Cüveynî’de Ahlakî İyi ve Kötü Meselesi / The Issue of Being Morally Good and Evil According to al-Juwayni / مسألة الأخلاق الحميدة والسيئة عند الجويني

Ahmet Kamil CİHAN

Makale detayları

Cüveynî’de Ahlakî İyi ve Kötü Meselesi / The Issue of Being Morally Good and Evil According to al-Juwayni / مسألة الأخلاق الحميدة والسيئة عند الجويني

Yazarlar:

Ahmet Kamil CİHAN

Yayıncı:

Gaziantep University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

İlahiyat Akademi 2019 Issue 9, pp.53-66

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000486864

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-2718

pISSN:

2149-3979

Özet:

 


Cüveynî,
mensup olduğu Eş’ari geleneğe bağlı olarak ders vermiş, öğrenci yetiştirmiş ve
eser yazmıştır. Ona göre şeyler, kendi tabiatları açısından değerden yoksun
olduğu için ahlakî iyi ve kötünün (hüsun ve kubh) bilinmesinde şeriata gerek
vardır. Zira bir eylem ne kendinden ne de taşıdığı bir vasıftan dolayı iyi veya
kötüdür. Dolayısıyla ahlakî iyi, failinin şeriat tarafından övüldüğü eylemdir.
Şöyle ki aynı eylem, eylem olması itibariyle bir çocuk tarafından işlendiğinde
kötü olmazken yetişkin biri tarafından işlendiğinde kötü olmaktadır. Eğer
kötülük bizzat eylemin veya onun vasfı olsaydı her iki durumda da kötü olurdu.
Dolayısıyla ahlakî iyi ve kötünün belirlenmesi, eylemlerin kendisine dönük değil,
bilakis insandan bağımsız bir yetkeye, yani ilahi iradeye tabidir. Ayrıca, ahlakî
iyi ve kötünün bir kısmının bilinmesi, Mutezile’nin iddia ettiği gibi, zaruri
ve apaçık olamaz. Çünkü zaruri ve apaçık olan bir şeyde tartışma söz konusu
olmaz. Oysa zarurilik ve apaçıklık hususu iki taraf arasında münakaşa
konusudur. Sonuç olarak Cüveynî iyi ve kötü meselesinde bunların Tanrı’nın
iradesine bağlı olduğu şeklinde bir anlayış ortaya koymuştur.


.

Makale detayları

Cüveynî’de Ahlakî İyi ve Kötü Meselesi / The Issue of Being Morally Good and Evil According to al-Juwayni / مسألة الأخلاق الحميدة والسيئة عند الجويني

Yazarlar: Ahmet Kamil CİHAN

Yayıncı: Gaziantep University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: İlahiyat Akademi 2019 Issue 9, pp.53-66

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000486864

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-2718

pISSN: 2149-3979

Sayı

Yazarlar:

Ahmet Kamil CİHAN

Yayıncı:

Gaziantep University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

İlahiyat Akademi 2019 Issue 9, pp.53-66

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000486864

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-2718

pISSN:

2149-3979