İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin İmam Hatip Lisesi, Meslek Dersi  Öğretmeni ve İdarecilerine İlişkin Metaforik Algıları

Tuncay KARATEKE

Makale detayları

İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin İmam Hatip Lisesi, Meslek Dersi Öğretmeni ve İdarecilerine İlişkin Metaforik Algıları

Yazarlar:

Tuncay KARATEKE

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 2019 Vol.23 Issue 3, pp.1235-1256

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000918249

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Bu çalışmanın amacı, İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin İmam Hatip
Lisesi, İmam Hatip Lisesi meslek dersi öğretmeni ve İmam Hatip
Lisesi idaresine ilişkin algılarını metaforlar yoluyla tespit etmektir.
Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik (olgubilim) desende
tasarlanmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla
belirlenen çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında 5 farklı İmam Hatip
Lisesinde 9. ve 12. sınıfta öğrenim gören 412 öğrenciden oluşmaktadır.
Araştırmanın verileri katılımcıların, “İmam Hatip Lisesi…gibidir; çünkü…”,
“İmam Hatip Lisesi Meslek dersi öğretmeni… gibidir; çünkü…”, “İmam Hatip Lisesi
idaresi…gibidir; çünkü…” cümlelerini tamamlamaları yoluyla toplanmıştır. Elde
edilen verilerin analizinde tümevarımcı içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
İçerik analizi sonucu oluşturulan temalar/kategoriler SPSS programında frekans,
yüzde ve çapraz tablo olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre,
öğrencilerin “imam hatip lisesi” ile “imam hatip lisesi meslek dersleri
öğretmenlerine” ilişkin algılarının olumlu olduğu, fakat İmam Hatip Lisesi
idarecilerine ilişkin algılarının ise olumsuz olduğu belirlenmiştir. Bunun
yanında erkek öğrencilerin, imam hatip ortaokulundan mezun öğrencilerin ve 9.
Sınıf öğrencilerinin metaforik algılarının daha olumlu olduğu görülmüştür.


Özet: Bu çalışmanın
temel amacı, İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin İmam Hatip Lisesi, İmam
Hatip Lisesi meslek dersi öğretmeni ve İmam Hatip Lisesi idaresine
ilişkin algılarını metaforlar yoluyla tespit etmektir. Türk eğitim sistemi
içerisinde yer alan İmam Hatip Liseleri 1924 yılında açılmış,  hem mesleğe hem de yükseköğretime öğrenci
yetiştiren bir ortaöğretim kurumudur. Öğretim programında yer alan derslerin
ortalama %40’ı dini mesleki dersler, %60’ı ise kültür derslerinden
oluşmaktadır. Meslek derslerini meslek dersleri öğretmenleri vermektedir. Bu
okulların yönetiminde, meslek dersi öğretmenlerinin yanında farklı branşlara
ait idareciler de bulunmaktadır. Türkiye’de 2018-2019 eğitim öğretim yılı
itibariyle  ortaöğretime devam eden
öğrencilerin %11’i bu okulları tercih etmektedir. 


Bu araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik (olgubilim)
desende tasarlanmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla
belirlenen çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında 5 farklı İmam Hatip
Lisesinde 9. ve 12. sınıfta öğrenim gören 412 öğrenciden oluşmaktadır.
Araştırmanın verileri nitel araştırmada veri toplama tekniği olarak kullanılan
metaforlar yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın verileri katılımcıların, “İmam
Hatip Lisesi…gibidir; çünkü…”, “İmam Hatip Lisesi Meslek dersi öğretmeni…
gibidir; çünkü…”, “İmam Hatip Lisesi idaresi…gibidir; çünkü…” cümlelerini
tamamlamaları yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde
tümevarımcı içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi sonucu
oluşturulan temalar/kategoriler (olumlu-olumsuz) SPSS programında frekans, yüzde
ve çapraz tablo olarak analiz edilmiştir. 


Araştırmada, öğrencilerin, İmam Hatip Lisesine ilişkin 140, meslek dersi
öğretmenlerine ilişkin 147, idarecilere ilişkin 161 metafor ürettikleri
görülmüştür. Ürettikleri metaforların analiz edilmesi sonucunda, temelde olumlu
ve olumsuz olmak üzere iki kategoride toplandığı anlaşılmıştır.


Araştırmaya katılan öğrencilerin ortalama üçte ikisi (%63,3) İmam Hatip
Lisesine ilişkin olumlu metafor (93) üretirken, üçte biri (%36,7) ise olumsuz
(47) metafor üretmiştir. Olumlu olarak üretilen metaforlar içerisinde en sık
tekrarlanan metaforların “Evimiz (33/%8,01)”, “Aile ( 24/% 5,83) ve “Kur’an
Kursu (14/%3,40)” metaforlarının olduğu; olumsuz olarak en sık tekrarlanan
metaforların ise “Cezaevi/hapishane (76/%18,45)”, “Düz lise (12/%18,45)”, “Kötü
bir yer (6/%6)” şeklinde olduğu görülmüştür. Bu bulgulara göre öğrencilerin
yarıdan fazlasının İmam Hatip Lisesine ilişkin olumlu metaforik algıya sahip
oldukları söylenebilir. Araştırmada kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre İmam
Hatip Lisesini daha fazla olumsuz algıladıkları görülmüştür. 


