ŞEHBENDER RAPORLARI BAĞLAMINDA OSMANLI’NIN SON DÖNEMİ DIŞ GÖÇLER

Berivan Sultan Duman; Hilmi Bayraktar

Makale detayları

ŞEHBENDER RAPORLARI BAĞLAMINDA OSMANLI’NIN SON DÖNEMİ DIŞ GÖÇLER

Yazarlar:

Berivan Sultan Duman | Hilmi Bayraktar

Yayıncı:

Gaziantep University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Arkeolojisi

Dergi:

Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi Vol.6 Issue 2, pp.34-51

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309474

pISSN:

2667-6257

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Osmanlıdan başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere yabancı ülkelere yoğun göçlerin yaşandığı bilinmektedir. Amerikaya ilk göçler 1820li yıllarda başlamış ve 1860larda göçler ivme kazanmıştır. Osmanlı topraklarından Amerikaya göçlerin özellikle Beyrut, Suriye, Halep, Cebel-i Lübnan, Kudüs ve komşu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Osmanlı sadece doğu bölgesindeki bu topraklardan değil Anadolu, İşkodra, Yanya gibi Balkan topraklarından da dış göç vermiştir. Göç edenlerin çoğunluğu başlangıçta Gayrimüslim tebaadan oluşurken ilerleyen süreçlerde Müslüman tebaanın da bu göç dalgasına katılmıştır. Bu göçlerin temelinde ağırlıkla ekonomik sıkıntılar yatmakla birlikte askerlik hizmetinden kaçmak, daha fazla para kazanmak veya sadece yeni yerler keşfetmek arzularının da yattığını görmek mümkündür. Çeşitli sebeplerle gittikçe hız kazanan dış göçler karşısında Osmanlı Devleti şehbenderler vasıtasıyla bir takım önlemler almıştır. Alınan önlemlere rağmen geri dönüş sağlanamadığında ise şehbenderlerce görev mahallindeki Osmanlı tebaasının durumu yakından takip edilmiştir. Bu nedenle göç etmiş Osmanlı tebaasıyla ilgili en sağlam bilgilere ikamet mahallindeki şehbenderlerden veya şehbender raporlarından ulaşılabilmektedir. Zira şehbenderler görev mahallindeki tebaanın her türlü haklarını korumak ve hukuki işlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada Osmanlı Arşivinde 19. ve 20. yüzyıllardaki şehbender raporları doğrultusunda Osmanlı Devletinden yabancı topraklara uzanan dış göçler ve bunun Osmanlıya etkileri üzerine bir inceleme yapılmıştır.

 Osmanlıdan başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere yabancı ülkelere yoğun göçlerin yaşandığı bilinmektedir. Amerikaya ilk göçler 1820li yıllarda başlamış ve 1860larda göçler ivme kazanmıştır. Osmanlı topraklarından Amerikaya göçlerin özellikle Beyrut, Suriye, Halep, Cebel-i Lübnan, Kudüs ve komşu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Osmanlı sadece doğu bölgesindeki bu topraklardan değil Anadolu, İşkodra, Yanya gibi Balkan topraklarından da dış göç vermiştir. Göç edenlerin çoğunluğu başlangıçta Gayrimüslim tebaadan oluşurken ilerleyen süreçlerde Müslüman tebaanın da bu göç dalgasına katılmıştır. Bu göçlerin temelinde ağırlıkla ekonomik sıkıntılar yatmakla birlikte askerlik hizmetinden kaçmak, daha fazla para kazanmak veya sadece yeni yerler keşfetmek arzularının da yattığını görmek mümkündür. Çeşitli sebeplerle gittikçe hız kazanan dış göçler karşısında Osmanlı Devleti şehbenderler vasıtasıyla bir takım önlemler almıştır. Alınan önlemlere rağmen geri dönüş sağlanamadığında ise şehbenderlerce görev mahallindeki Osmanlı tebaasının durumu yakından takip edilmiştir. Bu nedenle göç etmiş Osmanlı tebaasıyla ilgili en sağlam bilgilere ikamet mahallindeki şehbenderlerden veya şehbender raporlarından ulaşılabilmektedir. Zira şehbenderler görev mahallindeki tebaanın her türlü haklarını korumak ve hukuki işlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada Osmanlı Arşivinde 19. ve 20. yüzyıllardaki şehbender raporları doğrultusunda Osmanlı Devletinden yabancı topraklara uzanan dış göçler ve bunun Osmanlıya etkileri üzerine bir inceleme yapılmıştır.

