Hicri 3. Asır Muhaddislerine Göre Me’sûr Tefsîr -İmam Buhârî’nin Sahihindeki Tefsiri Örneği

M.kamel Karabelli; Abdurrahman Ensari

Makale detayları

Hicri 3. Asır Muhaddislerine Göre Me’sûr Tefsîr -İmam Buhârî’nin Sahihindeki Tefsiri Örneği

Yazarlar:

M.kamel Karabelli | Abdurrahman Ensari

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Dergi:

Artuklu Akademi Vol.10 Issue 1, pp.113-126

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292555

pISSN:

2148-3264

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Hicri 3. asır bir çok ilmi çalışmanın gerçekleştirilmiş olması yönüyle ileri bir çağdı. Bu çağda gerçekleştirilmiş çalışmalar; toplanan ilmi materyalin çokluğu, genişliği ve mükemmel bir şekilde tanzim edilmiş olması açısından farklılık etmiştir. Bu ilmi mirastan biri de mesûr tefsir  rivayet tefsiri ilmidir. Mesûr tefsir ilminin malzemesi hicri birinci ve ikinci asırda tefsire dair yazılmış farklı ve dağınık dökümanların biraraya getirilmesiyle toplanmıştır. Sonra tefsire dair bize ulaşan miras, gerek müstakil eserler şeklinde, gerekse bir çok farklı babıkonuyu kapsamına alan müsned camiʻ eserler içinde mesûr tefsire ayrılan müstakil bir başlık altında Kuran sûrelerinin tertibine uygun bir şekilde düzenlenmiştir. İmam Buhârî, genel olarak tefsir ile ilişkisinde munzabit  tutarlı metoduyla 3. asırın diğer alimlerinden farklıydı. Sahîhinde, ayetin mesûr bir tefsirinin bulunmadığı durum dışıda, sırf reye dayanan tefsire yer verdiğini pek görmüyoruz. Buhârînin Sahihini inceleyen, onun mesûr tefsire çok önem verdiğini görür. Bu durum, hem Sahihinin kitabüt-tefsir bölümünda zikrettiği müsned rivayetlerle hem de bu babların teracimi kapsamında tefsire dair müsned rivayetleri arzetmeden önce zikrettiği rivayetlerle anlaşılmaktadır. Buhârîde mesur tefsir; Kuranın Kuranla tefsiri, Kuranın Sünnetle tefsiri, Kuranın sahâbî ve tabiîn kavliyle tefsiri -özellikle de İbn Abbâs ve Mekkî olan öğrencilerinin tefsiri - olmak üzere meşhur dört kısmı kapsar. Buhârîye göre, ayetin Kuran ve Sünnet ile tefsirini yapacak bir şeyin bulunmaması durumunda sahâbî ve tabiîn tefsiri de mesûr tefsir kısmına girer. Ancak Buhârîye göre, sahâbî tefsirinde mesûr tefsir olarak itimad edilip bu kapsama girebilen şey, sahâbînin görüş ve içtihad alanı dışında kalan meseleler ile ilgili tefsirdir. Şeriʻ hükümler, esbâb-ı nüzûl, gaybi haberler ve itikadi meseleler gibi hükümler bu kabildendir. Çünkü bu tür meseleler sırf akıl ile idrak edilemeyecek meselelerdir. Buhârînin tabiîn tefsirine yaklaşımı da bunun gibidir.