Araştırmaya katılan öğrencilerin dörtte üçü (%77,4) meslek dersi
öğretmenlerine ilişkin  olumlu (98)
metafor üretirken, beşte birlik kısmın (%22,6) ise olumsuz (49) metafor
ürettikleri belirlenmiştir. Olumlu olarak üretilen metaforlar içerisinde en sık
tekrarlanan metaforların “İyi biri (34/%8,25)”, “Abla-abi (32/%7,77)”, “Aile
(31/%7,52)”, metaforlarının olduğu; olumsuz olarak en sık tekrarlanan
metaforların ise “Kötü biri (10/%2,42)”, “Diğer öğretmen (7/%1,70)”, “Sıkıcı
(6/%1,46)” şeklinde olduğu görülmüştür. Bu bulgu öğrencilerin büyük
çoğunluğunun meslek dersi öğretmenlerine ilişkin olumlu metaforik algıya sahip
olduğunu göstermektedir. 


Araştırmaya katılan öğrencilerin üçte biri (%35) idarecilere ilişkin  olumlu (67) 
metafor üretirken, üçte ikisinin (%65) ise olumsuz (94) metafor
ürettikleri belirlenmiştir. Olumlu olarak üretilen metaforlar içerisinde en sık
tekrarlanan metaforun “Aile (22/%5,34)”, “İyi biri (14/%3,40))”, “Disiplinli
(7/%1,70)” metaforlarının olduğu; olumsuz olarak en sık tekrarlanan
metaforların ise “Gardiyan (32/%7,77)”, “Aşırı disiplinli (30/%7,28)”, “Kötü
(30/%7,28)” şeklinde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin oluşturduğu diğer
metaforların “diktatör, baskıcı, polis, hapishane, hapishane müdürü, sert,
baskıcı baba, mahkeme salonu, komutan, dedektif, askerlik” gibi baskı ifade
eden metaforlar olması dikkat çekicidir. Bu veriler idarecilerin öğrencilerin
yarıdan fazlası tarafından olumsuz olarak algılandığı; idarecilerin öğrencilerin
zihninde baskı yapan eğitimci imajı bıraktığı söylenebilir. Araştırmada kız
öğrencilerin (%77) erkek öğrencilere (%41,3) göre okul idaresini daha fazla
olumsuz algıladıkları görülmüştür. 

















Sonuç olarak, İHL öğrencilerinin okullarına ve meslek dersi
öğretmenlerine ilişkin metaforik algılarının olumlu yönde olduğu, fakat okul
idarecilerine karşın olumsuz olduğu görülmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin
idareci algıları üzerine farklı çalışmaların yapılması gerektiği söylenebilir.



.

 


This study aims to
determine the perceptions of Imam Hatip High School students regarding Imam
Hatip High School, Imam Hatip High School Vocational Course Teacher and Imam
Hatip High School Administration via metaphors. In the study,
phenomenological design, one of the qualitative research designs, was used. The
study group, which was determined by criterion sampling, which is one of the
purposive sampling methods, consists of 412 students studying in 9th and 12th
grades in 5 different Imam Hatip High Schools in 2018-2019 academic year. The
data of the study were collected from the participants by completing these
sentences: “Imam Hatip High School is like… because…”, “Imam Hatip High School
Vocational Course Teacher is like… because…” and “Imam Hatip High School
Administration is like… because…”. The Inductive content analysis technique was
used to identify the metaphorical language in the analysis of the data
obtained. Themes/categories created as a result of content analysis were
analyzed in frequency, percentage, and cross-table in SPSS program. According
to the research, it was determined that students’ perceptions regarding Imam
Hatip High School and Imam Hatip High School vocational Course Teacher were
positive; on the other hand, the perceptions regarding the Imam Hatip High
Administration were negative. Besides, the metaphoric perceptions of male
students, students who graduated from imam hatip secondary school and 9th-grade
students were determined to be more positive.


Summary: The primary
purpose of this study is to determine the perceptions of Imam Hatip High School
students related to Imam Hatip High School, the vocational course
teacher and administration of  Imam Hatip High School via
metaphors. Imam Hatip High Schools, which are in Turkish educational system,
were opened in 1924 and are the secondary education institutions that educate
the students for both the profession and higher education. On average, 40% of
the lessons in the curriculum are religious vocational, and 60% of them are
cultural. Vocational course teachers teach occupational courses. In the
administration of these schools, there are both the vocational course teachers
and teachers from different branches. By the academic year 2018-2019 in Turkey,
11% of the students attending high school prefer these schools.


