanın evrensel
  eleştirisini yapmıştır.

Makale detayları

Halide Edip Adıvar’ın Nasrettin Hoca üzerinden ironik çağ eleştirisi: Maske ve Ruh

Yazarlar: Nesrin KARACA

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Türkoloji Dergisi 2013 Vol.20 Issue 1, pp.13-38

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000717211

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-4934

Sayı

Yazarlar:

Nesrin KARACA

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2013 Vol.20 Issue 1, pp.13-38

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717211

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934