Cumhuriyet dönemi öncesinin roman algısına gerçekçilik odaklı bir bakış

Mecnun KANDEMİR

Makale detayları

Cumhuriyet dönemi öncesinin roman algısına gerçekçilik odaklı bir bakış

Yazarlar:

Mecnun KANDEMİR

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2018 Vol.22 Issue 1, pp.99-115

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717143

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934

Özet:

 

While the novel genre was providing its first samples, a number of theoretical debates accompanied this process. Thus, a perception of novel develops around the emphases mentioned in the prefaces of novels, critiques and book reviews. The social, political, moral function of novel, its transformative power, and the themes such as the presentation of the reality outline this understanding. When the criticisms and the theoretical proposals for the novel are examined, it is observed that the instrumental aspect of the novel becomes of secondary importance in progress of time. One of the most important criteria that guides this maturation process, from Tanzimat authors to Halit Ziya, a Servet-I Fünun novelist, has been “realism”. Halit Ziya’s Aşk-ı Memnu (1899) presents a concrete example of the novel being a fictional product and of the realism being a methodological preference. In this article, what was understood from the novel from the early Tanzimat era to the process in which its first Western examples were written, and the opinions of the authors, who expressed their theoretical approaches by various means, are examined on the base of the progress of perception of realism.

 

Roman türü, Türk edebiyatında ilk örneklerini verirken bir dizi kuramsal tartışma da bu sürece eşlik etmiştir. Böylece, romanların mukaddimelerinde, onlara dönük eleştiri ve tanıtım yazılarında sıkça anılan bazı vurgular etrafında bir roman anlayışı gelişir. Romanın toplumsal, siyasal, ahlaki işlevi, dönüştürücü gücü ve romanda gerçeğin sunumu gibi izlekler bu anlayışın genel hatlarını oluşturur. Yapılan eleştiri ve roman hakkında sunulan kuramsal tekliflerin gelişimi incelendiğinde, romanın araçsal yönünün zamanla geri plana itildiği gözlemlenir. Tanzimat yazarlarından Servet-i Fünun romancısı Halit Ziya’ya kadar uzanan bu yetkinleşme sürecine yön veren önemli ölçütlerden birisi, “gerçekçilik” olmuştur. Halit Ziya’nın Aşk-ı Memnu (1899) adlı eseri, romanın bir kurgu ürünü ve gerçekçiliğin yöntemsel bir tercih olduğunun somut bir örneğini sunar. Bu makalede, Tanzimat’ın başlangıcından Batılı örneklerine uygun ilk romanın yazıldığı sürece değin romandan ne anlaşıldığı ve roman konusunda kuramsal yaklaşımlarını türlü vesilelerle ifade etmiş olan önemli yazarların görüşleri, gerçekçilik anlayışının gelişimi merkeze alınarak irdelenmeye çalışılacaktır.

Makale detayları

Cumhuriyet dönemi öncesinin roman algısına gerçekçilik odaklı bir bakış

Yazarlar: Mecnun KANDEMİR

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Türkoloji Dergisi 2018 Vol.22 Issue 1, pp.99-115

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000717143

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-4934

Sayı

Yazarlar:

Mecnun KANDEMİR

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2018 Vol.22 Issue 1, pp.99-115

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000717143

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934