 Hicri 3. asır bir çok ilmi çalışmanın gerçekleştirilmiş olması yönüyle ileri bir çağdı. Bu çağda gerçekleştirilmiş çalışmalar; toplanan ilmi materyalin çokluğu, genişliği ve mükemmel bir şekilde tanzim edilmiş olması açısından farklılık etmiştir. Bu ilmi mirastan biri de mesûr tefsir  rivayet tefsiri ilmidir. Mesûr tefsir ilminin malzemesi hicri birinci ve ikinci asırda tefsire dair yazılmış farklı ve dağınık dökümanların biraraya getirilmesiyle toplanmıştır. Sonra tefsire dair bize ulaşan miras, gerek müstakil eserler şeklinde, gerekse bir çok farklı babıkonuyu kapsamına alan müsned camiʻ eserler içinde mesûr tefsire ayrılan müstakil bir başlık altında Kuran sûrelerinin tertibine uygun bir şekilde düzenlenmiştir. İmam Buhârî, genel olarak tefsir ile ilişkisinde munzabit  tutarlı metoduyla 3. asırın diğer alimlerinden farklıydı. Sahîhinde, ayetin mesûr bir tefsirinin bulunmadığı durum dışıda, sırf reye dayanan tefsire yer verdiğini pek görmüyoruz. Buhârînin Sahihini inceleyen, onun mesûr tefsire çok önem verdiğini görür. Bu durum, hem Sahihinin kitabüt-tefsir bölümünda zikrettiği müsned rivayetlerle hem de bu babların teracimi kapsamında tefsire dair müsned rivayetleri arzetmeden önce zikrettiği rivayetlerle anlaşılmaktadır. Buhârîde mesur tefsir; Kuranın Kuranla tefsiri, Kuranın Sünnetle tefsiri, Kuranın sahâbî ve tabiîn kavliyle tefsiri -özellikle de İbn Abbâs ve Mekkî olan öğrencilerinin tefsiri - olmak üzere meşhur dört kısmı kapsar. Buhârîye göre, ayetin Kuran ve Sünnet ile tefsirini yapacak bir şeyin bulunmaması durumunda sahâbî ve tabiîn tefsiri de mesûr tefsir kısmına girer. Ancak Buhârîye göre, sahâbî tefsirinde mesûr tefsir olarak itimad edilip bu kapsama girebilen şey, sahâbînin görüş ve içtihad alanı dışında kalan meseleler ile ilgili tefsirdir. Şeriʻ hükümler, esbâb-ı nüzûl, gaybi haberler ve itikadi meseleler gibi hükümler bu kabildendir. Çünkü bu tür meseleler sırf akıl ile idrak edilemeyecek meselelerdir. Buhârînin tabiîn tefsirine yaklaşımı da bunun gibidir.

 Hicri 3. asır bir çok ilmi çalışmanın gerçekleştirilmiş olması yönüyle ileri bir çağdı. Bu çağda gerçekleştirilmiş çalışmalar; toplanan ilmi materyalin çokluğu, genişliği ve mükemmel bir şekilde tanzim edilmiş olması açısından farklılık etmiştir. Bu ilmi mirastan biri de mesûr tefsir  rivayet tefsiri ilmidir. Mesûr tefsir ilminin malzemesi hicri birinci ve ikinci asırda tefsire dair yazılmış farklı ve dağınık dökümanların biraraya getirilmesiyle toplanmıştır. Sonra tefsire dair bize ulaşan miras, gerek müstakil eserler şeklinde, gerekse bir çok farklı babıkonuyu kapsamına alan müsned camiʻ eserler içinde mesûr tefsire ayrılan müstakil bir başlık altında Kuran sûrelerinin tertibine uygun bir şekilde düzenlenmiştir. İmam Buhârî, genel olarak tefsir ile ilişkisinde munzabit  tutarlı metoduyla 3. asırın diğer alimlerinden farklıydı. Sahîhinde, ayetin mesûr bir tefsirinin bulunmadığı durum dışıda, sırf reye dayanan tefsire yer verdiğini pek görmüyoruz. Buhârînin Sahihini inceleyen, onun mesûr tefsire çok önem verdiğini görür. Bu durum, hem Sahihinin kitabüt-tefsir bölümünda zikrettiği müsned rivayetlerle hem de bu babların teracimi kapsamında tefsire dair müsned rivayetleri arzetmeden önce zikrettiği rivayetlerle anlaşılmaktadır. Buhârîde mesur tefsir; Kuranın Kuranla tefsiri, Kuranın Sünnetle tefsiri, Kuranın sahâbî ve tabiîn kavliyle tefsiri -özellikle de İbn Abbâs ve Mekkî olan öğrencilerinin tefsiri - olmak üzere meşhur dört kısmı kapsar. Buhârîye göre, ayetin Kuran ve Sünnet ile tefsirini yapacak bir şeyin bulunmaması durumunda sahâbî ve tabiîn tefsiri de mesûr tefsir kısmına girer. Ancak Buhârîye göre, sahâbî tefsirinde mesûr tefsir olarak itimad edilip bu kapsama girebilen şey, sahâbînin görüş ve içtihad alanı dışında kalan meseleler ile ilgili tefsirdir. Şeriʻ hükümler, esbâb-ı nüzûl, gaybi haberler ve itikadi meseleler gibi hükümler bu kabildendir. Çünkü bu tür meseleler sırf akıl ile idrak edilemeyecek meselelerdir. Buhârînin tabiîn tefsirine yaklaşımı da bunun gibidir.

