Osmanlı ve Rus toplumlarında medeniyet değişmesi: Bihruz’lar ve Oblomov’lar

Nihayet ARSLAN

Makale detayları

Osmanlı ve Rus toplumlarında medeniyet değişmesi: Bihruz’lar ve Oblomov’lar

Yazarlar:

Nihayet ARSLAN

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2011 Vol.18 Issue 1, pp.47-80

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717296

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934

Özet:

 

The Turkish novel boasts many examples of ‘‘European-style snobs’’ that appear as a result of the Westernization problematic during the Tanzimat era. Similarly, the 19th century Russian novel also contains examples of what might be called the ‘‘useless chap’’ that emerges in the context of Westernization. This article compares the ‘‘European-style snob’’ character that first appears in Ahmet Midhat Efendi’s novel Felâtun Bey ile Rakım Efendi and reaches its peak with Bihruz Bey in Recaizade Mahmud Ekrem’s Araba Sevdası (The Carriage Affair) with the ‘‘useless chap’’ character that emerges with Pushkin’s Eugene Onegin and reaches its height in Goncharov’s Oblomov. Various changes that occur in terms of social and intellectual life in Ottoman and Russian societies during the Westernization period form the basis of this comparison. The fact that the two societies have their own ways of perceiving Westernization and that they have different social and intellectual infrastructural developments account for the individual circumstances in which the ‘‘European-style snob’’ and the ‘‘useless chap’’ come to life. The article tries to analyse all these factors.

 

Türk romanında, Tanzimat Döneminde Batılılaşma sorunsalına bağlı olarak ortaya çıkan “alafranga züppe” tipinin birçok örneğine rastlanır. Aynı şekilde 19. yüzyıl Rus romanında sıklıkla görülen ve yine Batılılaşmayla ilgisi olan bir “gereksiz adam” tipi vardır. Bu yazıda, Türk romanında Ahmet Midhat Efendi’nin Felâtun Bey ile Rakım Efendi romanıyla başlayan ve Recaizade Mahmut Ekrem’in Araba Sevdası romanındaki Bihruz Bey’le hafızalarda somutlaşan “alafranga züppe” ile yine Rus romanında Puşkin’in Yevgeniy Onegin’i ile başlayan ve Gonçarov’un Oblomov romanıyla en tipik temsilcisini bulan “gereksiz adam” tipleri karşılaştırıldı. Osmanlı’da ve Rusya’da Batılılaşma sürecinde toplumsal hayatta ve düşünsel planda yaşanan değişiklikler bu karşılaştırmanın temelini oluşturdu. Her iki toplumun Batılılaşmayı algılamalarındaki farklılıklar yanında, toplumsal alt yapının ve düşünsel açıdan gelişimlerinin farklı olması, “alafranga züppe” ve “gereksiz adam” tiplerinden her birinin kendine özgü biçimde ortaya çıkışında etken koşullar olarak irdelendi.

Makale detayları

Osmanlı ve Rus toplumlarında medeniyet değişmesi: Bihruz’lar ve Oblomov’lar

Yazarlar: Nihayet ARSLAN

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Türkoloji Dergisi 2011 Vol.18 Issue 1, pp.47-80

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2011

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000717296

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-4934

Sayı

Yazarlar:

Nihayet ARSLAN

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2011 Vol.18 Issue 1, pp.47-80

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717296

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934