AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRI BELİRLEMEDE DÜZEY 2 BAZINDA BÖLGESEL ETKİNLİĞE DAYALI MEKÂNSAL İLİŞKİLER: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Murat ATAN; Mehmet ÖZCAN; Yalçın ARSLANTÜRK

Makale detayları

AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRI BELİRLEMEDE DÜZEY 2 BAZINDA BÖLGESEL ETKİNLİĞE DAYALI MEKÂNSAL İLİŞKİLER: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Murat ATAN | Mehmet ÖZCAN | Yalçın ARSLANTÜRK

Yayıncı:

Aydın KARAPINAR

Dergi:

Gazi Journal of Economics and Business 2015 Vol.1 Issue 2, pp.1-16

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000425644

eISSN:

2548-0162

Özet:

 

Karar verme, belirli bir amaca ulaşmak için değişik alternatiflerin belirlenmesi ve bunların içinden
 en etkilisinin seçilmesi işlemidir. Eğer bir karar verme probleminde birden fazla kriter varsa problem
 çok kriterli karar verme problemi olmaktadır. Bu çalışmada, network modeli ile ağ analizi yapmak
 amacıyla, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) çözüm yöntemlerinden olan TOPSIS ve VIKOR yöntemleri
 kullanılmıştır. Yöntemlerdeki kriter ağırlıkları ise Analitik Hiyerarşi Prosesi’ndeki ikili kıyaslamalar
 metodu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma kapsamında, ilk aşamada Hacettepe Üniversitesi internet
 altyapısını kurmuş olan Bilgikent Teknoloji A.Ş.’den mevcut gerçek veriler alınmıştır. Tüm bu veriler
 ÇKKV yöntemlerindeki karar matrisini oluşturmuş olup, yöntemlerin adımları teorik olarak anlatılmıştır.
 Ardından toplamda 7 fakültenin bulunduğu internet ağ analizi TOPSIS ve VIKOR yöntemleriyle
 çözümlenmiştir. İkinci aşamada ise yine ÇKKV çözüm yöntemlerinden olan bulanık TOPSIS ve bulanık
 VIKOR yöntemleri kullanılarak network modeli ile ağ analizi çalışması tekrarlanmıştır. Hesaplamalar
 Excel 2010 paket programı ile yapılmıştır. Sonuç olarak elde edilen verilerden hangi bağlantıların risk
 teşkil ettiği, hangi bağlantıların risk teşkil etmediği saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda internet
 topolojisi alanında önemli bir yere sahip olan network analizinin pratikleştirilmesine yönelik olarak
 ÇKKV yöntemlerinin uygulanabilirliği hedeflenmektedir.
 Günümüzün en büyük küresel sorunlardan birisinin de açlık ve yoksulluk olduğu şüphesizdir. Küreselleşme, insanları ve yaşam stillerini birbirleri ile ilişkilendirirken bir yandan da ülkelerarası
 eşitsizliği büyütmektedir. Dolayısıyla insanların hayat standardı yükselmiş ve bunun yanında gelir
 farklılıkları artmıştır. Bir kişinin yaşamını devam ettirebilmesi için alması gerekli temel gıda
 maddelerinden oluşan sepetin maliyeti “Açlık sınırı” olarak tanımlanmaktadır. Önemli ekonomik
 birimlerden biri olan hane halklarının tüketim düzeylerinin (açlık sınırı açısından) yaşadığı coğrafi
 bölgenin ekonomisinden (etkinliği) ne yönde ve nasıl etkilendiğinin ortaya konması çalışmanın
 ana amacıdır. Bu amaç çerçevesinde öncelikle İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) 2.
 düzeyde yer alan 26 ilin etkinlikleri veri zarflama analizi (VZA) ile belirlenmiştir. İllerin etkinliği
 belirlenirken girdi ve çıktı değişkenleri olarak nüfus yoğunluğu, yaş bağımlılık oranı, cinsiyet
 oranı, işsizlik oranı, TÜFE, Kişi başına ithalat, Kişi başına ihracat, işgücüne katılma oranı, kişi başı
 gayrisafi katma değer kullanılmıştır. Etkinlik ölçümünde Andersen ve Petersen (1993)’in süper
 etkinlik modeli kullanılmıştır. İkinci aşamada ise, açlık sınır değerlerinin illerin etkinlik değeri
 üzerinde hangi düzeyde etkili oldukları iki ayrı mekânsal model ile test edilmiştir. Ampirik
 bulgular neticesinde pozitif mekânsal etkileşim gözlenmiştir. Etkinliğini arttıran illerde açlık sınır
 değeri azalmaktadır. İllerin etkinliğinde yayılma etkisi (spill-over) söz konusudur. Bu durum
 kalkınma politikaları açısından önemlidir. Bir ilde ilin gelişimi için yapılan teşvik, o ili çevreleyen
 benzer özelliklere sahip illerde de etki yaratacaktır.

Makale detayları

AÇLIK VE YOKSULLUK SINIRI BELİRLEMEDE DÜZEY 2 BAZINDA BÖLGESEL ETKİNLİĞE DAYALI MEKÂNSAL İLİŞKİLER: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Yazarlar: Murat ATAN | Mehmet ÖZCAN | Yalçın ARSLANTÜRK

Yayıncı: Aydın KARAPINAR

Dergi: Gazi Journal of Economics and Business 2015 Vol.1 Issue 2, pp.1-16

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000425644

eISSN: 2548-0162

Sayı

Yazarlar:

Murat ATAN | Mehmet ÖZCAN | Yalçın ARSLANTÜRK

Yayıncı:

Aydın KARAPINAR

Dergi:

Gazi Journal of Economics and Business 2015 Vol.1 Issue 2, pp.1-16

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000425644

eISSN:

2548-0162