Musa Carullah Bigi ve Mustafa Sabri Efendi’nin Cehennem Azabının Ebediliği Meselesine Yaklaşımları Üzerine Bir Değerlendirme

Mustafa DEMİR

Makale detayları

Musa Carullah Bigi ve Mustafa Sabri Efendi’nin Cehennem Azabının Ebediliği Meselesine Yaklaşımları Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar:

Mustafa DEMİR

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Tevilat 2020 Vol.1 Issue 2, pp.311-334

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657618

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-654X

pISSN:

2687-4849

Özet:

 

Musa Carullah Bigi who was born and raised in the Kazan region of Russia, has been among the most recognized scientists in Turkish opinion community by the first half of the 20th century. Bigi, who worked at the Huseyniye Madrasa located in Orenburg, published his History of Religions lecture notes in November 1909 in the journal Şûrâ. Ideas advocated by Bigi about period of hell-punishment and breadth of divine mercy were greatly aroused debates; it occupied the agenda of both the press of Turkey and Idil-Ural region a long time. Mustafa Sabri Efendi, one of the last shaykh al-Islam of the Ottoman Empire, is one of the leading scientists who criticized Bigi’s views on this subject. This article aims to evaluate the mentioned discussion emerged within the context of its intellectual context. The texts providing data for the discussion will be examined by considering chronological order. Finally it will be revealed that there are some historical, political and religious reasons behind this issue to become at the top of agenda that goes back a long way.

 

Rusya’nın Kazan bölgesinde doğup büyüyen Musa Carullah Bigi, 20. yüzyılın ilk yarısı itibarıyla Türkiye fikrî kamuoyunda en çok tanınan ilim adamları arasındadır. Orenburg’daki Hüseyniye Medresesi’nde çalışan Bigi, burada verdiği Dinler Tarihi ders notlarını Kasım 1909’da Şûrâ dergisinde tefrika etmiştir. Bigi’nin bu yazılarında cehennem azabının müddeti ve ilahî rahmetin genişliği meselesi hakkında savunduğu fikirler, büyük bir infial uyandırmış; hem İdil-Ural bölgesinin hem de Türkiye basınının gündemini uzun süre meşgul etmiştir. Osmanlı Devleti’nin son şeyhülislamlarından Mustafa Sabri Efendi, Bigi’nin bu konudaki görüşlerini tenkit eden ilim adamlarının başında gelmektedir. Bu makale; sözü edilen tartışmayı ortaya çıktığı düşünsel bağlamı çerçevesinde ele almayı ve hadis ilmi açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tartışmaya veri sağlayan metinler kronolojik sıra dikkate alınarak incelenecektir. Neticedeyse; kökeni uzun bir geçmişe dayanan bu meselenin hararetli bir şekilde tekrar gündeme gelmesinin ardında birtakım tarihî, siyasî ve dinî sebeplerin var olduğu ortaya konulacaktır.

Makale detayları

Musa Carullah Bigi ve Mustafa Sabri Efendi’nin Cehennem Azabının Ebediliği Meselesine Yaklaşımları Üzerine Bir Değerlendirme

Yazarlar: Mustafa DEMİR

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Teknoloji

Dergi: Tevilat 2020 Vol.1 Issue 2, pp.311-334

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000657618

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2757-654X

pISSN: 2687-4849

Sayı

Yazarlar:

Mustafa DEMİR

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Tevilat 2020 Vol.1 Issue 2, pp.311-334

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657618

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-654X

pISSN:

2687-4849