Dini İçerikli Yeni Hitit Tablet Parçaları

Rukiye AKDOĞAN

Makale detayları

Dini İçerikli Yeni Hitit Tablet Parçaları

Yazarlar:

Rukiye AKDOĞAN

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Antik dünya tarihi

Dergi:

BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 296, pp.1-24

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932457

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

This paper introduces three new Hittite cuneiform tablets from the collection of Muhtar Kent, an offi cial collector connected with Turkish and Islamic Art Museum in İstanbul. Unfortunately, the origins of all these cuneiform tablets haven’t recognized yet, but they probably came from Hattuša, the capital of Hittite Kingdom, in Boğazköy, Çorum. 1) The Cuneiform tablet, Inv. No. 265-(308), is a document with a written single side; it seems that the ending parts of lines were broken on the written side of this cuneiform tablet. The preserved words, galaktar- and parhuenaš-, which were assigned in lines 5 and 7, give evidence about the character of this text. These two words were ritual materials using for pacifying and attracting the deities. Beside these words, UDUiyant- “sheep, a species of sheep” also appear in l. 6. Owing to these words, it is assumed that this cuneiform tablet includes a ritual (rite). 2) The cuneiform tablet, Inv. No. 266-(309), that the beginning and the ending parts of lines were broken entirely is a single-sided tablet. It is a sacrifi cial list including Hurrian sacrifi cial terms. A number of sacrifi cial animals as I MUŠEN (1 bird) and I UDU (1 sheep) and some “Hurrian sacrifi cial terms” as ambašši “burnt off ering”, naši- etc. were identifi ed in this text. A number of goddesses which were off ered sacrifi cial animals are also assigned in this text: DAl-l]a-a-ni; DNI]N.GAL; DIŠTA]R; DNi-n]a-at-ta DKu-li-it-ta. Between 266-(309) Vs. x+1-10’ and KBo 27.191 Vs. II 1-1, the paralel and duplicate lines are found. 3) In the observe of cuneiform tablet, Inv. No: 269, the beginning and the ending parts of lines were broken. There are so many desquamations in the obverse of this cuneiform tablet. A part of reverse of this text is well-preserved, but it includes any cuneiform signs. The preserved words which the beginning and the ending parts were broken indicate that this cuneiform tablet includes a Hattic text.

 

Tanıtılacak olan çivi yazılı tabletler, İstanbul’da bulunan Türk ve İslam Eserleri Müzesine bağlı koleksiyoner olan Sayın Muhtar Kent’in koleksiyonundaki 3 yeni Hitit tabletini kapsamaktadır. Tabletlerin geliş yeri envanter defterinde kayıtlı değildir, ancak Hititlerin başkenti Çorum-Boğazköy’den elde edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. 1) 265-(308) envanter nolu tabletin tek yüzünde, son kısımları kırık çivi yazılı satırlar bulunmaktadır. Tabletin mahiyeti konusunda, korunan kelimelerden, tabletin 5 ve 7. satırlarında belgelenen galaktar- ve parhuenaš- kelimeleri ip ucu mahiyetindedir. Bunlar ritüel hazırlığında, Tanrıları cezbetmeye ve yatıştırmaya yarayan iki kurban maddesidir. Bu iki kelimenin yanında 6. satırda, UDUiyant- “koyun veya koyun türü” kelimesi de yer almaktadır. Bu kelimelerden anlaşıldığına göre tabletin konusu bir ritüeli (ayini) içermektedir. 2) 266-(309) envanter nolu tabletin tek yüzünde, baş ve son kısımları kırık çivi yazılı satırlar bulunmaktadır. Tabletin konusu, Hurrice kurban terimlerinin yer aldığı bir kurban listesidir. I MUŠEN (1 kuş), I UDU (1 koyun) gibi kurban hayvanlarının yanında, Hurrice olan ambašši “yakma kurbanı”, naši- “Hurrice kurban terimi” kelimeleri belgelenmektedir. Tablette aynı zamanda kurbanların sunulduğu tanrıça isimleri de mevcuttur: DAl-l]a-a-ni; DNI]N.GAL; DIŠTA]R; DNi-n]a-at-ta DKu-li-it-ta gibi. 266-(309) öy. x+1-10’ ile KBo 27.191 öy.II 1-11. satırlar arasında, paralel ve duplikat olan satırlar yer almaktadır. 3) 269 envanter nolu tabletin önyüzünde, baş ve son kısımları kırık çivi yazılı satırlar bulunmaktadır. Önyüzde oldukça fazla dökülme vardır. Arkayüzün bir kısmı korunmuş olup yazısızdır. Tabletin korunan satırlarında baş veya son kısmı kırık olan kelimeler tabletin Hattice olduğunu göstermektedir.

Makale detayları

Dini İçerikli Yeni Hitit Tablet Parçaları

Yazarlar: Rukiye AKDOĞAN

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Antik dünya tarihi

Dergi: BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 296, pp.1-24

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000932457

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Hitit

ritüel

galaktar

parhuenaš

ambašši

Sayı

Yazarlar:

Rukiye AKDOĞAN

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Antik dünya tarihi

Dergi:

BELLETEN 2019 Vol.83 Issue 296, pp.1-24

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932457

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255