ZONGULDAK YÖRESİ TÜRBE, YATIR VE ZİYARET YERLERİNİN İŞLEVLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Berna AYAZ; Aykut GÜNAYDIN

Makale detayları

ZONGULDAK YÖRESİ TÜRBE, YATIR VE ZİYARET YERLERİNİN İŞLEVLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Yazarlar:

Berna AYAZ | Aykut GÜNAYDIN

Yayıncı:

Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Kültür Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.1 Issue 2, pp.134-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000513650

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2687-5241

pISSN:

2651-3145

Özet:

 


Mausoleum,
entombed saint and visit places where are the reflections of the faith worlds
of individuals have important place in Turkish culture. Reaching to God and
being honored God’s protection is one of the basic aims of human being from the
earliest times. People have continued their efforts in this direction through
places and persons that they deem as “blessed”, sometimes they are directly or
as unmediated. The concept of “blessed”, which shapes the faith world of
individuals, covers various practices related to the mausoleums, entombed
saints and visit places. As in all religions/faith systems, there is also the
concept of visiting blessed places in Turkish culture and Islam. The beliefs and
practices related to mausoleums, entombed saints and visit places bring
legendary narratives about the lives of the saints, mahatmas, holy person
and  and the dede (religious figure). In
almost every province, there are mausoleums and visit places. Due to Zonguldak
is the first city of Republic, it has rooted country life history and many
mausoleums and entombed saints still exist in today. Although some of these
places are still known, it is not possible to talk about the existence of some
of them now. Those who live in the region and know the history of the region
have information about these mausoleums that we cannot see as concrete and many
of them show the location of these mausoleums. In the Zonguldak region, one
hundred forty-two mausoleums, entombed saints and visit places were determined.
In this study, all of these places were discussed on the basis of their
functions. The findings and evaluations showed that the mausoleums, entombed
saints and visit places in question maintain the functions and have a
significant place in the faiths and practices of the people.



.

 


Bireylerin
inanç dünyalarının yansımalarından biri olan türbe, yatır ve ziyaret yerleri,
Türk kültüründe önemli bir yere sahiptir. Tanrı’ya ulaşma ve himayesine mazhar
olma, insanoğlunun en eski dönemlerden bu yana temel amaçlarından biri
olmuştur. İnsanlar, bu yöndeki çabalarını bazen doğrudan ya da aracısız, bazen
de “kutsal” kabul ettikleri yerler ve kişiler aracılığıyla sürdürmüşlerdir.
Bireylerin inanç dünyasını biçimlendiren “kutsal” kavramı türbe, yatır ve
ziyaret yerleriyle ilgili çeşitli pratik ve uygulamaları da kapsamaktadır.
Birçok dinde/inanış sisteminde olduğu gibi, Türk kültürü ve İslam dininde de
kutsal mekânları ziyaret kavramı bulunmaktadır. Türbe, yatır ve ziyaret
yerleriyle ilgili inanış ve uygulamalar veli, evliya, eren, dede, gibi
kişilerin hayatlarıyla ilgili menkıbevi anlatıları da beraberinde
getirmektedir. Hemen her ilde türbe ve yatır ziyaretlerine rastlanmaktadır.
Cumhuriyet’in ilk şehri olması sebebiyle köklü bir şehir hayatı geçmişine sahip
olan Zonguldak’ta günümüzde varlığı bilinen pek çok türbe ve yatır
bulunmaktadır. Bu yerlerden bazılarının varlığı halen bilinmekle birlikte
bazılarının artık varlığından söz etmek mümkün değildir. Bölgede yaşayan ve
bölgenin geçmişini bilenler bugün somut olarak göremediğimiz bu türbeler
hakkında bilgiye sahiptirler ve birçoğu da bu türbelerin yerini
göstermektedirler. Zonguldak yöresinde yüz kırk iki adet türbe, yatır ve
ziyaret yeri tespit edilmiştir. Bu çalışmada bu yerlerin tümü işlevleri
temelinde ele alınmıştır. Yapılan tespit ve değerlendirmeler, söz konusu türbe,
yatır ve ziyaret yerlerinin işlevlerini günümüzde de sürdürdüklerini,
insanların kutsala dönük inanç ve pratiklerinde önemli bir yere sahip
olduklarını göstermiştir.



.

Makale detayları

ZONGULDAK YÖRESİ TÜRBE, YATIR VE ZİYARET YERLERİNİN İŞLEVLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Yazarlar: Berna AYAZ | Aykut GÜNAYDIN

Yayıncı: Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Kültür Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.1 Issue 2, pp.134-148

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000513650

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2687-5241

pISSN: 2651-3145

Sayı

Yazarlar:

Berna AYAZ | Aykut GÜNAYDIN

Yayıncı:

Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Kültür Araştırmaları Dergisi 2019 Vol.1 Issue 2, pp.134-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000513650

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2687-5241

pISSN:

2651-3145