TÜRKİYE’NİN GÜNEYDOĞUSUNDA NÜFUSUN ZORUNLU YERİNDEN OLUŞU: SÜREÇLER ve MEKÂNSAL ÖRÜNTÜ

M. Murat YÜCEŞAHİN; E. Murat ÖZGÜR

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN GÜNEYDOĞUSUNDA NÜFUSUN ZORUNLU YERİNDEN OLUŞU: SÜREÇLER ve MEKÂNSAL ÖRÜNTÜ

Yazarlar:

M. Murat YÜCEŞAHİN | E. Murat ÖZGÜR

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2006 Vol.4 Issue 2, pp.15-35

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908019

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Turkey is a country known for the geographical mobility of its population and it is one of the most important events that Turkey has dramatically experienced in terms of demography within the past two decades. Although wars and conflicts create an insecure environment for human habitation which lead to internal displacement, another factor causing internal displacement can be practices and policies aiming to eliminate the insecure environment caused by separatist armed groups (PKK terrorist organization), as is the case in Turkey. Forced migrations in Turkey are not caused by conflicts between different ethnic groups or political dissolution as in the former Soviet Union or Yugoslavia. Forced migrations caused by the conflicts in south-eastern Turkey between Turkish security forces and rebel groups intensified internal migration to the west, which had already been going on for a long time in the eastern and south-eastern regions. Forced migrations affected especially the rural population and there was an accumulation of the rural population in cities within or outside the conflict area. Because the forced migrations were unplanned, migrants suffered from it both individually and as families and the socio-economic balance of the cities that the Internally Displaced Persons (IDPs) sheltered in were disturbed. This article systematically questions on a provincial level the political, psycho-social and economic factors that led to the displacement of about a million people in Turkey, how these factors emerged (processes) and the areas of these forced migrations together with their spatial patterns. In this article, migration statistics and data on villages that lost all their populations, which were reflected in population censuses between the period when the conflicts first started (1985 census) and when the conflicts were relatively settled (2000 census), were used. In this way, both the qualitative and the quantitative characteristics of the internal displacement of the population in Turkey, the spatial pattern and the situation of the IDPs in the settlements they preferred to move to are all considered.

 

Nüfusunun coğrafi hareketliliği ile tanınan Türkiye’nin geçmiş yirmi yılda dramatik bir biçimde tecrübe edindiği demografik olaylardan biri de önemli miktardaki nüfusun ülke içinde yerinden oluşudur. Çatışmalar ya da savaşlar, insan yerleşimi için güvensiz ortamın oluşumunu sağlayarak ülke içi yerinden olmaya neden olsa da Türkiye’de olduğu gibi, ayrılıkçı silahlı grupların yarattığı güvenli olmayan ortamı ortadan kaldırmayı amaçlayan uygulamalar ve politikalar da nüfusun zorunlu göçüne sebebiyet veren etkenlerden biri olabilmektedir. Türkiye’deki zorunlu göçler farklı etnik gruplar arasındaki çatışma ya da çöken Sovyetler Birliği ve Yugoslavya’da olduğu gibi siyasal çözülmenin bir ürünü değildir. Ülkenin güneydoğusunda isyancı güçler (PKK terör örgütü) ile Türk güvenlik güçleri arasındaki çatışmalar nedeniyle oluşan zorunlu göçler, bu bölgede eskiden beri egemen olan batıya yönelmiş iç göçleri artırmıştır. Zorunlu göçler özellikle kırsal nüfusu etkilemiş ve buralardaki insanlar çatışma bölgesindeki veya dışındaki kentlere yığılmışlardır. Bu göçlerin plansız oluşu, göç edenleri (Yerinden Olmuş Nüfus (YON)) bireysel ya da aile olarak mağdur ettiği kadar onların sığındığı kentlerin sosyo-ekonomik dengesini de bozmuştur. Bu makale, güneydoğu Türkiye’de yaklaşık 1 milyon kişinin yerinden olmasına neden olan politik, psiko-sosyal ve ekonomik etkenleri ve bu etkenlerin oluşumunu (süreçler) ve zorunlu göçlerin meydana geldiği alanları göç doğrultularıyla (mekânsal örüntüler) birlikte iller/kentler düzeyinde sistematik olarak sorgulamaktadır. Bu çalışmada çatışmanın başlangıcı (1985 nüfus sayımı) ve durulduğu zaman (2000 nüfus sayımı) arasındaki nüfus sayımlarına yansımış ve tamamen nüfussuz hale gelmiş köyler ile göç istatistiklerinden yararlanılmıştır. Böylece Türkiye’de nüfusun yerinden olma süreci, mekânsal örüntüsü ve YON’ların yeniden yerleşmek için tercih ettiği yerleşmelerdeki durumları niteliksel olduğu kadar niceliksel açıdan da ele alınmıştır.

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN GÜNEYDOĞUSUNDA NÜFUSUN ZORUNLU YERİNDEN OLUŞU: SÜREÇLER ve MEKÂNSAL ÖRÜNTÜ

Yazarlar:

M. Murat YÜCEŞAHİN | E. Murat ÖZGÜR

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2006 Vol.4 Issue 2, pp.15-35

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908019

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Yerinden olmuş nüfus

zorunlu göç

iç göç

boşalmış köy

Türkiye

Sayı

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN GÜNEYDOĞUSUNDA NÜFUSUN ZORUNLU YERİNDEN OLUŞU: SÜREÇLER ve MEKÂNSAL ÖRÜNTÜ

Yazarlar: M. Murat YÜCEŞAHİN | E. Murat ÖZGÜR

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Coğrafi Bilimler Dergisi 2006 Vol.4 Issue 2, pp.15-35

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2006

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000908019

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1308-9765

pISSN: 1303-5851

Yerinden olmuş nüfus

zorunlu göç

iç göç

boşalmış köy

Türkiye

Sayı

Yazarlar:

M. Murat YÜCEŞAHİN | E. Murat ÖZGÜR

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2006 Vol.4 Issue 2, pp.15-35

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908019

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851