Mistisizmin Felsefî Okuması: Walter T. Stace’in Mistik Tecrübeye İlişkin Düşüncelerinin Bir Değerlendirmesi

Betül AKDEMİR SÜLEYMAN

Makale detayları

Mistisizmin Felsefî Okuması: Walter T. Stace’in Mistik Tecrübeye İlişkin Düşüncelerinin Bir Değerlendirmesi

Yazarlar:

Betül AKDEMİR SÜLEYMAN

Yayıncı:

Turkish Religious Foundation Centre for Islamic Studies

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji | Din | Felsefe

Dergi:

Turkish Journal of Islamic Studies 2017 Issue 37, pp.119-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000502219

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2822-2903

pISSN:

1301-3289

Özet:

 


This article contains an assessment of Walter T. Stace’s ideas on mystical experience.

Walter T. Stace is undoubtedly one of the pioneering names of the twentieth

century. Stace offers a philosophical reading of issues including the origins of

religion, the existence of God and the possibility of religious experience, which

came to the fore after Kant. He sets experience free from religion and makes

it a problem regarding the nature of mankind. Through a phenomenological

examination of mystical texts, he asserts that one form of mystical experience,

called “introverted mystical experience,” is the experience of “pure consciousness,”

during which unity with the “Universal Ego” is experienced. On the basis

of this assertion, he proposes various conclusions regarding mysticism. However,

with a keen eye, it is seen that Stace’s explanations do not directly depend on

the phenomenological readings of mystical texts, and behind the classification

and definition of experience there also exists a philosophical hypothesis regarding

consciousness. In fact, Stace acknowledges the transcendental ego, which is

primordial to the constituents of experience in Kant’s metaphysical system; by

acknowledging this, he designates mystical experience as the experience of the

transcendental ego. However, he does not ground his ideas about the transcendental

ego and pure consciousness or clarify his references to Kant. Rather, he

puts a spotlight on mystical narratives. By emphasizing similar terminology used

by mystics, he claims them to be evidence for the experience of pure consciousness.

Such a manner causes some ambiguousness in his system and weakness in

the philosophical foundation of his argument. In this article, these points, which

most of the time escape the attention of the reader, are underscored.

.

 


Bu makale, mistisizm konusunda XX. yüzyılın öne çıkan isimlerinden biri olan

Walter T. Stace’in konuya ilişkin düşüncelerinin değerlendirmesini içermektedir.

Stace, Kant sonrası dinin kaynağı, Tanrı’nın varlığı, dinî tecrübenin imkânı gibi

tartışmalar bağlamında gündeme gelen mistisizmin felsefî okumasını yapar. Tecrübeyi

dinden bağımsızlaştırarak insanın doğasıyla ilgili bir probleme dönüştürür.

Mistik metinlerin fenomenolojik incelmesiyle, mistik tecrübenin bir türünün,

“içe dönük mistik tecrübe”nin “saf bilinç” tecrübesi olduğunu ve tecrübe esnasında

“evrensel ben” ile dolaysız birliğin tecrübe edildiğini iddia eder. Ardından mistisizmle

ilgili pek çok soruna bu iddia temelinde cevaplar sunar. Ancak dikkatli

bir okuma ile Stace’in açıklamalarının doğrudan mistik metinlerin fenomenolojik

okumasına dayanmadığı, tecrübenin tanımı ve sınıflandırmasının gerisinde bilinçle

ilgili felsefî bir varsayımın yer aldığı ortaya çıkar. Aslında Stace, Kant’ın düşünce

dizgesinde yer alan tecrübenin unsurlarını önceleyen “aşkınsal ben”i kabul

ederek, mistik tecrübeyi “aşkınsal ben”in tecrübesi olarak yorumlar. Fakat Stace,

“aşkınsal ben” ve saf bilinç ile ilgili düşüncelerini temellendirmez. Kant’a yaptığı

atıflarını belirginleştirmez. Bunun yerine dikkatleri mistik anlatılar üzerine çeker.

Mistiklerin kullandıkları benzer kelimeleri vurgulayarak, bunları “saf bilinç

tecrübesi”ne delil gösterir. Bu tutumu, argümanının felsefî temellerinin zayıf kalmasına

ve birtakım muğlaklıkların oluşmasına yol açar. Bu makalede çoğu defa

dikkatten kaçan bu noktaların altının çizilmesi amaçlanmaktadır.

.

Makale detayları

Mistisizmin Felsefî Okuması: Walter T. Stace’in Mistik Tecrübeye İlişkin Düşüncelerinin Bir Değerlendirmesi

Yazarlar: Betül AKDEMİR SÜLEYMAN

Yayıncı: Turkish Religious Foundation Centre for Islamic Studies

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji | Din | Felsefe

Dergi: Turkish Journal of Islamic Studies 2017 Issue 37, pp.119-148

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000502219

Sıklık: Aylık

eISSN: 2822-2903

pISSN: 1301-3289

Sayı

Yazarlar:

Betül AKDEMİR SÜLEYMAN

Yayıncı:

Turkish Religious Foundation Centre for Islamic Studies

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji | Din | Felsefe

Dergi:

Turkish Journal of Islamic Studies 2017 Issue 37, pp.119-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000502219

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2822-2903

pISSN:

1301-3289