Yarıkurak sahalarda referans evaporanstpirasyonun (Eto) alansal dağılımı ve zamansal değişimi: Şanlıurfa örneği

Gülşen KUM

Makale detayları

Yarıkurak sahalarda referans evaporanstpirasyonun (Eto) alansal dağılımı ve zamansal değişimi: Şanlıurfa örneği

Yazarlar:

Gülşen KUM

Yayıncı:

Turkish Geographical Society

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri | Coğrafya ve seyahat

Dergi:

Turkish Geographical Review 2022 Issue 80, pp.87-96

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000643687

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9773

pISSN:

1302-5856

Özet:

 

In this study, the effect of changes in the climate on the hydrological cycle and water supplyin the areas where drought continues for a long time during the year, spatial and temporalvariations of evapotranspiration values were revealed by using the monthly minimum temperature,maximum temperature, total precipitation, average wind speed, the sunshine duration,average relative humidity, and radiation intensity data, 8 stations in the province of Şanlıurfa(Şanlıurfa, Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Hilvan, Siverek, and Viranşehir) were examinedby the period 1980-2020. CROPWAT software developed by FAO was used to calculateFAO56-Penman-Monteith reference evapotranspiration (ETo) values. ArcGIS software wasused to create maps showing the spatial and temporal variation of the obtained ETo values.Statistically strong positive increases were observed in the trend of ETo values, especially inthe southern stations where agricultural activity is intense. In addition, with the Aridity Indexdrought calculation method, it has been revealed that semi-arid conditions are dominant inthe field. It is essential to know the ETo values in determining the water needed to be usedin agricultural activities in Şanlıurfa, one of the GAP’s important pillars. For this reason, itwould be beneficial to consider the Penman-Monteith method proposed by the FAO in planningstudies. The fact that the water demand changes from crop to crop and depending onthe vegetation period of each crop makes it necessary to calculate the ETo values specificallyaccording to the crops.

 

İklimdeki değişimlerin, kuraklığın yıl içerisinde uzun süre devam ettiği sahalarda hidrolojik döngüve su temini üzerine etkisinin araştırıldığı bu çalışmada Şanlıurfa ili sınırları içerisinde yeralan 8 istasyona ait (Şanlıurfa, Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Hilvan, Siverek ve Viranşehir)1980-2020 yılları arası aylık minimum sıcaklık, maksimum sıcaklık, toplam yağış, ortalamarüzgar hızı, güneşlenme süresi, ortalama nispi nem ve radyasyon şiddeti verileri kullanılarakETo değerlerinin alansal ve zamansal değişimleri ortaya konulmuştur. FAO-Penmann-Monteithreferans evapotranspirasyon (ETo) değerleri, FAO tarafından geliştirilen CROPWAT yazılımıkullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen ETo değerlerinin alansal ve zamansal olarak değişiminigösteren haritaların oluşturulmasında ise ArcGIS yazılımı kullanılmıştır. Özellikle tarımsal etkinliğinyoğun olduğu güney istasyonlarda ETo değerlerinin eğilimlerinde istatistiksel olarak oldukçakuvvetli pozitif artışlar gözlenmiştir. Ayrıca, Aridity Index kuraklık hesaplama yöntemi ile sahadayarıkurak şartların hakim olduğu ortaya konulmuştur. GAP’ın önemli ayaklarından biri olan Şanlıurfa’datarımsal faaliyelerde kullanılacak su ihtiyacının belirlenmesinde ETo değerlerinin bilinmesielzemdir. Bu sebeple FAO tarafından önerilen Penmann-Monteith yönteminin planlamaçalışmalarında göz önünde bulundurulması faydalı olacaktır. Su isteğinin bitkiden bitkiye ve herbitkinin de vejetasyon devresinin dönemine bağlı olarak değişmesi ETo değerlerinin ürüne görespesifik olarak hesaplanmasını gerekli kılmaktadır.

Makale detayları

Yarıkurak sahalarda referans evaporanstpirasyonun (Eto) alansal dağılımı ve zamansal değişimi: Şanlıurfa örneği

Yazarlar: Gülşen KUM

Yayıncı: Turkish Geographical Society

Ana Başlıklar: Doğa bilimleri | Coğrafya ve seyahat

Dergi: Turkish Geographical Review 2022 Issue 80, pp.87-96

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000643687

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1308-9773

pISSN: 1302-5856

Sayı

Yazarlar:

Gülşen KUM

Yayıncı:

Turkish Geographical Society

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri | Coğrafya ve seyahat

Dergi:

Turkish Geographical Review 2022 Issue 80, pp.87-96

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000643687

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9773

pISSN:

1302-5856