AYASOFYA’DA ZOE VE KOMNENOS MOZAİKLERİ: RESİMSEL DÜZENLEME VE KONU ÜZERİNE

Yavuz ERDİHAN

Makale detayları

AYASOFYA’DA ZOE VE KOMNENOS MOZAİKLERİ: RESİMSEL DÜZENLEME VE KONU ÜZERİNE

Yazarlar:

Yavuz ERDİHAN

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

Art - Sanat 2015 Vol.0 Issue 4, pp.15-37

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000865678

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-3582

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Zoe and Komnenos mosaics at the south gallery of Hagia Sophia in Istanbul are among the most important examples of Byzantine monumental paintings. We focus on their meaning and subject using a new method. Scholars have generally agreed that both mosaics depict the donations made by Byzantine emperors to Hagia Sophia. The study first analyses their pictorial compositions in a comparative order and aims to deepen the interpretation with historical and iconographical details. The analysis shows us a distinction between two compositions and also indicates a potential difference in subject or meaning. We furthermore argue that historical and iconographical details support this interpretation. In conclusion, it is clear that Zoe mosaic was executed by Emperor Romanos III, between 1028 and 1034, to commemorate his establishment of an annual imperial grant to Hagia Sophia. However, Komnenos mosaic must have been connected with the conflict between Emperor John II Komnenos and his brother Isaakios occurring around 1122. John II declared his son Aleksios co-emperor in 1122, possibly to take precaution against Isaakios. Consequently it seems that John II ordered the mosaic which depicts himself with Aleksios to put his reign and successor forward.

 

İstanbul’da, Ayasofya’nın güney galerisinde yer alan Zoe ve Komnenos mozaikleri Bizans anıtsal resminin en önemli örneklerindendir. Bu metinde yeni bir yöntemsel yaklaşımla mozaiklerin anlam ve konuları üzerine odaklanılmıştır. Her iki mozaiğin konusunun genel olarak Bizans imparatorlarının Ayasofya'ya yaptıkları bağışlarla ilgili olduğu kabul edilmektedir. Çalışmamızda mozaikler öncelikle resimsel düzenlemeleri bağlamında karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiş daha sonra tarihsel ve ikonografik detaylarla yorumun geliştirilmesi amaçlanmıştır. Resimsel düzenleme açısından iki mozaik arasında kesin bir ayrım göze çarpmaktadır. Bizce bu ayrım aynı zamanda konu ve ya anlam açısından da bir farklılığa işaret etmektedir. Tarihsel ve ikonografik detaylar bu farklılığı kesinler niteliktedir. Bu bağlamda Zoe mozaiğinin İmparator III. Romanos tarafından 1028-1034 yılları arasında, Ayasofya'ya sağlamış olduğu yıllık imparatorluk ödeneği ile ilişkili olarak yaptırıldığını söylemek mümkündür. Ancak Komnenos mozaiğinin yapımı, İmparator II. İoannes Komnenos ile kardeşi İsaakios arasında 1122 yılında ortaya çıkan taht kavgası ile ilişkili olmalıdır. II. İoannes oğlu Aleksios’u 1122’de müşterek imparator ilan ederek muhtemelen İsaakios tehdidine karşı bir önlem almıştır.  İmparator aynı tarihlerde Aleksios ile birlikte betimlendiği bu mozaiği yaptırarak saltanatını ve varisini öne çıkarmak adına sanatsal bir gösteriye girişmiş gibi gözükmektedir.

Makale detayları

AYASOFYA’DA ZOE VE KOMNENOS MOZAİKLERİ: RESİMSEL DÜZENLEME VE KONU ÜZERİNE

Yazarlar:

Yavuz ERDİHAN

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

Art - Sanat 2015 Vol.0 Issue 4, pp.15-37

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000865678

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-3582

Ayasofya mozaikleri

Zoe ve Komnenos mozaikleri

resimsel düzenleme

resimde konu ve anlam

ikonografi

Sayı

Makale detayları

AYASOFYA’DA ZOE VE KOMNENOS MOZAİKLERİ: RESİMSEL DÜZENLEME VE KONU ÜZERİNE

Yazarlar: Yavuz ERDİHAN

Yayıncı: Istanbul University

Dergi: Art - Sanat 2015 Vol.0 Issue 4, pp.15-37

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000865678

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2148-3582

Ayasofya mozaikleri

Zoe ve Komnenos mozaikleri

resimsel düzenleme

resimde konu ve anlam

ikonografi

Sayı

Yazarlar:

Yavuz ERDİHAN

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

Art - Sanat 2015 Vol.0 Issue 4, pp.15-37

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000865678

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2148-3582