This study was planned
in the phenomenological (phenomenology) design, which is among the qualitative
research designs. The study group which was determined through the criterion
sampling of the purposive sampling methods consists of 412 students who
received their education at 9th and 12th grades at five different Imam Hatip
High Schools in 2018-2019 academic year. The research data were gathered via
the metaphors, which were used as the data collection technique in qualitative
research. The research data came from the following sentences of the
participants  “The Imam Hatip Highschool is like ……….; because……….”,
“The Imam Hatip Highschool Vocational course teacher is like………; because……”,
“The administration of Imam Hatip Highschool is like…….; because………”. The
inductive content analysis method was used in the analysis of the data. The
themes/categories (positive/negative) which were made as a result of the
content analysis were analyzed as frequency, percentage, and cross-table in
SPSS program.


It was observed in the
research that the students produced 140 metaphors related to The Imam Hatip High
School, 147 metaphors related to the vocational course teachers and 161
metaphors related to the administrators. As a result of the analysis of the
metaphors that they produced, it was understood that they gather metaphors
fundamentally in two categories as positive and negative.


Approximately
two-thirds of the students (63,3%) who participated in the research produced
the positive metaphors (93) related to The Imam Hatip High School, while about
one-third of them (36,7%) produced the negative metaphors (47). It was observed
that the most repeated metaphors which were positively produced are “Our House
(33/8,01%)”, “Family (24/5,83%)”, and “Quran Course (14/3,40%)”; the most
repeated negative metaphors are “Jail/Prison (76/18,45%), “General high school
(12/18,45%)” “A bad place (6/6%)”. According to these results, it can be
inferred that more than half of the students have a positive metaphoric
perception related to The Imam Hatip High School. It was observed that the
female students perceived The Imam Hatip High Schools more negative than the
male students.


It was determined that
one-fifth of the students (22,6%) participating in the research produced
negative (49) metaphors whereas three out of four of them (77,4%) produced
positive (98) related to the vocational course teachers. It was observed that
the most repeated metaphors among the positive are “He/She is a good person
(34/8,25%)”, He/She is like a sister/brother (32/7,77%)”, “Family (31/7,52%)”;
the most repeated metaphors as negative are “He/She is a bad person
(10/2,42%)”, “Other teacher (7/1,70%)”,  “Boring (6/1,46%)”. This
finding indicates that most of the students have a positive metaphoric
perception related to the vocational course teachers.


It was determined that
two-thirds of the students (65%) produced the negative metaphors (94) while
one-third of the students (35%) produced the positive metaphors (67) related to
the administrators. It was observed that the most repeated metaphors among the
positive metaphors are “Family (22/5,34%)”, “He/She is a good person
(14/3,40%)”, “He/She is a self-disciplined person (7/1,70%)”; the most repeated
negative metaphors are “He/She is a guardian (32/7,77%)”, “He/She is an extreme
self-disciplined person (30/7,28%)”, “He/She is a bad person 30/7,28%)”.Remarkably,
the other metaphors given by the students are the ones with force such as
“dictator, oppressor, police, jail, head of jail, acrimonious, oppressor dad,
hall of court, commander, detective, military service.” The data can infer that
the administrators are perceived negatively by more than half of the students;
the administrators create a public opinion as oppressive educators in the
students’ minds. In the research, it was seen that the female students (77%)
have more negative perceptions regarding the administration of school rather
than the male students (41,3%).

















As a result, it is
observed that IHH students’ metaphoric perceptions related to their schools and
vocational course teachers have a positive aspect. Still, their opinions
related to the administrators of school are negative. From this point of view,
it can be inferred that it is necessary to make different studies on the
students’ perceptions related to the administrators.



.

Makale detayları

İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin İmam Hatip Lisesi, Meslek Dersi Öğretmeni ve İdarecilerine İlişkin Metaforik Algıları

Yazarlar:

Tuncay KARATEKE

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 2019 Vol.23 Issue 3, pp.1235-1256

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000918249

Din Eğitimi

Metafor

İmam Hatip Lisesi

İmam Hatip Lisesi Öğrencisi

İmam Hatip Lisesi Meslek Dersi Öğretmeni

İmam Hatip Lisesi İdarecileri

Sayı

Makale detayları

İmam Hatip Lisesi Öğrencilerinin İmam Hatip Lisesi, Meslek Dersi Öğretmeni ve İdarecilerine İlişkin Metaforik Algıları

Yazarlar: Tuncay KARATEKE

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 2019 Vol.23 Issue 3, pp.1235-1256

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000918249

Din Eğitimi

Metafor

İmam Hatip Lisesi

İmam Hatip Lisesi Öğrencisi

İmam Hatip Lisesi Meslek Dersi Öğretmeni

İmam Hatip Lisesi İdarecileri

Sayı

Yazarlar:

Tuncay KARATEKE

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 2019 Vol.23 Issue 3, pp.1235-1256

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000918249