DAMOLLA SÂBİT BİN ABDÜLBÂKÎ’NİN AKÂİD-İ CEVHERİYYE ADLI ESERİNİN  İMLA VE DİL ÖZELLİKLERİ

Alpaslan KARABAĞ

Makale detayları

DAMOLLA SÂBİT BİN ABDÜLBÂKÎ’NİN AKÂİD-İ CEVHERİYYE ADLI ESERİNİN İMLA VE DİL ÖZELLİKLERİ

Yazarlar:

Alpaslan KARABAĞ

Yayıncı:

Adem ÖGER

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2018 Issue 12, pp.55-85

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000663016

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-827X

Özet:

 


Bu
makalede Damolla Sâbit Bin
Abdülbâkî’nin Akâid-i Cevheriyye adlı
eseri ele alınmıştır. 1883-1941 yılları arasında yaşayan Uygur din ve siyaset
adamı Damolla Sâbit Bin Abdülbâkî,
Doğu Türkistan istiklal ülküsünün sembol isimlerinden biridir. Abdülbâkî’nin,
hac ibadetini eda etmek ve ilmî incelemelerde bulunmak amacıyla 1930 yılında çıktığı
seyahati esnasında kaleme aldığı Akâid-i Cevheriyye, küçük yaştaki çocuklara
hakiki İslam inancını öğretmek amacıyla soru-cevap usulüyle tertip edilmiş bir
risaledir. Eserde genel olarak tevhit, Allah’ın kullara yapılmasını ve
yapılmamasını emrettiği ameller, Allah’ın kemal sıfatları, peygamberlerin ve
meleklerin özellikleri, cennet, cehennem, gerçek imana ulaşmanın yolları vb.
konular ele alınmıştır.  İmla, ses ve
şekil hususiyetleri incelendiğinde Akâid-i Cevheriyye’nin Çağatay Türkçesinin
özelliklerini taşıdığı tespit edilmiştir. Eser, 1930’lu yıllardan sonra Urumçi
ağzına dayanan “merkezi şîve”yi edebî dil haline getiren Uygur Türklerinin 1932
yılında halen Çağatay yazı dilini kullandıklarını göstermesi bakımından da
önemlidir. Bu çalışma, giriş ve Akâid-i Cevheriyye’nin imla ve dil özellikleri
olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Damolla Sâbit Bin Abdülbâkî hakkında kısa bir
bilgi verilmiş ve Akâid-i Cevheriyye ana hatlarıyla tanıtılmıştır. İkinci
bölümde eser; imla, ses ve şekil özellikleri bakımından incelenmiştir.

.

Makale detayları

DAMOLLA SÂBİT BİN ABDÜLBÂKÎ’NİN AKÂİD-İ CEVHERİYYE ADLI ESERİNİN İMLA VE DİL ÖZELLİKLERİ

Yazarlar: Alpaslan KARABAĞ

Yayıncı: Adem ÖGER

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2018 Issue 12, pp.55-85

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000663016

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2458-827X

Sayı

Yazarlar:

Alpaslan KARABAĞ

Yayıncı:

Adem ÖGER

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2018 Issue 12, pp.55-85

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000663016

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-827X