Sakarya Osmanlı Mezar Taşlarından Örneklerle  Dardağan Serpuşlar

Oktay GÜNDOGDU; Lütfi ŞEYBAN

Makale detayları

Sakarya Osmanlı Mezar Taşlarından Örneklerle Dardağan Serpuşlar

Yazarlar:

Oktay GÜNDOGDU | Lütfi ŞEYBAN

Yayıncı:

Necmettin Erbakan University

Ana Başlıklar:

Güzel Sanatlar

Dergi:

İSTEM 2021 Issue 38, pp.273-302

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000522387

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-408X

pISSN:

1304-0618

Özet:

 

In this study, where Turkish art will be explained with identity and clothing, it will be tried to explain the witnesses titled “Dardağan” and their characteristics among 1210 tombstones found in the provincial borders of Sakarya. The data obtained as a result of the field work carried out in all Sakarya districts will be classified according to their types and added to the gravestone literature. Among them, we considered it appropriate to collect the gravestones of members of the Janissary military class in a single article due to sufficient data. Identifying the characteristics of janissary tombstones in the borders of Sakarya is a gain for the literature in terms of showing the distribution network, influence and numbers of a military class that was abolished in 1826. The main purpose of this study is not an etymological evaluation, but a classification study on the inscriptions of the identified works on dardağan titles. When Dardağan title and its derivatives are considered as a whole, making a distinction about occupational groups will reveal the types of titles clearly, as stated in their inscriptions. In addition to these, 3 janissary stones dated 1812 in Sakarya Sapanca were emphasized with their symbol and they were brought to the literature for the first time in this study.

 

Türk tarihinde yüzyılların kazanımlarını hakka teslimiyet anlayışıyla bir hakkâkın elinde bedene büründürmek olarak görülebilecek mezar taşları, Türk kültürünün sürdürülmesini sağlayacak edebi detaylar yanında kültürel değerleri de bünyesinde barındıran yerel kaynakların başında gelmektedir. Bu çalışmada, Sakarya ilinin tamamında yapılan saha çalışması sonucunda elde edilen verilerin, türlerine göre sınıflandırılarak mezar taşı literatürüne kazandırılması; fakat özellikle, tespit edilen 1210 adet mezar taşı içinden, kimlik ve kıyafet verileri babında “Dardağan” serpûşlu şâhidelerin sanat tarihi yöntemine uygun şekilde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunlar arasında yeniçeri mezar taşları, yeterli miktardaki verilerin konuyu örneklemede kullanılması sayesinde, makalede önemli bir yer tutmaktadır. Yeniçeri mezar taşı özelliklerini barındıran örnekleri Sakarya sınırları içerisinde tespit etmiş olmak, 1826 yılında lağvedilmiş olan bir askeri sınıfın yayılım ağını, nüfuzunu ve sayılarını göstermesi bakımından Türkiye’deki çalışmalar için önemli kazanım olabilir. Çalışmada, tespit edilen dardağan serpûşlu mezar taşları, etimolojik değerlendirmeden ziyade, kitâbeleri üzerinden tasnif ve tahlile tâbi kılınmıştır. Dardağan serpûş ve türevleri bir bütün halinde ele alındığında, mezar taşı kitâbelerinde kayıtlı mesleki sınıflara dair yapılan ayrımın, serpûş tiplerini net olarak ortaya çıkardığı görülecektir. Bu yöntemle elde edilen veriler, dardağan serpûşlar için genel bir değerlendirme yapmayı mümkün kılmıştır. Bunun yanısıra Sakarya Sapanca’da, 1812 tarihli 3 adet yeniçeri mezar taşı, remizlerine istinaden; 5 adet mezar taşı ise bölüklerine istinaden tespit edilerek ilk kez bu çalışma sayesinde literatüre kazandırılmış olacaktır.

Makale detayları

Sakarya Osmanlı Mezar Taşlarından Örneklerle Dardağan Serpuşlar

Yazarlar: Oktay GÜNDOGDU | Lütfi ŞEYBAN

Yayıncı: Necmettin Erbakan University

Ana Başlıklar: Güzel Sanatlar

Dergi: İSTEM 2021 Issue 38, pp.273-302

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000522387

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-408X

pISSN: 1304-0618

Sayı

Yazarlar:

Oktay GÜNDOGDU | Lütfi ŞEYBAN

Yayıncı:

Necmettin Erbakan University

Ana Başlıklar:

Güzel Sanatlar

Dergi:

İSTEM 2021 Issue 38, pp.273-302

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000522387

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-408X

pISSN:

1304-0618