Hiciv Oklarını “Kur’ân” Sadağından Çeken Âmâ: Basralı Nüktedan Ebü’l-‘Aynâ

Muhammed EFİL; Şener ŞAHİN

Makale detayları

Hiciv Oklarını “Kur’ân” Sadağından Çeken Âmâ: Basralı Nüktedan Ebü’l-‘Aynâ

Yazarlar:

Muhammed EFİL | Şener ŞAHİN

Yayıncı:

Erciyes University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bilimname 2018 Vol.2018 Issue 35, pp.73-95

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898846

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-5860

pISSN:

1304-1878

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Klasik Arap mizahının en
dikkat çekici ve nevi şahsına münhasır özelliklerinden birisi olarak,
Müslümanların kutsal kitabı Kur’ân-ı Kerim’e ait birçok ayeti veya ayet
parçasını, mizahın özünü teşkil edecek biçimde bir güldürü vesilesi olarak kullanmış
olması, mizah tarihi ve mizah felsefesi açısından analiz edilmeyi hak eden bir
olgudur. Kutsal Kitab'ın çağrışım gücünden yararlanmayı hedefleyen ve aşağı
yukarı "Kuran metnine ait tam bir âyetin veya âyet parçasının, güncel bir
diyalog bünyesine ya da nazım veya nesir türündeki bir yazının muhtevâsına
dercedilmesi" şeklinde tanımlanabilecek olan bu edebî sanat, klasik Arap
edebiyatı kaynaklarında; "hüsnü't-tevessül", "et-temessül
bi'l-Kurân", "el-istiş-hâd bi'l-Kurân", "iktibâs" ve
"tazmin" gibi benzer anlamlar içeren bir takım terimlerle ifâde
edilmiştir. Bu mizah türünün en tepesinde şakacılığıyla ve hazırcevaplığıyla
tanınan Abbasi dönemi saray nedimlerinden Ebü’l-‘Aynâ (ö.283/896) yer
almaktadır. Ona ait rivâyetlerin sayıca çokluğu ve bu rivâyetlerin sonraki
dönem eserlerde bolca yer alacak biçimde korunmuş olması, bir saray nedimi
olarak saray çevresiyle kurduğu diyalogların büyük bir kısmının rivâyete sıkça
konu edilmesi gibi sebepler, Ebü’l-Aynâ’nın, Kuran eksenli nüktecilik sanatı bağlamında
değerlendirilmesine zemin hazırlamıştır.



.

Makale detayları

Hiciv Oklarını “Kur’ân” Sadağından Çeken Âmâ: Basralı Nüktedan Ebü’l-‘Aynâ

Yazarlar:

Muhammed EFİL | Şener ŞAHİN

Yayıncı:

Erciyes University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bilimname 2018 Vol.2018 Issue 35, pp.73-95

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898846

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-5860

pISSN:

1304-1878

Kuran

Mizah

Ebü'l-Aynâ

Arap Dili ve Belagatı

Sayı

Makale detayları

Hiciv Oklarını “Kur’ân” Sadağından Çeken Âmâ: Basralı Nüktedan Ebü’l-‘Aynâ

Yazarlar: Muhammed EFİL | Şener ŞAHİN

Yayıncı: Erciyes University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Bilimname 2018 Vol.2018 Issue 35, pp.73-95

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000898846

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2148-5860

pISSN: 1304-1878

Kuran

Mizah

Ebü'l-Aynâ

Arap Dili ve Belagatı

Sayı

Yazarlar:

Muhammed EFİL | Şener ŞAHİN

Yayıncı:

Erciyes University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bilimname 2018 Vol.2018 Issue 35, pp.73-95

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898846

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-5860

pISSN:

1304-1878