 Hicri 3. asır bir çok ilmi çalışmanın gerçekleştirilmiş olması yönüyle ileri bir çağdı. Bu çağda gerçekleştirilmiş çalışmalar; toplanan ilmi materyalin çokluğu, genişliği ve mükemmel bir şekilde tanzim edilmiş olması açısından farklılık etmiştir. Bu ilmi mirastan biri de mesûr tefsir  rivayet tefsiri ilmidir. Mesûr tefsir ilminin malzemesi hicri birinci ve ikinci asırda tefsire dair yazılmış farklı ve dağınık dökümanların biraraya getirilmesiyle toplanmıştır. Sonra tefsire dair bize ulaşan miras, gerek müstakil eserler şeklinde, gerekse bir çok farklı babıkonuyu kapsamına alan müsned camiʻ eserler içinde mesûr tefsire ayrılan müstakil bir başlık altında Kuran sûrelerinin tertibine uygun bir şekilde düzenlenmiştir. İmam Buhârî, genel olarak tefsir ile ilişkisinde munzabit  tutarlı metoduyla 3. asırın diğer alimlerinden farklıydı. Sahîhinde, ayetin mesûr bir tefsirinin bulunmadığı durum dışıda, sırf reye dayanan tefsire yer verdiğini pek görmüyoruz. Buhârînin Sahihini inceleyen, onun mesûr tefsire çok önem verdiğini görür. Bu durum, hem Sahihinin kitabüt-tefsir bölümünda zikrettiği müsned rivayetlerle hem de bu babların teracimi kapsamında tefsire dair müsned rivayetleri arzetmeden önce zikrettiği rivayetlerle anlaşılmaktadır. Buhârîde mesur tefsir; Kuranın Kuranla tefsiri, Kuranın Sünnetle tefsiri, Kuranın sahâbî ve tabiîn kavliyle tefsiri -özellikle de İbn Abbâs ve Mekkî olan öğrencilerinin tefsiri - olmak üzere meşhur dört kısmı kapsar. Buhârîye göre, ayetin Kuran ve Sünnet ile tefsirini yapacak bir şeyin bulunmaması durumunda sahâbî ve tabiîn tefsiri de mesûr tefsir kısmına girer. Ancak Buhârîye göre, sahâbî tefsirinde mesûr tefsir olarak itimad edilip bu kapsama girebilen şey, sahâbînin görüş ve içtihad alanı dışında kalan meseleler ile ilgili tefsirdir. Şeriʻ hükümler, esbâb-ı nüzûl, gaybi haberler ve itikadi meseleler gibi hükümler bu kabildendir. Çünkü bu tür meseleler sırf akıl ile idrak edilemeyecek meselelerdir. Buhârînin tabiîn tefsirine yaklaşımı da bunun gibidir.

Makale detayları

Hicri 3. Asır Muhaddislerine Göre Me’sûr Tefsîr -İmam Buhârî’nin Sahihindeki Tefsiri Örneği

Yazarlar:

M.kamel Karabelli | Abdurrahman Ensari

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Dergi:

Artuklu Akademi Vol.10 Issue 1, pp.113-126

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292555

pISSN:

2148-3264

Tefsir,

Me'sur

Buhârî,

Hicri 3. Asır,

Sahâbe,

Tabiîn

Sayı

Makale detayları

Hicri 3. Asır Muhaddislerine Göre Me’sûr Tefsîr -İmam Buhârî’nin Sahihindeki Tefsiri Örneği

Yazarlar: M.kamel Karabelli | Abdurrahman Ensari

Yayıncı: Mardin Artuklu University

Dergi: Artuklu Akademi Vol.10 Issue 1, pp.113-126

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2023

Belge Dili: Arapça

Document ID (Org No.): 2001292555

pISSN: 2148-3264

Tefsir,

Me'sur

Buhârî,

Hicri 3. Asır,

Sahâbe,

Tabiîn

Sayı

Yazarlar:

M.kamel Karabelli | Abdurrahman Ensari

Yayıncı:

Mardin Artuklu University

Dergi:

Artuklu Akademi Vol.10 Issue 1, pp.113-126

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292555

pISSN:

2148-3264