 Osmanlıdan başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere yabancı ülkelere yoğun göçlerin yaşandığı bilinmektedir. Amerikaya ilk göçler 1820li yıllarda başlamış ve 1860larda göçler ivme kazanmıştır. Osmanlı topraklarından Amerikaya göçlerin özellikle Beyrut, Suriye, Halep, Cebel-i Lübnan, Kudüs ve komşu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Osmanlı sadece doğu bölgesindeki bu topraklardan değil Anadolu, İşkodra, Yanya gibi Balkan topraklarından da dış göç vermiştir. Göç edenlerin çoğunluğu başlangıçta Gayrimüslim tebaadan oluşurken ilerleyen süreçlerde Müslüman tebaanın da bu göç dalgasına katılmıştır. Bu göçlerin temelinde ağırlıkla ekonomik sıkıntılar yatmakla birlikte askerlik hizmetinden kaçmak, daha fazla para kazanmak veya sadece yeni yerler keşfetmek arzularının da yattığını görmek mümkündür. Çeşitli sebeplerle gittikçe hız kazanan dış göçler karşısında Osmanlı Devleti şehbenderler vasıtasıyla bir takım önlemler almıştır. Alınan önlemlere rağmen geri dönüş sağlanamadığında ise şehbenderlerce görev mahallindeki Osmanlı tebaasının durumu yakından takip edilmiştir. Bu nedenle göç etmiş Osmanlı tebaasıyla ilgili en sağlam bilgilere ikamet mahallindeki şehbenderlerden veya şehbender raporlarından ulaşılabilmektedir. Zira şehbenderler görev mahallindeki tebaanın her türlü haklarını korumak ve hukuki işlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada Osmanlı Arşivinde 19. ve 20. yüzyıllardaki şehbender raporları doğrultusunda Osmanlı Devletinden yabancı topraklara uzanan dış göçler ve bunun Osmanlıya etkileri üzerine bir inceleme yapılmıştır.

 Osmanlıdan başta Kuzey ve Güney Amerika olmak üzere yabancı ülkelere yoğun göçlerin yaşandığı bilinmektedir. Amerikaya ilk göçler 1820li yıllarda başlamış ve 1860larda göçler ivme kazanmıştır. Osmanlı topraklarından Amerikaya göçlerin özellikle Beyrut, Suriye, Halep, Cebel-i Lübnan, Kudüs ve komşu bölgelerde yoğunlaştığı görülmektedir. Ancak Osmanlı sadece doğu bölgesindeki bu topraklardan değil Anadolu, İşkodra, Yanya gibi Balkan topraklarından da dış göç vermiştir. Göç edenlerin çoğunluğu başlangıçta Gayrimüslim tebaadan oluşurken ilerleyen süreçlerde Müslüman tebaanın da bu göç dalgasına katılmıştır. Bu göçlerin temelinde ağırlıkla ekonomik sıkıntılar yatmakla birlikte askerlik hizmetinden kaçmak, daha fazla para kazanmak veya sadece yeni yerler keşfetmek arzularının da yattığını görmek mümkündür. Çeşitli sebeplerle gittikçe hız kazanan dış göçler karşısında Osmanlı Devleti şehbenderler vasıtasıyla bir takım önlemler almıştır. Alınan önlemlere rağmen geri dönüş sağlanamadığında ise şehbenderlerce görev mahallindeki Osmanlı tebaasının durumu yakından takip edilmiştir. Bu nedenle göç etmiş Osmanlı tebaasıyla ilgili en sağlam bilgilere ikamet mahallindeki şehbenderlerden veya şehbender raporlarından ulaşılabilmektedir. Zira şehbenderler görev mahallindeki tebaanın her türlü haklarını korumak ve hukuki işlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada Osmanlı Arşivinde 19. ve 20. yüzyıllardaki şehbender raporları doğrultusunda Osmanlı Devletinden yabancı topraklara uzanan dış göçler ve bunun Osmanlıya etkileri üzerine bir inceleme yapılmıştır.

Makale detayları

ŞEHBENDER RAPORLARI BAĞLAMINDA OSMANLI’NIN SON DÖNEMİ DIŞ GÖÇLER

Yazarlar:

Berivan Sultan Duman | Hilmi Bayraktar

Yayıncı:

Gaziantep University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Arkeolojisi

Dergi:

Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi Vol.6 Issue 2, pp.34-51

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309474

pISSN:

2667-6257

Göç

Dış Göç

Şehbenderlik

Şehbenderlik Raporları

Sayı

Makale detayları

ŞEHBENDER RAPORLARI BAĞLAMINDA OSMANLI’NIN SON DÖNEMİ DIŞ GÖÇLER

Yazarlar: Berivan Sultan Duman | Hilmi Bayraktar

Yayıncı: Gaziantep University

Ana Başlıklar: Osmanlı Arkeolojisi

Dergi: Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi Vol.6 Issue 2, pp.34-51

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001309474

pISSN: 2667-6257

Göç

Dış Göç

Şehbenderlik

Şehbenderlik Raporları

Sayı

Yazarlar:

Berivan Sultan Duman | Hilmi Bayraktar

Yayıncı:

Gaziantep University

Ana Başlıklar:

Osmanlı Arkeolojisi

Dergi:

Gaziantep Üniversitesi Ayıntab Araştırmaları Dergisi Vol.6 Issue 2, pp.34-51

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001309474

pISSN:

2667-6257