TÜRKİYE’NİN YAĞIŞ TOPLAMI VE YOĞUNLUĞU DİZİLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN VE EĞİLİMLERİN ZAMANSAL VE ALANSAL ÇÖZÜMLEMESİ

Murat TÜRKEŞ; Telat KOÇ; Faize SARIŞ

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN YAĞIŞ TOPLAMI VE YOĞUNLUĞU DİZİLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN VE EĞİLİMLERİN ZAMANSAL VE ALANSAL ÇÖZÜMLEMESİ

Yazarlar:

Murat TÜRKEŞ | Telat KOÇ | Faize SARIŞ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2007 Vol.5 Issue 1, pp.57-73

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2007

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908015

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

In the study, long-term changes and trends in the series of seasonal and annual precipitation total and precipitation intensity of 111 stations in Turkey were analyzed by considering their spatial and temporal characteristic. Homogeneity of precipitation series and trends in precipitation total and precipitation intensity series were tested with the methods of Kruskal-Wallis homogeneity test and Mann-Kendall rank correlation coefficient test, respectively. Major findings of the paper can be summarized as follows: (1) Apparent decreasing trends in annual precipitation totals and precipitation intensity amounts are stronger in the Mediterranean and Black Sea rainfall regime regions of Turkey. (2) There is an apparent decreasing (drying) trend in the precipitation totals of winter season, while a general increasing trend is dominant in the precipitation totals of spring, summer and autumn. (3) Precipitation intensity amounts have tended to show a decrease in all seasons, and this decrease is stronger than the decrease detected in precipitation totals in terms of both coherence of the spatial distribution and magnitude of the statistical significance. (4) Decreasing trends observed in precipitation totals and precipitation intensity amounts are the strongest over the Mediterranean and the Black Sea rainfall regime regions. (5) Decreasing trend in precipitation intensity became stronger after the year 1950.

 

Çalışmada, Türkiye’deki 111 istasyonun yıllık ve mevsimlik yağış toplamı ve yağış yoğunluğu dizilerindeki uzun süreli değişiklikler ve eğilimler, zaman ve alandaki özellikleri dikkate alınarak çözümlendi. Yağış verilerinin homojenliği Kruskal-Wallis türdeşlik sınaması, yağış toplamı ve yoğunluğu dizilerindeki eğilimler ise, Mann-Kendall sıra ilişki katsayısı sınaması yöntemleri ile incelendi. Makalenin başlıca bulguları şöyle özetlenebilir: (1) Yıllık toplam yağışlarda ve yağış yoğunluğu tutarlarında belirgin olan azalma eğilimleri, Akdeniz ve Karadeniz yağış rejimi bölgelerinde daha kuvvetlidir. (2) Kış mevsimi toplam yağışlarında belirgin bir azalma (kuraklaşma) eğilimi bulunmasına karşın, ilkbahar, yaz ve sonbahar toplam yağışlarında genel bir artış eğilimi egemendir. (3) Yağış yoğunluğu tutarları, tüm mevsimlerde bir azalma gösterme eğilimindedir ve bu azalma, toplam yağışlarda bulunan azalmadan hem alansal dağılışın tutarlılığı hem de istatistiksel anlamlılığın büyüklüğü açılarından daha kuvvetlidir. (4) Kış toplam yağışlarında gözlenen azalma eğilimi Akdeniz’de, yağış yoğunluğu tutarlarındaki azalma eğilimi ise Karadeniz yağış rejimi bölgesinde en kuvvetlidir. (5) Yağış yoğunluğundaki azalma eğilimi, yaklaşık 1950 yılından sonra kuvvetlenmiştir.

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN YAĞIŞ TOPLAMI VE YOĞUNLUĞU DİZİLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN VE EĞİLİMLERİN ZAMANSAL VE ALANSAL ÇÖZÜMLEMESİ

Yazarlar:

Murat TÜRKEŞ | Telat KOÇ | Faize SARIŞ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2007 Vol.5 Issue 1, pp.57-73

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2007

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908015

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Yağış

gözlenen iklim değişikliği ve değişebilirliği

Kruskal-Wallis türdeşlik ve Mann-Kendall eğilim sınamaları

Sayı

Makale detayları

TÜRKİYE’NİN YAĞIŞ TOPLAMI VE YOĞUNLUĞU DİZİLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİN VE EĞİLİMLERİN ZAMANSAL VE ALANSAL ÇÖZÜMLEMESİ

Yazarlar: Murat TÜRKEŞ | Telat KOÇ | Faize SARIŞ

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Coğrafi Bilimler Dergisi 2007 Vol.5 Issue 1, pp.57-73

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2007

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000908015

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1308-9765

pISSN: 1303-5851

Yağış

gözlenen iklim değişikliği ve değişebilirliği

Kruskal-Wallis türdeşlik ve Mann-Kendall eğilim sınamaları

Sayı

Yazarlar:

Murat TÜRKEŞ | Telat KOÇ | Faize SARIŞ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2007 Vol.5 Issue 1, pp.57-73

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2007

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908015

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851